14.1

अथातः कुष्ठश्वित्रकृमिनिदानं व्याख्यास्यामः

athātaḥ kuṣṭhaśvitrakṛminidānaṃ vyākhyāsyāmaḥ

14.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

14.1.3

मिथ्याहारविहारेण विशेषेण विरोधिना

mithyāhāravihāreṇa viśeṣeṇa virodhinā

14.1.4

साधुनिन्दावधान्यस्वहरणाद्यैश्च सेवितैः

sādhunindāvadhānyasvaharaṇādyaiśca sevitaiḥ

14.2

पाप्मभिः कर्मभिः सद्यः प्राक्तनैर् वेरिता मलाः

pāpmabhiḥ karmabhiḥ sadyaḥ prāktanair veritā malāḥ

14.2.2

सिराः प्रपद्य तिर्यग्गास् त्वग्लसीकासृगामिषम्

sirāḥ prapadya tiryaggās tvaglasīkāsṛgāmiṣam

14.3

दूषयन्ति श्लथीकृत्य निश्चरन्तस् ततो बहिः

dūṣayanti ślathīkṛtya niścarantas tato bahiḥ

14.3.2

त्वचः कुर्वन्ति वैवर्ण्यं दुष्टाः कुष्ठम् उशन्ति तत्

tvacaḥ kurvanti vaivarṇyaṃ duṣṭāḥ kuṣṭham uśanti tat

14.4

कालेनोपेक्षितं यस्मात् सर्वं कुष्णाति तद् वपुः

kālenopekṣitaṃ yasmāt sarvaṃ kuṣṇāti tad vapuḥ

14.4.2

प्रपद्य धातून् व्याप्यान्तः सर्वान् संक्लेद्य चावहेत्

prapadya dhātūn vyāpyāntaḥ sarvān saṃkledya cāvahet

14.5

सस्वेदक्लेदसंकोथान् कृमीन् सूक्ष्मान् सुदारुणान्

sasvedakledasaṃkothān kṛmīn sūkṣmān sudāruṇān

14.5.2

रोमत्वक्स्नायुधमनीतरुणास्थीनि यैः क्रमात्

romatvaksnāyudhamanītaruṇāsthīni yaiḥ kramāt

14.6

भक्षयेच्छ्वित्रम् अस्माच्च कुष्ठबाह्यम् उदाहृतम्

bhakṣayecchvitram asmācca kuṣṭhabāhyam udāhṛtam

14.6.2

कुष्ठानि सप्तधा दोषैः पृथङ् मिश्रैः समागतैः

kuṣṭhāni saptadhā doṣaiḥ pṛthaṅ miśraiḥ samāgataiḥ

14.7

सर्वेष्वपि त्रिदोषेषु व्यपदेशो ऽधिकत्वतः

sarveṣvapi tridoṣeṣu vyapadeśo 'dhikatvataḥ

14.7.2

वातेन कुष्ठं कापालं पित्ताद् औदुम्बरं कफात्

vātena kuṣṭhaṃ kāpālaṃ pittād audumbaraṃ kaphāt

14.8

मण्डलाख्यं विचर्ची च ऋक्षाख्यं वातपित्तजम्

maṇḍalākhyaṃ vicarcī ca ṛkṣākhyaṃ vātapittajam

14.8.2

चर्मैककुष्ठकिटिभसिध्मालसविपादिकाः

carmaikakuṣṭhakiṭibhasidhmālasavipādikāḥ

14.9

वातश्लेष्मोद्भवाः श्लेष्मपित्ताद् दद्रूशतारुषी

vātaśleṣmodbhavāḥ śleṣmapittād dadrūśatāruṣī

14.9.2

पुण्डरीकं सविस्फोटं पामा चर्मदलं तथा

puṇḍarīkaṃ savisphoṭaṃ pāmā carmadalaṃ tathā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā