1.13.22

अयं बोधिसत्त्वो ऽनुपायकुशलो वेदितव्यः

ayaṃ bodhisattvo 'nupāyakuśalo veditavyaḥ

1.14

अथ खल्वायुष्मान् शारिपुत्र आयुष्मन्तं सुभूतिमेतदवोचत् कथं पुनरायुष्मन् सुभूते चरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वश्चरति प्रज्ञापारमितायाम् एवमुक्ते आयुष्मान् सुभूतिरायुष्मन्तं शारिपुत्रमेतदवोचत् सचेदायुष्मन् शारिपुत्र बोधिसत्त्वो महासत्त्वो न रूपे चरति न रूपनिमित्ते चरति न रूपं निमित्तमिति चरति न रूपस्योत्पादे चरति न रूपस्य निरोधे चरति न रूपस्य विनाशे चरति न रूपं शून्यमिति चरति नाहं चरामीति चरति नाहं बोधिसत्त्व इति चरति

atha khalvāyuṣmān śāriputra āyuṣmantaṃ subhūtimetadavocat kathaṃ punarāyuṣman subhūte caran bodhisattvo mahāsattvaścarati prajñāpāramitāyām evamukte āyuṣmān subhūtirāyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat sacedāyuṣman śāriputra bodhisattvo mahāsattvo na rūpe carati na rūpanimitte carati na rūpaṃ nimittamiti carati na rūpasyotpāde carati na rūpasya nirodhe carati na rūpasya vināśe carati na rūpaṃ śūnyamiti carati nāhaṃ carāmīti carati nāhaṃ bodhisattva iti carati

1.14.2

एवं सचेन्न वेदनायां न संज्ञायां न संस्कारेषु

evaṃ sacenna vedanāyāṃ na saṃjñāyāṃ na saṃskāreṣu

1.14.3

सचेन्न विज्ञाने चरति न विज्ञाननिमित्ते चरति न विज्ञानं निमित्तमिति चरति न विज्ञानस्योत्पादे चरति न विज्ञानस्य निरोधे चरति न विज्ञानस्य विनाशे चरति न विज्ञानं शून्यमिति चरति नाहं चरामीति चरति नाहं बोधिसत्त्व इति चरति

sacenna vijñāne carati na vijñānanimitte carati na vijñānaṃ nimittamiti carati na vijñānasyotpāde carati na vijñānasya nirodhe carati na vijñānasya vināśe carati na vijñānaṃ śūnyamiti carati nāhaṃ carāmīti carati nāhaṃ bodhisattva iti carati

1.14.4

सचेत्पुनर्नास्यैवं भवति य एवं चरति स प्रज्ञापारमितायां चरति स प्रज्ञापारमितां भावयतीति

sacetpunarnāsyaivaṃ bhavati ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ carati sa prajñāpāramitāṃ bhāvayatīti

1.14.5

एवं चरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वश्चरति प्रज्ञापारमितायाम्

evaṃ caran bodhisattvo mahāsattvaścarati prajñāpāramitāyām

1.14.6

स हि चरंश्चरामीति नोपैति न चरामीति नोपैति चरामि च न चरामि चेति नोपैति नैव चरामि न न चरामीति नोपैति चरिष्यामीति नोपैति न चरिष्यामीति नोपैति चरिष्यामि च न चरिष्यामि चेति नोपैति नैव चरिष्यामि न चरिष्यामीति नोपैति

sa hi caraṃścarāmīti nopaiti na carāmīti nopaiti carāmi ca na carāmi ceti nopaiti naiva carāmi na na carāmīti nopaiti cariṣyāmīti nopaiti na cariṣyāmīti nopaiti cariṣyāmi ca na cariṣyāmi ceti nopaiti naiva cariṣyāmi na cariṣyāmīti nopaiti

1.14.7

तत्कस्य हेतोर् नोपैति सर्वधर्मा ह्यनुपगता अनुपात्ताः

tatkasya hetor nopaiti sarvadharmā hyanupagatā anupāttāḥ

1.14.8

अयमुच्यते सर्वधर्मानुपादानो नाम समाधिर्बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य विपुलः पुरस्कृतो ऽप्रमाणनियतो ऽसाधारणः सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धैः

ayamucyate sarvadharmānupādāno nāma samādhirbodhisattvasya mahāsattvasya vipulaḥ puraskṛto 'pramāṇaniyato 'sādhāraṇaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ

