11.29.2

पवनो विगुणीकृत्य स्वनिवेशाद् अधो नयेत्

pavano viguṇīkṛtya svaniveśād adho nayet

11.30

कुर्याद् वङ्क्षणसंधिस्थो ग्रन्थ्याभं श्वयथुं तदा

kuryād vaṅkṣaṇasaṃdhistho granthyābhaṃ śvayathuṃ tadā

11.30.2

उपेक्ष्यमाणस्य च मुष्कवृद्धिम् आध्मानरुक्स्तम्भवतीं स वायुः

upekṣyamāṇasya ca muṣkavṛddhim ādhmānarukstambhavatīṃ sa vāyuḥ

11.30.3

प्रपीडितो ऽन्तः स्वनवान् प्रयाति प्रध्मापयन्न् एति पुनश्च मुक्तः

prapīḍito 'ntaḥ svanavān prayāti pradhmāpayann eti punaśca muktaḥ

11.31

अन्त्रवृद्धिरसाध्यो ऽयं वातवृद्धिसमाकृतिः

antravṛddhirasādhyo 'yaṃ vātavṛddhisamākṛtiḥ

11.32

रूक्षकृष्णारुणसिरातन्तुजालगवाक्षितः

rūkṣakṛṣṇāruṇasirātantujālagavākṣitaḥ

11.32.2

गुल्मो ऽष्टधा पृथग् दोषैः संसृष्टैर् निचयं गतैः

gulmo 'ṣṭadhā pṛthag doṣaiḥ saṃsṛṣṭair nicayaṃ gataiḥ

11.33

आर्तवस्य च दोषेण नारीणां जायते ऽष्टमः

ārtavasya ca doṣeṇa nārīṇāṃ jāyate 'ṣṭamaḥ

11.33.2

ज्वरच्छर्द्यतिसाराद्यैर् वमनाद्यैश्च कर्मभिः

jvaracchardyatisārādyair vamanādyaiśca karmabhiḥ

11.34

कर्शितो वातलान्यत्ति शीतं वाम्बु बुभुक्षितः

karśito vātalānyatti śītaṃ vāmbu bubhukṣitaḥ

11.34.2

यः पिबत्यनु चान्नानि लङ्घनप्लवनादिकम्

yaḥ pibatyanu cānnāni laṅghanaplavanādikam

11.35

सेवते देहसंक्षोभि छर्दिं वा समुदीरयेत्

sevate dehasaṃkṣobhi chardiṃ vā samudīrayet

11.35.2

अनुदीर्णाम् उदीर्णान् वा वातादीन् न विमुञ्चति

anudīrṇām udīrṇān vā vātādīn na vimuñcati

11.36

स्नेहस्वेदावनभ्यस्य शोधनं वा निषेवते

snehasvedāvanabhyasya śodhanaṃ vā niṣevate

11.36.2

शुद्धो वाशु विदाहीनि भजते स्यन्दनानि वा

śuddho vāśu vidāhīni bhajate syandanāni vā

11.37

वातोल्बणास् तस्य मलाः पृथक् क्रुद्धा द्विशो ऽथवा

vātolbaṇās tasya malāḥ pṛthak kruddhā dviśo 'thavā

11.37.2

सर्वे वा रक्तयुक्ता वा महास्रोतोऽनुशायिनः

sarve vā raktayuktā vā mahāsroto'nuśāyinaḥ

11.38

ऊर्ध्वाधोमार्गम् आवृत्य कुर्वते शूलपूर्वकम्

ūrdhvādhomārgam āvṛtya kurvate śūlapūrvakam

11.38.2

स्पर्शोपलभ्यं गुल्माख्यम् उत्प्लुतं ग्रन्थिरूपिणम्

sparśopalabhyaṃ gulmākhyam utplutaṃ granthirūpiṇam

11.39

कर्शनात् कफविट्पित्तैर् मार्गस्यावरणेन वा

karśanāt kaphaviṭpittair mārgasyāvaraṇena vā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā