15.23

अन्तर् धनुरिवाङ्गं च वेगैः स्तम्भं च नेत्रयोः

antar dhanurivāṅgaṃ ca vegaiḥ stambhaṃ ca netrayoḥ

15.23.2

करोति जृम्भां दशनं दशनानां कफोद्वमम्

karoti jṛmbhāṃ daśanaṃ daśanānāṃ kaphodvamam

15.24

पार्श्वयोर् वेदनां वाक्यहनुपृष्ठशिरोग्रहम्

pārśvayor vedanāṃ vākyahanupṛṣṭhaśirograham

15.24.2

अन्तरायाम इत्येष बाह्यायामश्च तद्विधः

antarāyāma ityeṣa bāhyāyāmaśca tadvidhaḥ

15.25

देहस्य बहिरायामात् पृष्ठतो नीयते शिरः

dehasya bahirāyāmāt pṛṣṭhato nīyate śiraḥ

15.25.2

उरश्चोत्क्षिप्यते तत्र कन्धरा चावमृद्यते

uraścotkṣipyate tatra kandharā cāvamṛdyate

15.26

दन्तेष्वास्ये च वैवर्ण्यं प्रस्वेदः स्रस्तगात्रता

danteṣvāsye ca vaivarṇyaṃ prasvedaḥ srastagātratā

15.26.2

बाह्यायामं धनुःष्कम्भं ब्रुवते वेगिनं च तम्

bāhyāyāmaṃ dhanuḥṣkambhaṃ bruvate veginaṃ ca tam

15.27

व्रणं मर्माश्रितं प्राप्य समीरणसमीरणात्

vraṇaṃ marmāśritaṃ prāpya samīraṇasamīraṇāt

15.27.2

व्यायच्छन्ति तनुं दोषाः सर्वाम् आ

vyāyacchanti tanuṃ doṣāḥ sarvām ā

15.28

तृष्यतः पाण्डुगात्रस्य व्रणायामः स वर्जितः

tṛṣyataḥ pāṇḍugātrasya vraṇāyāmaḥ sa varjitaḥ

15.28.2

गते वेगे भवेत् स्वास्थ्यं सर्वेष्वाक्षेपकेषु च

gate vege bhavet svāsthyaṃ sarveṣvākṣepakeṣu ca

15.29

जिह्वातिलेखनाच्छुष्कभक्षणाद् अभिघाततः

jihvātilekhanācchuṣkabhakṣaṇād abhighātataḥ

15.29.2

कुपितो हनुमूलस्थः स्रंसयित्वानिलो हनू

kupito hanumūlasthaḥ sraṃsayitvānilo hanū

15.30

करोति विवृतास्यत्वम् अथवा संवृतास्यताम्

karoti vivṛtāsyatvam athavā saṃvṛtāsyatām

15.30.2

हनुस्रंसः स तेन स्यात् कृच्छ्राच्चर्वणभाषणम्

hanusraṃsaḥ sa tena syāt kṛcchrāccarvaṇabhāṣaṇam

15.31

वाग्वाहिनीसिरासंस्थो जिह्वां स्तम्भयते ऽनिलः

vāgvāhinīsirāsaṃstho jihvāṃ stambhayate 'nilaḥ

15.31.2

जिह्वास्तम्भः स तेनान्नपानवाक्येष्वनीशता

jihvāstambhaḥ sa tenānnapānavākyeṣvanīśatā

15.32

शिरसा भारहरणाद् अतिहास्यप्रभाषणात्

śirasā bhāraharaṇād atihāsyaprabhāṣaṇāt

15.32.2

उत्त्रासवक्त्रक्षवथोः खरकार्मुककर्षणात्

uttrāsavaktrakṣavathoḥ kharakārmukakarṣaṇāt

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā