13.8.2

अरुचिः पीतमूत्रत्वं स्वेदाभावो ऽल्पवह्निता

aruciḥ pītamūtratvaṃ svedābhāvo 'lpavahnitā

13.9

सादः श्रमो ऽनिलात् तत्र गात्ररुक्तोदकम्पनम्

sādaḥ śramo 'nilāt tatra gātraruktodakampanam

13.9.2

कृष्णरूक्षारुणसिरानखविण्मूत्रनेत्रता

kṛṣṇarūkṣāruṇasirānakhaviṇmūtranetratā

13.10

शोफानाहास्यवैरस्यविट्शोषाः पार्श्वमूर्धरुक्

śophānāhāsyavairasyaviṭśoṣāḥ pārśvamūrdharuk

13.10.2

पित्ताद्धरितपीताभसिरादित्वं ज्वरस् तमः

pittāddharitapītābhasirāditvaṃ jvaras tamaḥ

13.11

तृट्स्वेदमूर्छाशीतेच्छा दौर्गन्ध्यं कटुवक्त्रता

tṛṭsvedamūrchāśītecchā daurgandhyaṃ kaṭuvaktratā

13.11.2

वर्चोभेदो ऽम्लको दाहः कफाच्छुक्लसिरादिता

varcobhedo 'mlako dāhaḥ kaphācchuklasirāditā

13.12

तन्द्रा लवणवक्त्रत्वं रोमहर्षः स्वरक्षयः

tandrā lavaṇavaktratvaṃ romaharṣaḥ svarakṣayaḥ

13.12.2

कासश्छर्दिश्च निचयान् मिश्रलिङ्गो ऽतिदुःसहः

kāsaśchardiśca nicayān miśraliṅgo 'tiduḥsahaḥ

13.13

मृत् कषायानिलं पित्तम् ऊषरा मधुरा कफम्

mṛt kaṣāyānilaṃ pittam ūṣarā madhurā kapham

13.13.2

दूषयित्वा रसादींश्च रौक्ष्याद् भुक्तं विरूक्ष्य च

dūṣayitvā rasādīṃśca raukṣyād bhuktaṃ virūkṣya ca

13.14

स्रोतांस्यपक्वैवापूर्य कुर्याद् रुद्ध्वा च पूर्ववत्

srotāṃsyapakvaivāpūrya kuryād ruddhvā ca pūrvavat

13.14.2

पाण्डुरोगं ततः शूननाभिपादास्यमेहनः

pāṇḍurogaṃ tataḥ śūnanābhipādāsyamehanaḥ

13.15

पुरीषं कृमिमन् मुञ्चेद् भिन्नं सासृक् कफं नरः

purīṣaṃ kṛmiman muñced bhinnaṃ sāsṛk kaphaṃ naraḥ

13.15.2

यः पाण्डुरोगी सेवेत पित्तलं तस्य कामलाम्

yaḥ pāṇḍurogī seveta pittalaṃ tasya kāmalām

13.16

कोष्ठशाखाश्रयां पित्तं दग्ध्वासृङ्मांसम् आवहेत्

koṣṭhaśākhāśrayāṃ pittaṃ dagdhvāsṛṅmāṃsam āvahet

13.16.2

हारिद्रनेत्रमूत्रत्वङ्नखवक्त्रशकृत्तया

hāridranetramūtratvaṅnakhavaktraśakṛttayā

13.17

दाहाविपाकतृष्णावान् भेकाभो दुर्बलेन्द्रियः

dāhāvipākatṛṣṇāvān bhekābho durbalendriyaḥ

13.17.2

भवेत् पित्तोल्बणस्यासौ पाण्डुरोगाद् ऋते ऽपि च

bhavet pittolbaṇasyāsau pāṇḍurogād ṛte 'pi ca

13.18

उपेक्षया च शोफाढ्या सा कृच्छ्रा कुम्भकामला

upekṣayā ca śophāḍhyā sā kṛcchrā kumbhakāmalā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā