15.3

तददुष्टौ प्रयत्नेन यतितव्यम् अतः सदा

tadaduṣṭau prayatnena yatitavyam ataḥ sadā

15.3.2

तस्योक्तं दोषविज्ञाने कर्म प्राकृतवैकृतम्

tasyoktaṃ doṣavijñāne karma prākṛtavaikṛtam

15.4

समासाद् व्यासतो दोषभेदीये नाम धाम च

samāsād vyāsato doṣabhedīye nāma dhāma ca

15.4.2

प्रत्येकं पञ्चधा चारो व्यापारश्चेह वैकृतम्

pratyekaṃ pañcadhā cāro vyāpāraśceha vaikṛtam

15.5

तस्योच्यते विभागेन सनिदानं सलक्षणम्

tasyocyate vibhāgena sanidānaṃ salakṣaṇam

15.5.2

धातुक्षयकरैर् वायुः कुप्यत्यतिनिषेवितैः

dhātukṣayakarair vāyuḥ kupyatyatiniṣevitaiḥ

15.6

चरन् स्रोतःसु रिक्तेषु भृशं तान्येव पूरयन्

caran srotaḥsu rikteṣu bhṛśaṃ tānyeva pūrayan

15.6.2

तेभ्यो ऽन्यदोषपूर्णेभ्यः प्राप्य वावरणं बली

tebhyo 'nyadoṣapūrṇebhyaḥ prāpya vāvaraṇaṃ balī

15.7

तत्र पक्वाशये क्रुद्धः शूलानाहान्त्रकूजनम्

tatra pakvāśaye kruddhaḥ śūlānāhāntrakūjanam

15.7.2

मलरोधाश्मवर्ध्मार्शस्त्रिकपृष्ठकटीग्रहम्

malarodhāśmavardhmārśastrikapṛṣṭhakaṭīgraham

15.8

करोत्यधरकाये च तांस् तान् कृच्छ्रान् उपद्रवान्

karotyadharakāye ca tāṃs tān kṛcchrān upadravān

15.8.2

आमाशये तृड्वमथुश्वासकासविषूचिकाः

āmāśaye tṛḍvamathuśvāsakāsaviṣūcikāḥ

15.9

कण्ठोपरोधम् उद्गारान् व्याधीन् ऊर्ध्वं च नाभितः

kaṇṭhoparodham udgārān vyādhīn ūrdhvaṃ ca nābhitaḥ

15.9.2

श्रोत्रादिष्विन्द्रियवधं त्वचि स्फुटनरूक्षते

śrotrādiṣvindriyavadhaṃ tvaci sphuṭanarūkṣate

15.10

रक्ते तीव्रा रुजः स्वापं तापं रागं विवर्णताम्

rakte tīvrā rujaḥ svāpaṃ tāpaṃ rāgaṃ vivarṇatām

15.10.2

अरूंष्यन्नस्य विष्टम्भम् अरुचिं कृशतां भ्रमम्

arūṃṣyannasya viṣṭambham aruciṃ kṛśatāṃ bhramam

15.11

मांसमेदोगतो ग्रन्थींस् तोदाढ्यान् कर्कशाञ्छ्रमम्

māṃsamedogato granthīṃs todāḍhyān karkaśāñchramam

15.11.2

गुर्वङ्गं चातिरुक् स्तब्धं मुष्टिदण्डहतोपमम्

gurvaṅgaṃ cātiruk stabdhaṃ muṣṭidaṇḍahatopamam

15.12

अस्थिस्थः सक्थिसंध्यस्थिशूलं तीव्रं बलक्षयम्

asthisthaḥ sakthisaṃdhyasthiśūlaṃ tīvraṃ balakṣayam

15.12.2

मज्जस्थो ऽस्थिषु सौषिर्यम् अस्वप्नं संततां रुजम्

majjastho 'sthiṣu sauṣiryam asvapnaṃ saṃtatāṃ rujam

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā