6.10.14

सचेदेवं संजानीते न परिणामयत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

sacedevaṃ saṃjānīte na pariṇāmayatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.15

तत्कस्य हेतोः न हि बुद्धा भगवन्तो निमित्तयोगेन परिणामनामभ्यनुजानन्ति

tatkasya hetoḥ na hi buddhā bhagavanto nimittayogena pariṇāmanāmabhyanujānanti

6.10.16

यच्चातीतं तत्क्षीणं निरुद्धं विगतं विपरिणतम् यदप्यनागतं तदप्यसंप्राप्तम् प्रत्युत्पन्नस्य स्थितिर्नोपलभ्यते यच्च नोपलभ्यते तन्नैव निमित्तं न विषयः

yaccātītaṃ tatkṣīṇaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇatam yadapyanāgataṃ tadapyasaṃprāptam pratyutpannasya sthitirnopalabhyate yacca nopalabhyate tannaiva nimittaṃ na viṣayaḥ

6.10.17

सचेदेवं निमित्तीकरोति न समन्वाहरति न परिणामयत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

sacedevaṃ nimittīkaroti na samanvāharati na pariṇāmayatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.18

अथ स्मृतिवैकल्येन न निमित्तीकरोति न समन्वाहरति न मनसि करोति स्मृतिवैकल्यादनवबोधाद्वा एवम् अपि न परिणामयत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

atha smṛtivaikalyena na nimittīkaroti na samanvāharati na manasi karoti smṛtivaikalyādanavabodhādvā evam api na pariṇāmayatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.19

अथ तन्निमित्तं समन्वाहरति न च निमित्तीकरोति एवं परिणामितं भवति तत्कुशलमूलं बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेनानुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

atha tannimittaṃ samanvāharati na ca nimittīkaroti evaṃ pariṇāmitaṃ bhavati tatkuśalamūlaṃ bodhisattvena mahāsattvenānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.20

एवमत्र बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन शिक्षितव्यम् इदं तद्बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्योपायकौशलं वेदितव्यम्

evamatra bodhisattvena mahāsattvena śikṣitavyam idaṃ tadbodhisattvasya mahāsattvasyopāyakauśalaṃ veditavyam

6.10.21

येनोपायकौशलेन कुशलमूलं परिणामयति स आसन्नः सर्वज्ञतायाः

yenopāyakauśalena kuśalamūlaṃ pariṇāmayati sa āsannaḥ sarvajñatāyāḥ

6.10.22

अत्र चोपायकौशलं शिक्षितुकामेन बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन इयमेव प्रज्ञापारमिता अभीक्ष्णं श्रोतव्या उद्ग्रहीतव्या धारयितव्या वाचयितव्या पर्यवाप्तव्या प्रवर्तयितव्या देशयितव्या उपदेष्टव्या उद्देष्टव्या स्वाध्यातव्या परिप्रश्नीकर्तव्या

atra copāyakauśalaṃ śikṣitukāmena bodhisattvena mahāsattvena iyameva prajñāpāramitā abhīkṣṇaṃ śrotavyā udgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pravartayitavyā deśayitavyā upadeṣṭavyā uddeṣṭavyā svādhyātavyā paripraśnīkartavyā

6.10.23

तत्कस्य हेतोः न हि प्रज्ञापारमिताम् अनागम्य शक्येयम् अश्रुतवता प्रज्ञापारमितापरिणामनाक्रिया प्रवेष्टुम्

tatkasya hetoḥ na hi prajñāpāramitām anāgamya śakyeyam aśrutavatā prajñāpāramitāpariṇāmanākriyā praveṣṭum

6.10.24

तत्र य एवं वदेत् शक्यम् अनागम्य प्रज्ञापारमितां तत्पुण्यक्रियावस्तु अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ परिणामयितुमिति स मैवं वोचदिति स्याद्वचनीयः

tatra ya evaṃ vadet śakyam anāgamya prajñāpāramitāṃ tatpuṇyakriyāvastu anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayitumiti sa maivaṃ vocaditi syādvacanīyaḥ

6.10.25

तत्कस्य हेतोः निरुद्धा हि ते आत्मभावाः निरुद्धा हि ते संस्काराः शान्ता विविक्ता विरहिता उपलब्धिनः

tatkasya hetoḥ niruddhā hi te ātmabhāvāḥ niruddhā hi te saṃskārāḥ śāntā viviktā virahitā upalabdhinaḥ

6.10.26

अपि तु खलु पुनः स पुद्गलो निमित्तीकृत्य विकल्प्य च यथाभूतम् अयथाभूते यथाभूतसंज्ञी उपलम्भमनुपलम्भे परिणामयेत् तस्य कुशलमूलं बुद्धा भगवन्त एवं परिणामितमनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ नाभ्यनुजानन्ति

api tu khalu punaḥ sa pudgalo nimittīkṛtya vikalpya ca yathābhūtam ayathābhūte yathābhūtasaṃjñī upalambhamanupalambhe pariṇāmayet tasya kuśalamūlaṃ buddhā bhagavanta evaṃ pariṇāmitamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau nābhyanujānanti

6.10.27

तत्कस्य हेतोः एष एव हि तस्य महानुपलम्भो भवति यत्स परिनिर्वाणम् अपि बुद्धानां भगवतां निमित्तीकरोति विकल्पयति च

tatkasya hetoḥ eṣa eva hi tasya mahānupalambho bhavati yatsa parinirvāṇam api buddhānāṃ bhagavatāṃ nimittīkaroti vikalpayati ca

6.10.28

आकारतश् च निर्वाणमुपलभते

ākārataś ca nirvāṇamupalabhate

6.10.29

न चोपलम्भसंज्ञिनस्तथागता अर्हन्तः सम्यक्संबुद्धाः परिणामनां महार्थकरीं वदन्ति

na copalambhasaṃjñinastathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ pariṇāmanāṃ mahārthakarīṃ vadanti

6.10.30

तत्कस्य हेतोः सविषः सशल्यो ह्येषः परिणामः

tatkasya hetoḥ saviṣaḥ saśalyo hyeṣaḥ pariṇāmaḥ

6.10.31

तद्यथापि नाम प्रणीतं भोजनं सविषं भवेत् किंचापि तद्वर्णतश् च गन्धतश् च रसतश् च स्पर्शतश् च अभिलषणीयं भवति अपि तु खलु पुनः सविषत्वात्परिवर्जनीयं भवति पण्डितानाम् न परिभोगाय

tadyathāpi nāma praṇītaṃ bhojanaṃ saviṣaṃ bhavet kiṃcāpi tadvarṇataś ca gandhataś ca rasataś ca sparśataś ca abhilaṣaṇīyaṃ bhavati api tu khalu punaḥ saviṣatvātparivarjanīyaṃ bhavati paṇḍitānām na paribhogāya

6.10.32

तदेव बालजातीयो दुष्प्रज्ञजातीयः पुरुषः परिभोक्तव्यं मन्येत

tadeva bālajātīyo duṣprajñajātīyaḥ puruṣaḥ paribhoktavyaṃ manyeta

6.10.33

तस्य तद्भोजनं परिभुञ्जानस्य वर्णतश्च गन्धतश् च रसतश् च स्पर्शतश् च स्वादेषु सुखकरं परिणामे चास्य दुःखविपाकं भवति

tasya tadbhojanaṃ paribhuñjānasya varṇataśca gandhataś ca rasataś ca sparśataś ca svādeṣu sukhakaraṃ pariṇāme cāsya duḥkhavipākaṃ bhavati

Aṣṭasāhasrikā