1.14.9

अनेनैव समाधिना विहरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः क्षिप्रमनुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुध्यते

anenaiva samādhinā viharan bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate

1.15

बुद्धानुभावेन आयुष्मान् सुभूतिः स्थविर एवमाह व्याकृतो ऽयं भगवन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वः पूर्वकैस्तथागतैरर्हद्भिः सम्यक्संबुद्धैरनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ यो ऽनेन समाधिना विहरति

buddhānubhāvena āyuṣmān subhūtiḥ sthavira evamāha vyākṛto 'yaṃ bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ pūrvakaistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yo 'nena samādhinā viharati

1.15.2

स तम् अपि समाधिं न समनुपश्यति न च तेन समाधिना मन्यते अहं समाहितः अहं समाधिं समापत्स्ये अहं समाधिं समापद्ये अहं समाधिसमापन्नः इति एवं तस्य सर्वेण सर्वं सर्वथा सर्वं न संविद्यते

sa tam api samādhiṃ na samanupaśyati na ca tena samādhinā manyate ahaṃ samāhitaḥ ahaṃ samādhiṃ samāpatsye ahaṃ samādhiṃ samāpadye ahaṃ samādhisamāpannaḥ iti evaṃ tasya sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ na saṃvidyate

1.16

एवमुक्ते आयुष्मान् शारिपुत्र आयुष्मन्तं सुभूतिमेतदवोचत् कतमेनायुष्मन् सुभूते समाधिना विहरन् बोधिसत्त्वो महासत्त्वस्तथागतैरर्हद्भिः सम्यक्संबुद्धैर्व्याक्रियते ऽनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ शक्यः स समाधिर्दर्शयितुम् सुभूतिराह नो हीदमायुष्मन् शारिपुत्र

evamukte āyuṣmān śāriputra āyuṣmantaṃ subhūtimetadavocat katamenāyuṣman subhūte samādhinā viharan bodhisattvo mahāsattvastathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairvyākriyate 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau śakyaḥ sa samādhirdarśayitum subhūtirāha no hīdamāyuṣman śāriputra

1.16.2

तत्कस्य हेतोः तम् अपि हि स कुलपुत्रः समाधिं न जानाति न संजानीते

tatkasya hetoḥ tam api hi sa kulaputraḥ samādhiṃ na jānāti na saṃjānīte

1.16.3

आयुष्मान् शारिपुत्र आह न जानाति न संजानीते इत्यायुष्मन् सुभूते वदसि आयुष्मान् सुभूतिराह न जानाति न संजानीते इत्यायुष्मन् शारिपुत्र वदामि

āyuṣmān śāriputra āha na jānāti na saṃjānīte ityāyuṣman subhūte vadasi āyuṣmān subhūtirāha na jānāti na saṃjānīte ityāyuṣman śāriputra vadāmi

1.16.4

तत्कस्य हेतोर्न जानाति न संजानीते अविद्यमानत्वेन तस्य समाधेस्तं समाधिं न जानाति न संजानीते

tatkasya hetorna jānāti na saṃjānīte avidyamānatvena tasya samādhestaṃ samādhiṃ na jānāti na saṃjānīte

1.16.5

अथ खलु भगवान् आयुष्मते सुभूतये साधुकारमदात् साधु साधु सुभूते

atha khalu bhagavān āyuṣmate subhūtaye sādhukāramadāt sādhu sādhu subhūte

1.16.6

एवमेतत्सुभूते एवम् एतत्

evametatsubhūte evam etat

1.16.7

यथापि नाम तथागतानुभावेन ते प्रतिभाति तथागताधिष्ठानेनोपदिशसि

yathāpi nāma tathāgatānubhāvena te pratibhāti tathāgatādhiṣṭhānenopadiśasi

1.16.8

एवं चात्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन शिक्षितव्यम्

evaṃ cātra bodhisattvena mahāsattvena śikṣitavyam

Aṣṭasāhasrikā