13.48.2

पित्ताद् द्रुतगतिः पित्तज्वरलिङ्गो ऽतिलोहितः

pittād drutagatiḥ pittajvaraliṅgo 'tilohitaḥ

13.49

कफात् कण्डूयुतः स्निग्धः कफज्वरसमानरुक्

kaphāt kaṇḍūyutaḥ snigdhaḥ kaphajvarasamānaruk

13.49.2

स्वदोषलिङ्गैश्चीयन्ते सर्वे स्फोटैरुपेक्षिताः

svadoṣaliṅgaiścīyante sarve sphoṭairupekṣitāḥ

13.50

ते पक्वभिन्नाः स्वं स्वं च बिभ्रति व्रणलक्षणम्

te pakvabhinnāḥ svaṃ svaṃ ca bibhrati vraṇalakṣaṇam

13.50.2

वातपित्ताज् ज्वरच्छर्दिमूर्छातीसारतृड्भ्रमैः

vātapittāj jvaracchardimūrchātīsāratṛḍbhramaiḥ

13.51

अस्थिभेदाग्निसदनतमकारोचकैर् युतः

asthibhedāgnisadanatamakārocakair yutaḥ

13.51.2

करोति सर्वम् अङ्गं च दीप्ताङ्गारावकीर्णवत्

karoti sarvam aṅgaṃ ca dīptāṅgārāvakīrṇavat

13.52

यं यं देशं विसर्पश्च विसर्पति भवेत् स सः

yaṃ yaṃ deśaṃ visarpaśca visarpati bhavet sa saḥ

13.52.2

शान्ताङ्गारासितो नीलो रक्तो वाशु च चीयते

śāntāṅgārāsito nīlo rakto vāśu ca cīyate

13.53

अग्निदग्ध इव स्फोटैः शीघ्रगत्वाद् द्रुतं च सः

agnidagdha iva sphoṭaiḥ śīghragatvād drutaṃ ca saḥ

13.53.2

मर्मानुसारी वीसर्पः स्याद् वातो ऽतिबलस् ततः

marmānusārī vīsarpaḥ syād vāto 'tibalas tataḥ

13.54

व्यथेताङ्गं हरेत् संज्ञां निद्रां च श्वासम् ईरयेत्

vyathetāṅgaṃ haret saṃjñāṃ nidrāṃ ca śvāsam īrayet

13.54.2

हिध्मां च स गतो ऽवस्थाम् ईदृशीं लभते न ना

hidhmāṃ ca sa gato 'vasthām īdṛśīṃ labhate na nā

13.55

क्वचिच्छर्मारतिग्रस्तो भूमिशय्यासनादिषु

kvaciccharmāratigrasto bhūmiśayyāsanādiṣu

13.55.2

चेष्टमानस् ततः क्लिष्टो मनोदेहश्रमोद्भवाम्

ceṣṭamānas tataḥ kliṣṭo manodehaśramodbhavām

13.56

दुष्प्रबोधो ऽश्नुते निद्रां सो ऽग्निविसर्प उच्यते

duṣprabodho 'śnute nidrāṃ so 'gnivisarpa ucyate

13.56.2

कफेन रुद्धः पवनो भित्त्वा तं बहुधा कफम्

kaphena ruddhaḥ pavano bhittvā taṃ bahudhā kapham

13.57

रक्तं वा वृद्धरक्तस्य त्वक्सिरास्नावमांसगम्

raktaṃ vā vṛddharaktasya tvaksirāsnāvamāṃsagam

13.57.2

दूषयित्वा च दीर्घाणुवृत्तस्थूलखरात्मनाम्

dūṣayitvā ca dīrghāṇuvṛttasthūlakharātmanām

13.58

ग्रन्थीनां कुरुते मालां रक्तानां तीव्ररुग्ज्वराम्

granthīnāṃ kurute mālāṃ raktānāṃ tīvrarugjvarām

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā