6.9.7

सचेत्पुनर्बोधिसत्त्वो महासत्त्वो यच्चित्तं परिणामयति तच्चित्तमेवं संजानीते एवं समन्वाहरति तच्चित्तं समन्वाह्रियमाणमेव क्षीणं क्षीणमित्येवं संजानीते निरुद्धं विगतं विपरिणतमित्येवं संजानीते

sacetpunarbodhisattvo mahāsattvo yaccittaṃ pariṇāmayati taccittamevaṃ saṃjānīte evaṃ samanvāharati taccittaṃ samanvāhriyamāṇameva kṣīṇaṃ kṣīṇamityevaṃ saṃjānīte niruddhaṃ vigataṃ vipariṇatamityevaṃ saṃjānīte

6.9.8

यच्च क्षीणं न तच्छक्यं परिणामयितुम्

yacca kṣīṇaṃ na tacchakyaṃ pariṇāmayitum

6.9.9

येनापि चित्तेन परिणाम्यते तस्यापि चित्तस्य सैव धर्मता

yenāpi cittena pariṇāmyate tasyāpi cittasya saiva dharmatā

6.9.10

यैर् अपि धर्मैः परिणाम्यते तेषाम् अपि धर्माणां सैव धर्मता

yair api dharmaiḥ pariṇāmyate teṣām api dharmāṇāṃ saiva dharmatā

6.9.11

येष्व् अपि धर्मेषु परिणाम्यते तेषाम् अपि धर्माणां सैव धर्मतेति

yeṣv api dharmeṣu pariṇāmyate teṣām api dharmāṇāṃ saiva dharmateti

6.9.12

सचेदेवं परिणामयति सम्यक्परिणामयति न मिथ्या परिणामयति

sacedevaṃ pariṇāmayati samyakpariṇāmayati na mithyā pariṇāmayati

6.9.13

एवं च बोधिसत्त्वेन महासत्त्वेन परिणामयितव्यम्

evaṃ ca bodhisattvena mahāsattvena pariṇāmayitavyam

6.10

पुनरपरमार्य सुभूते बोधिसत्त्वो महासत्त्वो ऽतीतानागतप्रत्युत्पन्नानां बुद्धानां भगवतां छिन्नवर्त्मनां छिन्नवर्त्मनीनां छिन्नप्रपञ्चभवनेत्रीकाणाम् अप्रमेयाणामसंख्येयानां यावत्प्रथमचित्तोत्पादमुपादाय यावच्च अनुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुद्धा अभिसंभोत्स्यन्ते अभिसंबुध्यन्ते च यावच्च निरुपधिशेषे निर्वाणधातौ परिनिर्वृताः परिनिर्वास्यन्ति परिनिर्वान्ति च यावच्च सद्धर्मो नान्तर्हितो नान्तर्धास्यति नान्तर्दधाति च एतस्मिन् अन्तरे यानि तेषां बुद्धानां भगवतां षट्पारमिताप्रतिसंयुक्तानि कुशलमूलानि यश् च तेषां बुद्धानां भगवतां शीलस्कन्धः समाधिस्कन्धः प्रज्ञास्कन्धो विमुक्तिस्कन्धो विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कन्धः या च हितैषिता या च महामैत्री या च महाकरुणा ये च अप्रमेयासंख्येया बुद्धगुणाः यैश् च तैर्बुद्धैर्भगवद्भिर्धर्मो देशितो देशयिष्यते देश्यते च ये च तस्मिन् धर्मे शिक्षिताः शिक्षिष्यन्ते शिक्षन्ते च अधिमुक्ता अधिमोक्षयिष्यन्ति अधिमोक्षयन्ति च स्थिताः स्थास्यन्ति तिष्ठन्ति च तेषां च सर्वेषां यानि कुशलमूलानि ये च तैर्बुद्धैर्भगवद्भिर्बोधिसत्त्वा महासत्त्वा व्याकृता व्याकरिष्यन्ते व्याक्रियन्ते च अनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ तेषां च सर्वेषां यानि कुशलमूलानि ये च प्रत्येकबुद्धयानिकाः पुद्गला व्याकृता व्याकरिष्यन्ते व्याक्रियन्ते च प्रत्येकबोधौ तेषां च सर्वेषां यानि कुशलमूलानि यानि च श्रावकयानिकानां पुद्गलानां दानमयानि कुशलमूलानि शीलमयानि कुशलमूलानि भावनामयानि कुशलमूलानि यानि च शैक्षाण्यनास्रवाणि कुशलमूलानि यानि च अशैक्षाण्यनास्रवाणि कुशलमूलानि यैश् च तस्मिन् धर्मे पृथग्जनैः कुशलमूलान्यवरोपितानि अवरोपयिष्यन्ते ऽवरोप्यन्ते च यैश् च देवनागयक्षगन्धर्वासुरगरुडकिन्नरमहोरगैर् मनुष्यामनुष्यैर्वा स धर्मः श्रुतः श्रोष्यते श्रूयते च श्रुत्वा च कुशलमूलान्यवरोपितानि अवरोपयिष्यन्ते ऽवरोप्यन्ते च यैश् च तिर्यग्योनिगतैर् अपि सत्त्वैः स धर्मः श्रुतः श्रोष्यते श्रूयते च श्रुत्वा च कुशलमूलानि अवरोपितान्यवरोपयिष्यन्ते ऽवरोप्यन्ते च यैश् च सत्त्वैस्तेषु बुद्धेषु भगवत्सु परिनिर्वृतेषु परिनिर्वास्यत्सु परिनिर्वायत्सु च कुशलमूलान्यवरोपितानि अवरोपयिष्यन्ते ऽवरोप्यन्ते च तेषां च सर्वेषां यानि कुशलमूलानि तानि सर्वाण्येकतो ऽभिसंक्षिप्य पिण्डयित्वा तुलयित्वा निरवशेष्य निरवशेषमग्रया अनुमोदनया अनुमोदेत श्रेष्ठया ज्येष्ठया वरया प्रवरया प्रणीतया उत्तमया अनुत्तमया निरुत्तमया असमया असमसमया अनुमोदनया अनुमोदेत

punaraparamārya subhūte bodhisattvo mahāsattvo 'tītānāgatapratyutpannānāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ chinnavartmanāṃ chinnavartmanīnāṃ chinnaprapañcabhavanetrīkāṇām aprameyāṇāmasaṃkhyeyānāṃ yāvatprathamacittotpādamupādāya yāvacca anuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddhā abhisaṃbhotsyante abhisaṃbudhyante ca yāvacca nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtāḥ parinirvāsyanti parinirvānti ca yāvacca saddharmo nāntarhito nāntardhāsyati nāntardadhāti ca etasmin antare yāni teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ ṣaṭpāramitāpratisaṃyuktāni kuśalamūlāni yaś ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ prajñāskandho vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ yā ca hitaiṣitā yā ca mahāmaitrī yā ca mahākaruṇā ye ca aprameyāsaṃkhyeyā buddhaguṇāḥ yaiś ca tairbuddhairbhagavadbhirdharmo deśito deśayiṣyate deśyate ca ye ca tasmin dharme śikṣitāḥ śikṣiṣyante śikṣante ca adhimuktā adhimokṣayiṣyanti adhimokṣayanti ca sthitāḥ sthāsyanti tiṣṭhanti ca teṣāṃ ca sarveṣāṃ yāni kuśalamūlāni ye ca tairbuddhairbhagavadbhirbodhisattvā mahāsattvā vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau teṣāṃ ca sarveṣāṃ yāni kuśalamūlāni ye ca pratyekabuddhayānikāḥ pudgalā vyākṛtā vyākariṣyante vyākriyante ca pratyekabodhau teṣāṃ ca sarveṣāṃ yāni kuśalamūlāni yāni ca śrāvakayānikānāṃ pudgalānāṃ dānamayāni kuśalamūlāni śīlamayāni kuśalamūlāni bhāvanāmayāni kuśalamūlāni yāni ca śaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni yāni ca aśaikṣāṇyanāsravāṇi kuśalamūlāni yaiś ca tasmin dharme pṛthagjanaiḥ kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante 'varopyante ca yaiś ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragair manuṣyāmanuṣyairvā sa dharmaḥ śrutaḥ śroṣyate śrūyate ca śrutvā ca kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante 'varopyante ca yaiś ca tiryagyonigatair api sattvaiḥ sa dharmaḥ śrutaḥ śroṣyate śrūyate ca śrutvā ca kuśalamūlāni avaropitānyavaropayiṣyante 'varopyante ca yaiś ca sattvaisteṣu buddheṣu bhagavatsu parinirvṛteṣu parinirvāsyatsu parinirvāyatsu ca kuśalamūlānyavaropitāni avaropayiṣyante 'varopyante ca teṣāṃ ca sarveṣāṃ yāni kuśalamūlāni tāni sarvāṇyekato 'bhisaṃkṣipya piṇḍayitvā tulayitvā niravaśeṣya niravaśeṣamagrayā anumodanayā anumodeta śreṣṭhayā jyeṣṭhayā varayā pravarayā praṇītayā uttamayā anuttamayā niruttamayā asamayā asamasamayā anumodanayā anumodeta

