18.85.2

स्वच्छन्दं चरतो देशान् यत्रास्तमितशायिनः

svacchandaṃ carato deśān yatrāstamitaśāyinaḥ

18.86

पततूदेतु वा देहो नास्य चिन्ता महात्मनः

patatūdetu vā deho nāsya cintā mahātmanaḥ

18.86.2

स्वभावभूमिविश्रान्तिविस्मृताशेषसंसृतेः

svabhāvabhūmiviśrāntivismṛtāśeṣasaṃsṛteḥ

18.87

अकिंचनः कामचारो निर्द्वन्द्वश् छिन्नसंशयः

akiṃcanaḥ kāmacāro nirdvandvaś chinnasaṃśayaḥ

18.87.2

असक्तः सर्वभावेषु केवलो रमते बुधः

asaktaḥ sarvabhāveṣu kevalo ramate budhaḥ

18.88

निर्ममः शोभते धीरः समलोष्टाश्मकाञ्चनः

nirmamaḥ śobhate dhīraḥ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ

18.88.2

सुभिन्नहृदयग्रन्थिर् विनिर्धूतरजस्तमः

subhinnahṛdayagranthir vinirdhūtarajastamaḥ

18.89

सर्वत्रानवधानस्य न किंचिद् वासना हृदि

sarvatrānavadhānasya na kiṃcid vāsanā hṛdi

18.89.2

मुक्तात्मनो वितृप्तस्य तुलना केन जायते

muktātmano vitṛptasya tulanā kena jāyate

18.90

जानन्न् अपि न जानाति पश्यन्न् अपि न पश्यति

jānann api na jānāti paśyann api na paśyati

18.90.2

ब्रुवन्न् अपि न च ब्रूते को ऽन्यो निर्वासनाद् ऋते

bruvann api na ca brūte ko 'nyo nirvāsanād ṛte

18.91

भिक्षुर् वा भूपतिर् वापि यो निष्कामः स शोभते

bhikṣur vā bhūpatir vāpi yo niṣkāmaḥ sa śobhate

18.91.2

भावेषु गलिता यस्य शोभनाशोभना मतिः

bhāveṣu galitā yasya śobhanāśobhanā matiḥ

18.92

क्व स्वाच्छन्द्यं क्व सङ्कोचः क्व वा तत्त्वविनिश्चयः

kva svācchandyaṃ kva saṅkocaḥ kva vā tattvaviniścayaḥ

18.92.2

निर्व्याजार्जवभूतस्य चरितार्थस्य योगिनः

nirvyājārjavabhūtasya caritārthasya yoginaḥ

18.93

आत्मविश्रान्तितृप्तेन निराशेन गतार्तिना

ātmaviśrāntitṛptena nirāśena gatārtinā

18.93.2

अन्तर् यद् अनुभूयेत तत् कथं कस्य कथ्यते

antar yad anubhūyeta tat kathaṃ kasya kathyate

18.94

सुप्तो ऽपि न सुषुप्तौ च स्वप्ने ऽपि शयितो न च

supto 'pi na suṣuptau ca svapne 'pi śayito na ca

18.94.2

जागरे ऽपि न जागर्ति धीरस् तृप्तः पदे पदे

jāgare 'pi na jāgarti dhīras tṛptaḥ pade pade

18.95

ज्ञः सचिन्तो ऽपि निश्चिन्तः सेन्द्रियो ऽपि निरिन्द्रियः

jñaḥ sacinto 'pi niścintaḥ sendriyo 'pi nirindriyaḥ

Aṣṭāvakragīta