11.34.2

तेषां सादातिदीप्तिभ्यां धातुवृद्धिक्षयोद्भवः

teṣāṃ sādātidīptibhyāṃ dhātuvṛddhikṣayodbhavaḥ

11.35

पूर्वो धातुः परं कुर्याद् वृद्धः क्षीणश् च तद्विधम्

pūrvo dhātuḥ paraṃ kuryād vṛddhaḥ kṣīṇaś ca tadvidham

11.35.2

दोषा दुष्टा रसैर् धातून् दूषयन्त्य् उभये मलान्

doṣā duṣṭā rasair dhātūn dūṣayanty ubhaye malān

11.36

अधो द्वे सप्त शिरसि खानि स्वेदवहानि च

adho dve sapta śirasi khāni svedavahāni ca

11.36.2

मला मलायनानि स्युर् यथास्वं तेष्व् अतो गदाः

malā malāyanāni syur yathāsvaṃ teṣv ato gadāḥ

11.37

ओजस् तु तेजो धातूनां शुक्रान्तानां परं स्मृतम्

ojas tu tejo dhātūnāṃ śukrāntānāṃ paraṃ smṛtam

11.37.2

हृदयस्थम् अपि व्यापि देहस्थितिनिबन्धनम्

hṛdayastham api vyāpi dehasthitinibandhanam

11.38

स्निग्धं सोमात्मकं शुद्धम् ईषल्लोहितपीतकम्

snigdhaṃ somātmakaṃ śuddham īṣallohitapītakam

11.38.2

यन्नाशे नियतं नाशो यस्मिंस् तिष्ठति तिष्ठति

yannāśe niyataṃ nāśo yasmiṃs tiṣṭhati tiṣṭhati

11.39

निष्पद्यन्ते यतो भावा विविधा देहसंश्रयाः

niṣpadyante yato bhāvā vividhā dehasaṃśrayāḥ

11.39.2

ओजः क्षीयेत

ojaḥ kṣīyeta

11.40

बिभेति दुर्बलो ऽभीक्ष्णं ध्यायति व्यथितेन्द्रियः

bibheti durbalo 'bhīkṣṇaṃ dhyāyati vyathitendriyaḥ

11.40.2

दुश्छायो दुर्मना रूक्षो भवेत् क्षामश् च तत्क्षये

duśchāyo durmanā rūkṣo bhavet kṣāmaś ca tatkṣaye

11.41

जीवनीयौषधक्षीररसाद्यास् तत्र भेषजम्

jīvanīyauṣadhakṣīrarasādyās tatra bheṣajam

11.41.2

ओजोवृद्धौ हि देहस्य तुष्टिपुष्टिबलोदयः

ojovṛddhau hi dehasya tuṣṭipuṣṭibalodayaḥ

11.42

यद् अन्नं द्वेष्टि यद् अपि प्रार्थयेताविरोधि तु

yad annaṃ dveṣṭi yad api prārthayetāvirodhi tu

11.42.2

तत् तत् त्यजन् समश्नंश् च तौ तौ वृद्धिक्षयौ जयेत्

tat tat tyajan samaśnaṃś ca tau tau vṛddhikṣayau jayet

11.43

कुर्वते हि रुचिं दोषा विपरीतसमानयोः

kurvate hi ruciṃ doṣā viparītasamānayoḥ

11.43.2

वृद्धाः क्षीणाश् च भूयिष्ठं लक्षयन्त्य् अबुधास् तु न

vṛddhāḥ kṣīṇāś ca bhūyiṣṭhaṃ lakṣayanty abudhās tu na

11.44

यथाबलं यथास्वं च दोषा वृद्धा वितन्वते

yathābalaṃ yathāsvaṃ ca doṣā vṛddhā vitanvate

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā