10.41.2

साध्या न ते पित्तकृतास् तु याप्याः साध्यास् तु मेदो यदि नातिदुष्टम्

sādhyā na te pittakṛtās tu yāpyāḥ sādhyās tu medo yadi nātiduṣṭam

11.1

अथातो विद्रधिवृद्धिगुल्मनिदानं व्याख्यास्यामः

athāto vidradhivṛddhigulmanidānaṃ vyākhyāsyāmaḥ

11.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

11.1.3

भुक्तैः पर्युषितात्युष्णरूक्षशुष्कविदाहिभिः

bhuktaiḥ paryuṣitātyuṣṇarūkṣaśuṣkavidāhibhiḥ

11.1.4

जिह्मशय्याविचेष्टाभिस् तैस् तैश्चासृक्प्रदूषणैः

jihmaśayyāviceṣṭābhis tais taiścāsṛkpradūṣaṇaiḥ

11.2

दुष्टत्वङ्मांसमेदोऽस्थिस्नाय्वसृक्कण्डराश्रयः

duṣṭatvaṅmāṃsamedo'sthisnāyvasṛkkaṇḍarāśrayaḥ

11.2.2

यः शोफो बहिरन्तर् वा महामूलो महारुजः

yaḥ śopho bahirantar vā mahāmūlo mahārujaḥ

11.3

वृत्तः स्याद् आयतो यो वा स्मृतः षोढा स विद्रधिः

vṛttaḥ syād āyato yo vā smṛtaḥ ṣoḍhā sa vidradhiḥ

11.3.2

दोषैः पृथक् समुदितैः शोणितेन क्षतेन च

doṣaiḥ pṛthak samuditaiḥ śoṇitena kṣatena ca

11.4

बाह्यो ऽत्र तत्र तत्राङ्गे दारुणो ग्रथितोन्नतः

bāhyo 'tra tatra tatrāṅge dāruṇo grathitonnataḥ

11.4.2

आन्तरो दारुणतरो गम्भीरो गुल्मवद् घनः

āntaro dāruṇataro gambhīro gulmavad ghanaḥ

11.5

वल्मीकवत् समुच्छ्रायी शीघ्रघात्यग्निशस्त्रवत्

valmīkavat samucchrāyī śīghraghātyagniśastravat

11.5.2

नाभिवस्तियकृत्प्लीहक्लोमहृत्कुक्षिवङ्क्षणे

nābhivastiyakṛtplīhaklomahṛtkukṣivaṅkṣaṇe

11.6

स्याद् वृक्कयोरपाने च वातात् तत्रातितीव्ररुक्

syād vṛkkayorapāne ca vātāt tatrātitīvraruk

11.6.2

श्यावारुणश्चिरोत्थानपाको विषमसंस्थितिः

śyāvāruṇaścirotthānapāko viṣamasaṃsthitiḥ

11.7

व्यधच्छेदभ्रमानाहस्पन्दसर्पणशब्दवान्

vyadhacchedabhramānāhaspandasarpaṇaśabdavān

11.7.2

रक्तताम्रासितः पित्तात् तृण्मोहज्वरदाहवान्

raktatāmrāsitaḥ pittāt tṛṇmohajvaradāhavān

11.8

क्षिप्रोत्थानप्रपाकश्च पाण्डुः कण्डूयुतः कफात्

kṣiprotthānaprapākaśca pāṇḍuḥ kaṇḍūyutaḥ kaphāt

11.8.2

सोत्क्लेशशीतकस्तम्भजृम्भारोचकगौरवः

sotkleśaśītakastambhajṛmbhārocakagauravaḥ

11.9

चिरोत्थानविपाकश्च संकीर्णः संनिपाततः

cirotthānavipākaśca saṃkīrṇaḥ saṃnipātataḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā