4.3.15

कीटावपन्नं हिरण्यगर्भ इति वल्मीकवपायाम् अवनीयान्यां दुग्ध्वा पुनर् जुहुयात्

kīṭāvapannaṃ hiraṇyagarbha iti valmīkavapāyām avanīyānyāṃ dugdhvā punar juhuyāt

4.4.1

अग्निहोत्रं चेद् अनभ्युद्धृतं सूर्यो ऽभ्युदियाद् इहैव क्षेम्य एधि मा प्रहासीर् माम् अमुम् आमुष्यायणम् इति शमयित्वा प्रणीय प्रवृत्तातिपत्तौ मैत्रं चरुं निर्वपेत् सौर्यम् एककपालं

agnihotraṃ ced anabhyuddhṛtaṃ sūryo 'bhyudiyād ihaiva kṣemya edhi mā prahāsīr mām amum āmuṣyāyaṇam iti śamayitvā praṇīya pravṛttātipattau maitraṃ caruṃ nirvapet sauryam ekakapālaṃ

4.4.2

वरो दक्षिणा

varo dakṣiṇā

4.4.3

अग्नीन् उपसमाधाय यजमानः पत्नी वाभुञ्जानौ वाग्यताव् अरणीपाणी सर्वाह्णम् उपासीयाताम्

agnīn upasamādhāya yajamānaḥ patnī vābhuñjānau vāgyatāv araṇīpāṇī sarvāhṇam upāsīyātām

4.4.4

द्वयोर् गवोः सायम् अग्निहोत्रं जुहुयात्

dvayor gavoḥ sāyam agnihotraṃ juhuyāt

4.4.5

अग्नये वैश्वानराय द्वादशकपालं पुरोडाशं निर्वपेत्

agnaye vaiśvānarāya dvādaśakapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet

4.4.6

यदि ह्य् अयं दिवा प्रजासु हि मन्येत सजूर् जातवेदो दिवा पृथिव्या हविषो वीहि स्वाहेति सजूरुहो वा स्यात् सजूर् अग्नये दिवा पृथिव्या हविषो वीहि स्वाहेति द्वादशरात्रम् अग्निहोत्रं जुहुयात्

yadi hy ayaṃ divā prajāsu hi manyeta sajūr jātavedo divā pṛthivyā haviṣo vīhi svāheti sajūruho vā syāt sajūr agnaye divā pṛthivyā haviṣo vīhi svāheti dvādaśarātram agnihotraṃ juhuyāt

4.4.7

यदि न विरमयेद् अग्नये सुशीर्यतमो जुषस्व स्वाहेत्य् अपरं द्वादशरात्रं निशायाः सायमाहुतेर् अतिपत्तिर् प्रातराशे प्रातराहुतेर् आसाद्याग्निहोत्रम् आ तमितोर् आसीत

yadi na viramayed agnaye suśīryatamo juṣasva svāhety aparaṃ dvādaśarātraṃ niśāyāḥ sāyamāhuter atipattir prātarāśe prātarāhuter āsādyāgnihotram ā tamitor āsīta

4.4.8

संस्थाप्यौं भूर् भुवः स्वर् जनद् दोषावस्तोः स्वाहेति जुहुयात्

saṃsthāpyauṃ bhūr bhuvaḥ svar janad doṣāvastoḥ svāheti juhuyāt

4.4.9

अथ प्रातर् अहरह रात्रिं रात्रिम् इत्य् उपस्थाने स्यात्

atha prātar aharaha rātriṃ rātrim ity upasthāne syāt

4.4.10

अग्नये ऽभ्युज्जुषस्व स्वाहेति स्रुवेण गार्हपत्ये जुहुयात्

agnaye 'bhyujjuṣasva svāheti sruveṇa gārhapatye juhuyāt

4.4.11

यस्यान्नं नाद्यात् तस्मै ब्राह्मणाय दद्यात् अधस्तात् समिधम् आहरेत्

yasyānnaṃ nādyāt tasmai brāhmaṇāya dadyāt adhastāt samidham āharet

4.4.12

स्मृताग्निहोत्री तिरश्चो दर्भान् दक्षिणाग्रान् कुर्यात्

smṛtāgnihotrī tiraśco darbhān dakṣiṇāgrān kuryāt

4.4.13

यस्योभाव् अनुगतौ सूर्यो ऽभिनिम्लोचेद् अभ्युदियाद् वारणिं गता वा नश्येयुर् असमारूढा वा प्रकृत्यैव पुनर् आदधीत

yasyobhāv anugatau sūryo 'bhinimloced abhyudiyād vāraṇiṃ gatā vā naśyeyur asamārūḍhā vā prakṛtyaiva punar ādadhīta

5.1.1

अग्निहोत्रं चेद् अनभ्युद्धृतं सूर्यो ऽभिनिम्लोचेद् ब्राह्मणो बहुविद् उद्धरेत्

agnihotraṃ ced anabhyuddhṛtaṃ sūryo 'bhinimloced brāhmaṇo bahuvid uddharet

5.1.2

यो ब्राह्मणो बहुवित् स्यात् समुद्धरेत्

yo brāhmaṇo bahuvit syāt samuddharet

5.1.3

सर्वेणैवैनं तद् ब्राह्मण उद्धरेद् येनान्तर्हितं हिरण्यम् अग्रतो हरेत्

sarveṇaivainaṃ tad brāhmaṇa uddhared yenāntarhitaṃ hiraṇyam agrato haret

5.1.4

वारुणं यवमयं चरुं निर्वपेद् इत एव प्रथमम् इति

vāruṇaṃ yavamayaṃ caruṃ nirvaped ita eva prathamam iti

5.1.5

इत एव प्रथमं जज्ञे अग्निर् आभ्यो योनिभ्यो अधि जातवेदाः

ita eva prathamaṃ jajñe agnir ābhyo yonibhyo adhi jātavedāḥ

5.1.5.2

स गायत्र्या त्रिष्टुभा जगत्यानुष्टुभा देवो देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्न् इति पश्चाद् गार्हपत्यलक्षणस्यारणी निधाय मथित्वा

sa gāyatryā triṣṭubhā jagatyānuṣṭubhā devo devebhyo havyaṃ vahatu prajānann iti paścād gārhapatyalakṣaṇasyāraṇī nidhāya mathitvā