9.26.2

दन्ती रसाद्यैस् तुल्यापि चित्रकस्य विरेचनी

dantī rasādyais tulyāpi citrakasya virecanī

9.27

मधुकस्य च मृद्वीका घृतं क्षीरस्य दीपनम्

madhukasya ca mṛdvīkā ghṛtaṃ kṣīrasya dīpanam

9.27.2

इति सामान्यतः कर्म द्रव्यादीनां पुनश् च तत्

iti sāmānyataḥ karma dravyādīnāṃ punaś ca tat

9.28

विचित्रप्रत्ययारब्धद्रव्यभेदेन भिद्यते

vicitrapratyayārabdhadravyabhedena bhidyate

9.28.2

स्वादुर् गुरुश् च गोधूमो वातजिद् वातकृद् यवः

svādur guruś ca godhūmo vātajid vātakṛd yavaḥ

9.29

उष्णा मत्स्याः पयः शीतं कटुः सिंहो न शूकरः

uṣṇā matsyāḥ payaḥ śītaṃ kaṭuḥ siṃho na śūkaraḥ

10.1

क्ष्माम्भोऽग्निक्ष्माम्बुतेजःखवाय्वग्न्यनिलगोऽनिलैः

kṣmāmbho'gnikṣmāmbutejaḥkhavāyvagnyanilago'nilaiḥ

10.1.2

द्वयोल्बणैः क्रमाद् भूतैर् मधुरादिरसोद्भवः

dvayolbaṇaiḥ kramād bhūtair madhurādirasodbhavaḥ

10.2

तेषां विद्याद् रसं स्वादुं यो वक्त्रम् अनुलिम्पति

teṣāṃ vidyād rasaṃ svāduṃ yo vaktram anulimpati

10.2.2

आस्वाद्यमानो देहस्य ह्लादनो ऽक्षप्रसादनः

āsvādyamāno dehasya hlādano 'kṣaprasādanaḥ

10.3

प्रियः पिपीलिकादीनाम् अम्लः क्षालयते मुखम्

priyaḥ pipīlikādīnām amlaḥ kṣālayate mukham

10.3.2

हर्षणो रोमदन्तानाम् अक्षिभ्रुवनिकोचनः

harṣaṇo romadantānām akṣibhruvanikocanaḥ

10.4

लवणः स्यन्दयत्य् आस्यं कपोलगलदाहकृत्

lavaṇaḥ syandayaty āsyaṃ kapolagaladāhakṛt

10.4.2

तिक्तो विशदयत्य् आस्यं रसनं प्रतिहन्ति च

tikto viśadayaty āsyaṃ rasanaṃ pratihanti ca

10.5

उद्वेजयति जिह्वाग्रं कुर्वंश् चिमिचिमां कटुः

udvejayati jihvāgraṃ kurvaṃś cimicimāṃ kaṭuḥ

10.5.2

स्रावयत्य् अक्षिनासास्यं कपोलं दहतीव च

srāvayaty akṣināsāsyaṃ kapolaṃ dahatīva ca

10.6

कषायो जडयेज् जिह्वां कण्ठस्रोतोविबन्धकृत्

kaṣāyo jaḍayej jihvāṃ kaṇṭhasrotovibandhakṛt

10.6.2

रसानाम् इति रूपाणि कर्माणि मधुरो रसः

rasānām iti rūpāṇi karmāṇi madhuro rasaḥ

10.7

आजन्मसात्म्यात् कुरुते धातूनां प्रबलं बलम्

ājanmasātmyāt kurute dhātūnāṃ prabalaṃ balam

10.7.2

बालवृद्धक्षतक्षीणवर्णकेशेन्द्रियौजसाम्

bālavṛddhakṣatakṣīṇavarṇakeśendriyaujasām

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā