1.176.2

तस्यां तस्याम् अवस्थायां तत् तत् कुर्याद् भिषग्जितम्

tasyāṃ tasyām avasthāyāṃ tat tat kuryād bhiṣagjitam

1.177

ओषधयो मणयश्च सुमन्त्राः साधुगुरुद्विजदैवतपूजाः

oṣadhayo maṇayaśca sumantrāḥ sādhugurudvijadaivatapūjāḥ

1.177.2

प्रीतिकरा मनसो विषयाश्च घ्नन्त्यपि विष्णुकृतं ज्वरम् उग्रम्

prītikarā manaso viṣayāśca ghnantyapi viṣṇukṛtaṃ jvaram ugram

2.1

अथातो रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख्यास्यामः

athāto raktapittacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ

2.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

2.1.3

ऊर्ध्वगं बलिनो ऽवेगम् एकदोषानुगं नवम्

ūrdhvagaṃ balino 'vegam ekadoṣānugaṃ navam

2.1.4

रक्तपित्तं सुखे काले साधयेन् निरुपद्रवम्

raktapittaṃ sukhe kāle sādhayen nirupadravam

2.2

अधोगं यापयेद् रक्तं यच्च दोषद्वयानुगम्

adhogaṃ yāpayed raktaṃ yacca doṣadvayānugam

2.2.2

शान्तं शान्तं पुनः कुप्यन् मार्गान् मार्गान्तरं च यत्

śāntaṃ śāntaṃ punaḥ kupyan mārgān mārgāntaraṃ ca yat

2.3

अतिप्रवृत्तं मन्दाग्नेस् त्रिदोषं द्विपथं त्यजेत्

atipravṛttaṃ mandāgnes tridoṣaṃ dvipathaṃ tyajet

2.3.2

ज्ञात्वा निदानम् अयनं मलावनुबलौ बलम्

jñātvā nidānam ayanaṃ malāvanubalau balam

2.4

देशकालाद्यवस्थां च रक्तपित्ते प्रयोजयेत्

deśakālādyavasthāṃ ca raktapitte prayojayet

2.4.2

लङ्घनं बृंहणं वादौ शोधनं शमनं तथा

laṅghanaṃ bṛṃhaṇaṃ vādau śodhanaṃ śamanaṃ tathā

2.5

संतर्पणोत्थं बलिनो बहुदोषस्य साधयेत्

saṃtarpaṇotthaṃ balino bahudoṣasya sādhayet

2.5.2

ऊर्ध्वभागं विरेकेण वमनेन त्वधोगतम्

ūrdhvabhāgaṃ virekeṇa vamanena tvadhogatam

2.6

शमनैर् बृंहणैश्चान्यल् लङ्घ्यबृंह्यान् अवेक्ष्य च

śamanair bṛṃhaṇaiścānyal laṅghyabṛṃhyān avekṣya ca

2.6.2

ऊर्ध्वं प्रवृत्ते शमनौ रसौ तिक्तकषायकौ

ūrdhvaṃ pravṛtte śamanau rasau tiktakaṣāyakau

2.7

उपवासश्च निःशुण्ठीषडङ्गोदकपायिनः

upavāsaśca niḥśuṇṭhīṣaḍaṅgodakapāyinaḥ

2.7.2

अधोगे रक्तपित्ते तु बृंहणो मधुरो रसः

adhoge raktapitte tu bṛṃhaṇo madhuro rasaḥ

2.8

ऊर्ध्वगे तर्पणं योज्यं प्राक् च पेया त्वधोगते

ūrdhvage tarpaṇaṃ yojyaṃ prāk ca peyā tvadhogate

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā