11.19.2

एवम् एव स्तनसिरा विवृताः प्राप्य योषिताम्

evam eva stanasirā vivṛtāḥ prāpya yoṣitām

11.20

सूतानां गर्भिणीनां वा सम्भवेच्छ्वयथुर् घनः

sūtānāṃ garbhiṇīnāṃ vā sambhavecchvayathur ghanaḥ

11.20.2

स्तने सदुग्धे ऽदुग्धे वा बाह्यविद्रधिलक्षणः

stane sadugdhe 'dugdhe vā bāhyavidradhilakṣaṇaḥ

11.21

नाडीनां सूक्ष्मवक्त्रत्वात् कन्यानां न स जायते

nāḍīnāṃ sūkṣmavaktratvāt kanyānāṃ na sa jāyate

11.21.2

क्रुद्धो रुद्धगतिर् वायुः शोफशूलकरश्चरन्

kruddho ruddhagatir vāyuḥ śophaśūlakaraścaran

11.22

मुष्कौ वङ्क्षणतः प्राप्य फलकोशाभिवाहिनीः

muṣkau vaṅkṣaṇataḥ prāpya phalakośābhivāhinīḥ

11.22.2

प्रपीड्य धमनीर् वृद्धिं करोति फलकोशयोः

prapīḍya dhamanīr vṛddhiṃ karoti phalakośayoḥ

11.23

दोषास्रमेदोमूत्रान्त्रैः स वृद्धिः सप्तधा गदः

doṣāsramedomūtrāntraiḥ sa vṛddhiḥ saptadhā gadaḥ

11.23.2

मूत्रान्त्रजावप्यनिलाद्धेतुभेदस् तु केवलम्

mūtrāntrajāvapyanilāddhetubhedas tu kevalam

11.24

वातपूर्णदृतिस्पर्शो रूक्षो वाताद् अहेतुरुक्

vātapūrṇadṛtisparśo rūkṣo vātād aheturuk

11.24.2

पक्वोदुम्बरसंकाशः पित्ताद् दाहोष्मपाकवान्

pakvodumbarasaṃkāśaḥ pittād dāhoṣmapākavān

11.25

कफाच्छीतो गुरुः स्निग्धः कण्डूमान् कठिनो ऽल्परुक्

kaphācchīto guruḥ snigdhaḥ kaṇḍūmān kaṭhino 'lparuk

11.25.2

कृष्णस्फोटावृतः पित्तवृद्धिलिङ्गश्च रक्ततः

kṛṣṇasphoṭāvṛtaḥ pittavṛddhiliṅgaśca raktataḥ

11.26

कफवन् मेदसा वृद्धिर् मृदुस् तालफलोपमः

kaphavan medasā vṛddhir mṛdus tālaphalopamaḥ

11.26.2

मूत्रधारणशीलस्य मूत्रजः स तु गच्छतः

mūtradhāraṇaśīlasya mūtrajaḥ sa tu gacchataḥ

11.27

अम्भोभिः पूर्णदृतिवत् क्षोभं याति सरुङ् मृदुः

ambhobhiḥ pūrṇadṛtivat kṣobhaṃ yāti saruṅ mṛduḥ

11.27.2

मूत्रकृच्छ्रम् अधस्ताच्च वलयं फलकोशयोः

mūtrakṛcchram adhastācca valayaṃ phalakośayoḥ

11.28

वातकोपिभिराहारैः शीततोयावगाहनैः

vātakopibhirāhāraiḥ śītatoyāvagāhanaiḥ

11.28.2

धारणेरणभाराध्वविषमाङ्गप्रवर्तनैः

dhāraṇeraṇabhārādhvaviṣamāṅgapravartanaiḥ

11.29

क्षोभणैः क्षुभितो ऽन्यैश्च क्षुद्रान्त्रावयवं यदा

kṣobhaṇaiḥ kṣubhito 'nyaiśca kṣudrāntrāvayavaṃ yadā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā