1.100.2.4

धृतिर्हि नियमात्मिकेति यस्माद् धृतिरकार्यप्रसक्तं मनो निवर्तयति स्वरूपेण तस्मान्मनोनियमं कर्तुमशक्ता धृतिः स्वकर्मभ्रष्टा भवतीत्यर्थः

dhṛtirhi niyamātmiketi yasmād dhṛtirakāryaprasaktaṃ mano nivartayati svarūpeṇa tasmānmanoniyamaṃ kartumaśaktā dhṛtiḥ svakarmabhraṣṭā bhavatītyarthaḥ

1.101.2.1

स्मृतिभ्रंशं विवेचयति तत्त्वेत्यादि

smṛtibhraṃśaṃ vivecayati tattvetyādi

1.101.2.2

तत्त्वज्ञाने स्मृतिर्यस्य भ्रश्यत इति योजना

tattvajñāne smṛtiryasya bhraśyata iti yojanā

1.101.2.3

स्मर्तव्यं हि स्मृतौ स्थितम् इति स्मर्तव्यत्वेन संमतस्यार्थस्य स्मरणं प्रशस्तस्मृतिधर्मः

smartavyaṃ hi smṛtau sthitam iti smartavyatvena saṃmatasyārthasya smaraṇaṃ praśastasmṛtidharmaḥ

1.101.2.4

तत्र च तत्त्वज्ञानस्य शिष्टानां स्मर्तव्यत्वेन संमतस्य यदस्मरणं तत् स्मृत्यपराधाद्भवतीत्यर्थः

tatra ca tattvajñānasya śiṣṭānāṃ smartavyatvena saṃmatasya yadasmaraṇaṃ tat smṛtyaparādhādbhavatītyarthaḥ

1.108.2.1

एवं बुद्ध्यादिभ्रंशत्रयरूपप्रज्ञापराधजन्यं कर्म प्रज्ञापराधत्वेन दर्शयन्नाह धीत्यादि

evaṃ buddhyādibhraṃśatrayarūpaprajñāparādhajanyaṃ karma prajñāparādhatvena darśayannāha dhītyādi

1.108.2.2

सर्वदोषशब्देन वातादयो रजस्तमसी च गृह्यन्ते

sarvadoṣaśabdena vātādayo rajastamasī ca gṛhyante

1.108.2.3

कर्मकालातिपातः चिकित्साकालातिवर्तनम्

karmakālātipātaḥ cikitsākālātivartanam

1.108.2.4

मिथ्यारम्भ इति अयोगातियोगमिथ्यायोगरूपः

mithyārambha iti ayogātiyogamithyāyogarūpaḥ

1.108.2.5

विनयाचारलोपेनैव प्राप्तमपि यत् पुनः पूज्यानामभिधर्षणाद्यभिधीयते तद् विशेषेण प्रकोपकत्वख्यापनार्थमुदाहरणार्थं च

vinayācāralopenaiva prāptamapi yat punaḥ pūjyānāmabhidharṣaṇādyabhidhīyate tad viśeṣeṇa prakopakatvakhyāpanārthamudāharaṇārthaṃ ca

1.108.2.6

संक्लिष्टकर्मभिरिति पतितैः

saṃkliṣṭakarmabhiriti patitaiḥ

1.108.2.7

क्लिष्टमिति निन्दितम्

kliṣṭamiti ninditam

1.109.2.1

संक्षेपेण प्रज्ञापराधलक्षणमाह बुद्ध्येत्यादि

saṃkṣepeṇa prajñāparādhalakṣaṇamāha buddhyetyādi

1.109.2.2

विषमम् इति अनुचितं विषमविज्ञानं स्वरूपत एव प्रज्ञापराधः

viṣamam iti anucitaṃ viṣamavijñānaṃ svarūpata eva prajñāparādhaḥ

1.109.2.3

विषमप्रवर्तनं च प्रज्ञापराधकार्यत्वेन प्रज्ञापराधशब्देनोच्यते

viṣamapravartanaṃ ca prajñāparādhakāryatvena prajñāparādhaśabdenocyate

1.109.2.4

मनसो गोचरं हि तदिति तद्विषमप्रवर्तनं विषमज्ञानं च मनःकार्यप्रज्ञाविषयत्वेन मनसो गोचरमित्यर्थः

manaso gocaraṃ hi taditi tadviṣamapravartanaṃ viṣamajñānaṃ ca manaḥkāryaprajñāviṣayatvena manaso gocaramityarthaḥ

1.109.2.5

विषमप्रवर्तनं च मनोगोचरजन्यत्वेनोपचाराद् उक्तं विसदृशमनोविषयज्ञानाद् विषमवाग्देहप्रवृत्तिर् अपि भवति

viṣamapravartanaṃ ca manogocarajanyatvenopacārād uktaṃ visadṛśamanoviṣayajñānād viṣamavāgdehapravṛttir api bhavati

1.112.2.1

व्याधीनां कालसंप्राप्तिम् आह निर्दिष्टेत्यादि

vyādhīnāṃ kālasaṃprāptim āha nirdiṣṭetyādi

1.112.2.2

व्याधिसंग्रह इति कियन्तःशिरसीये

vyādhisaṃgraha iti kiyantaḥśirasīye

1.112.2.2.2

चयप्रकोपप्रशमाः पित्तादीनां यथाक्रमम्

cayaprakopapraśamāḥ pittādīnāṃ yathākramam

Āyurvedadīpikā