6.10.2

एवमनुमोद्य अनुमोदनासहगतं पुण्यक्रियावस्तु अनुत्तरायै सम्यक्संबोधये परिणामयामीति वाचं भाषेत अनुत्तरायाः सम्यक्संबोधेराहारकं भवत्विति

evamanumodya anumodanāsahagataṃ puṇyakriyāvastu anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pariṇāmayāmīti vācaṃ bhāṣeta anuttarāyāḥ samyaksaṃbodherāhārakaṃ bhavatviti

6.10.3

तस्य कथं बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य न संज्ञाविपर्यासो न चित्तविपर्यासो न दृष्टिविपर्यासो भवति सचेत्परिणामयन् एवं समन्वाहरति ते धर्माः क्षीणा निरुद्धा विगता विपरिणताः स च धर्मो ऽक्षयो यत्र परिणाम्यते इत्येवं परिणामितं भवत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

tasya kathaṃ bodhisattvasya mahāsattvasya na saṃjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati sacetpariṇāmayan evaṃ samanvāharati te dharmāḥ kṣīṇā niruddhā vigatā vipariṇatāḥ sa ca dharmo 'kṣayo yatra pariṇāmyate ityevaṃ pariṇāmitaṃ bhavatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.4

सचेत्पुनरेवमुपपरीक्षते न धर्मो धर्मं परिणामयति इत्य् अपि परिणामितं भवत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

sacetpunarevamupaparīkṣate na dharmo dharmaṃ pariṇāmayati ity api pariṇāmitaṃ bhavatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.5

एवं भदन्तं सुभूते परिणामयतो बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य न संज्ञाविपर्यासो न चित्तविपर्यासो न दृष्टिविपर्यासो भवति

evaṃ bhadantaṃ subhūte pariṇāmayato bodhisattvasya mahāsattvasya na saṃjñāviparyāso na cittaviparyāso na dṛṣṭiviparyāso bhavati

6.10.6

तत्कस्य हेतोः तथा हि स तां परिणामनां नाभिनिविशते

tatkasya hetoḥ tathā hi sa tāṃ pariṇāmanāṃ nābhiniviśate

6.10.7

सचेत्पुनरेवं संजानीते न चित्तं चित्तं जानाति न धर्मो धर्मं जानाति इत्य् अपि परिणामितं भवत्यनुत्तरायै सम्यक्संबोधये

sacetpunarevaṃ saṃjānīte na cittaṃ cittaṃ jānāti na dharmo dharmaṃ jānāti ity api pariṇāmitaṃ bhavatyanuttarāyai samyaksaṃbodhaye

6.10.8

अयं बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्यानुत्तरः परिणामः

ayaṃ bodhisattvasya mahāsattvasyānuttaraḥ pariṇāmaḥ

6.10.9

सचेत्पुनर्बोधिसत्त्वस्तं पुण्याभिसंस्कारं संजानीते न परिणामयत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

sacetpunarbodhisattvastaṃ puṇyābhisaṃskāraṃ saṃjānīte na pariṇāmayatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.10

तत्कस्य हेतोः तथा हि स तां परिणामनामभिनिविशते

tatkasya hetoḥ tathā hi sa tāṃ pariṇāmanāmabhiniviśate

6.10.11

सचेत्पुनरस्यैवं भवति सो ऽपि पुण्याभिसंस्कारो विविक्तः शान्तः यदप्यनुमोदनासहगतं पुण्यक्रियावस्तु तद् अपि विविक्तं शान्तमिति परिणामयत्यनुत्तरायां सम्यक्संबोधौ

sacetpunarasyaivaṃ bhavati so 'pi puṇyābhisaṃskāro viviktaḥ śāntaḥ yadapyanumodanāsahagataṃ puṇyakriyāvastu tad api viviktaṃ śāntamiti pariṇāmayatyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau

6.10.12

सचेदेवम् अपि न संजानीते सर्वसंस्काराः शान्ता विविक्ता इति एवमियं तस्य बोधिसत्त्वस्य महासत्त्वस्य प्रज्ञापारमिता यद् अपि तत्तेषां बुद्धानां भगवतां परिनिर्वृतानां कुशलमूलम्

sacedevam api na saṃjānīte sarvasaṃskārāḥ śāntā viviktā iti evamiyaṃ tasya bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā yad api tatteṣāṃ buddhānāṃ bhagavatāṃ parinirvṛtānāṃ kuśalamūlam

6.10.13

यादृश एव स परिणामस्तादृशमेव तत्कुशलमूलम् येनापि तत्परिणामितं तद् अपि तज्जातिकं तल्लक्षणं तन्निकायं तत्स्वभावम्

yādṛśa eva sa pariṇāmastādṛśameva tatkuśalamūlam yenāpi tatpariṇāmitaṃ tad api tajjātikaṃ tallakṣaṇaṃ tannikāyaṃ tatsvabhāvam

Aṣṭasāhasrikā