11.4.2

गर्भोत्पादश् च धातूनां श्रेष्ठं कर्म क्रमात् स्मृतम्

garbhotpādaś ca dhātūnāṃ śreṣṭhaṃ karma kramāt smṛtam

11.5

अवष्टम्भः पुरीषस्य मूत्रस्य क्लेदवाहनम्

avaṣṭambhaḥ purīṣasya mūtrasya kledavāhanam

11.5.2

स्वेदस्य क्लेदविधृतिर् वृद्धस् तु कुरुते ऽनिलः

svedasya kledavidhṛtir vṛddhas tu kurute 'nilaḥ

11.6

कार्श्यकार्ष्ण्योष्णकामत्वकम्पानाहशकृद्ग्रहान्

kārśyakārṣṇyoṣṇakāmatvakampānāhaśakṛdgrahān

11.6.2

बलनिद्रेन्द्रियभ्रंशप्रलापभ्रमदीनताः

balanidrendriyabhraṃśapralāpabhramadīnatāḥ

11.7

पीतविण्मूत्रनेत्रत्वक्क्षुत्तृड्दाहाल्पनिद्रताः

pītaviṇmūtranetratvakkṣuttṛḍdāhālpanidratāḥ

11.7.2

पित्तं श्लेष्माग्निसदनप्रसेकालस्यगौरवम्

pittaṃ śleṣmāgnisadanaprasekālasyagauravam

11.8

श्वैत्यशैत्यश्लथाङ्गत्वं श्वासकासातिनिद्रताः

śvaityaśaityaślathāṅgatvaṃ śvāsakāsātinidratāḥ

11.8.2

रसो ऽपि श्लेष्मवद् रक्तं विसर्पप्लीहविद्रधीन्

raso 'pi śleṣmavad raktaṃ visarpaplīhavidradhīn

11.9

कुष्ठवातास्रपित्तास्रगुल्मोपकुशकामलाः

kuṣṭhavātāsrapittāsragulmopakuśakāmalāḥ

11.9.2

व्यङ्गाग्निनाशसम्मोहरक्तत्वङ्नेत्रमूत्रताः

vyaṅgāgnināśasammoharaktatvaṅnetramūtratāḥ

11.10

मांसं गण्डार्बुदग्रन्थिगण्डोरूदरवृद्धिताः

māṃsaṃ gaṇḍārbudagranthigaṇḍorūdaravṛddhitāḥ

11.10.2

कण्ठादिष्व् अधिमांसं च तद्वन् मेदस् तथा श्रमम्

kaṇṭhādiṣv adhimāṃsaṃ ca tadvan medas tathā śramam

11.11

अल्पे ऽपि चेष्टिते श्वासं स्फिक्स्तनोदरलम्बनम्

alpe 'pi ceṣṭite śvāsaṃ sphikstanodaralambanam

11.11.2

अस्थ्य् अध्यस्थ्य् अधिदन्तांश् च मज्जा नेत्राङ्गगौरवम्

asthy adhyasthy adhidantāṃś ca majjā netrāṅgagauravam

11.12

पर्वसु स्थूलमूलानि कुर्यात् कृच्छ्राण्य् अरूंषि च

parvasu sthūlamūlāni kuryāt kṛcchrāṇy arūṃṣi ca

11.12.2

अतिस्त्रीकामतां वृद्धं शुक्तं शुक्राश्मरीम् अपि

atistrīkāmatāṃ vṛddhaṃ śuktaṃ śukrāśmarīm api

11.13

कुक्षाव् आध्मानम् आटोपं गौरवं वेदनां शकृत्

kukṣāv ādhmānam āṭopaṃ gauravaṃ vedanāṃ śakṛt

11.13.2

मूत्रं तु वस्तिनिस्तोदं कृते ऽप्य् अकृतसंज्ञताम्

mūtraṃ tu vastinistodaṃ kṛte 'py akṛtasaṃjñatām

11.14

स्वेदो ऽतिस्वेददौर्गन्ध्यकण्डूर् एवं च लक्षयेत्

svedo 'tisvedadaurgandhyakaṇḍūr evaṃ ca lakṣayet

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā