1.24.2.1

कुटीप्रवेशेन यत् क्रियते तत् कुटीप्रावेशिकम्

kuṭīpraveśena yat kriyate tat kuṭīprāveśikam

1.24.2.2

वातातपसेवयापि यत् क्रियते तद् वातातपिकम्

vātātapasevayāpi yat kriyate tad vātātapikam

1.24.2.3

त्रिगर्भां प्रथममेकं गृहं तस्याभ्यन्तरे द्वितीयम् एवं त्रिगर्भास्त्रयो गर्भा अन्तराणि यस्यां सा त्रिगर्भामिति अन्तस् त्रिप्रकोष्ठाम्

trigarbhāṃ prathamamekaṃ gṛhaṃ tasyābhyantare dvitīyam evaṃ trigarbhāstrayo garbhā antarāṇi yasyāṃ sā trigarbhāmiti antas triprakoṣṭhām

1.24.2.4

सूक्ष्मलोचनामिति अल्पद्वारजालकाम्

sūkṣmalocanāmiti alpadvārajālakām

1.24.2.5

शुक्ले शुक्लपक्षे

śukle śuklapakṣe

1.24.2.6

सज्जा वैद्यादयो यस्यां सा तथा

sajjā vaidyādayo yasyāṃ sā tathā

1.24.2.7

तिथिनक्षत्रपूजित इति शुभतिथिनक्षत्रयोगात् पूजिते

tithinakṣatrapūjita iti śubhatithinakṣatrayogāt pūjite

1.24.2.8

कृतवापन इति कृतक्षौरः

kṛtavāpana iti kṛtakṣauraḥ

1.24.2.9

मानसान् दोषानिति कामक्रोधादीन्

mānasān doṣāniti kāmakrodhādīn

1.24.2.10

संशोधनैर् इति वमनविरेचनास्थापनशिरोविरेचनैः

saṃśodhanair iti vamanavirecanāsthāpanaśirovirecanaiḥ

1.24.2.11

सुखीति अरोगः

sukhīti arogaḥ

1.24.2.12

जातबल इति संशोधनापहृतमलतया संसर्जनादिक्रमेण पुनर् जातबलः

jātabala iti saṃśodhanāpahṛtamalatayā saṃsarjanādikrameṇa punar jātabalaḥ

1.24.2.13

यद्यपीह संशोधनैर् इति बहुवचनप्रयोगात् सर्वाण्येव संशोधनानि संमतानि तथापीह रसायने विशेषेण यौगिकत्वाद्धरीतक्यादिप्रयोग एवोक्तः अन्ये तु हरीतक्यादिप्रयोगेणैव परं संशोधनं कर्तव्यम् इत्याहुः संशोधनैर् इति बहुवचनं पुनर् यावच्छुद्धेर् हरीतक्यादिप्रयोगस्यैव करणं दर्शयति

yadyapīha saṃśodhanair iti bahuvacanaprayogāt sarvāṇyeva saṃśodhanāni saṃmatāni tathāpīha rasāyane viśeṣeṇa yaugikatvāddharītakyādiprayoga evoktaḥ anye tu harītakyādiprayogeṇaiva paraṃ saṃśodhanaṃ kartavyam ityāhuḥ saṃśodhanair iti bahuvacanaṃ punar yāvacchuddher harītakyādiprayogasyaiva karaṇaṃ darśayati

1.28.2.1

यावकमिति यवान्नम्

yāvakamiti yavānnam

1.28.2.2

त्रिरात्रादिविकल्पत्रयं हीनमध्योत्तमशुद्धिविषयम्

trirātrādivikalpatrayaṃ hīnamadhyottamaśuddhiviṣayam

1.37.2.1

यद्यपि द्रव्यान्तराणि दशवर्षशतायुष्कररसायनाधिकृतानि सन्ति तथापि हरीतक्यामलके एव रोगहरत्वायुष्करत्वरूपोभयधर्मयोगाद् अध्यायादौ गुणकर्मभ्यामुच्येते तत्रापि यद्यपि आमलकं वयःस्थापनानाम् इत्युक्तं तथापि रोगहरत्वे हरीतकी प्रकर्षवतीति कृत्वा हरीतक्य् अग्रे ऽभिहिता

yadyapi dravyāntarāṇi daśavarṣaśatāyuṣkararasāyanādhikṛtāni santi tathāpi harītakyāmalake eva rogaharatvāyuṣkaratvarūpobhayadharmayogād adhyāyādau guṇakarmabhyāmucyete tatrāpi yadyapi āmalakaṃ vayaḥsthāpanānām ityuktaṃ tathāpi rogaharatve harītakī prakarṣavatīti kṛtvā harītaky agre 'bhihitā

1.37.2.2

हरीतक्यादिषु पञ्चरसत्वाद्युत्पादो ऽदृष्टवशाद् भूतसंनिवेशविशेषप्रभावकृतः तेन नात्रोपपत्तयः क्रमन्ते

harītakyādiṣu pañcarasatvādyutpādo 'dṛṣṭavaśād bhūtasaṃniveśaviśeṣaprabhāvakṛtaḥ tena nātropapattayaḥ kramante

1.37.2.3

शिवामिति कल्याणकरिणीं प्रशस्तगुणयुक्तत्वात्

śivāmiti kalyāṇakariṇīṃ praśastaguṇayuktatvāt

1.37.2.4

सर्वरोगप्रशमनीमिति संयोगसंस्कारादिना

sarvarogapraśamanīmiti saṃyogasaṃskārādinā

1.37.2.5

सर्वरोगहरत्वम् अभिधायापि कुष्ठादिहन्तृत्वाभिधानं विशेषेण कुष्ठादिहन्तृत्वोपदर्शनार्थम्

sarvarogaharatvam abhidhāyāpi kuṣṭhādihantṛtvābhidhānaṃ viśeṣeṇa kuṣṭhādihantṛtvopadarśanārtham

Āyurvedadīpikā