6.16.2

उरोविबन्धस् तिमिरं कासः श्वासः प्रजागरः

urovibandhas timiraṃ kāsaḥ śvāsaḥ prajāgaraḥ

6.17

स्वेदो ऽतिमात्रं विष्टम्भः श्वयथुश्चित्तविभ्रमः

svedo 'timātraṃ viṣṭambhaḥ śvayathuścittavibhramaḥ

6.17.2

प्रलापश्छर्दिरुत्क्लेशो भ्रमो दुःस्वप्नदर्शनम्

pralāpaśchardirutkleśo bhramo duḥsvapnadarśanam

6.18

विशेषाज् जागरश्वासकम्पमूर्धरुजो ऽनिलात्

viśeṣāj jāgaraśvāsakampamūrdharujo 'nilāt

6.18.2

स्वप्ने भ्रमत्युत्पतति प्रेतैश्च सह भाषते

svapne bhramatyutpatati pretaiśca saha bhāṣate

6.19

पित्ताद् दाहज्वरस्वेदमोहातीसारतृड्भ्रमाः

pittād dāhajvarasvedamohātīsāratṛḍbhramāḥ

6.19.2

देहो हरितहारिद्रो रक्तनेत्रकपोलता

deho haritahāridro raktanetrakapolatā

6.20

श्लेष्मणा छर्दिहृल्लासनिद्रोदर्दाङ्गगौरवम्

śleṣmaṇā chardihṛllāsanidrodardāṅgagauravam

6.20.2

सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं मुक्त्वा मद्यं पिबेत् तु यः

sarvaje sarvaliṅgatvaṃ muktvā madyaṃ pibet tu yaḥ

6.21

सहसानुचितं वान्यत् तस्य ध्वंसकविक्षयौ

sahasānucitaṃ vānyat tasya dhvaṃsakavikṣayau

6.21.2

भवेतां मारुतात् कष्टौ दुर्बलस्य विशेषतः

bhavetāṃ mārutāt kaṣṭau durbalasya viśeṣataḥ

6.22

ध्वंसके श्लेष्मनिष्ठीवः कण्ठशोषो ऽतिनिद्रता

dhvaṃsake śleṣmaniṣṭhīvaḥ kaṇṭhaśoṣo 'tinidratā

6.22.2

शब्दासहत्वं तन्द्रा च विक्षये ऽङ्गशिरोऽतिरुक्

śabdāsahatvaṃ tandrā ca vikṣaye 'ṅgaśiro'tiruk

6.23

हृत्कण्ठरोगः संमोहः कासस् तृष्णा वमिर् ज्वरः

hṛtkaṇṭharogaḥ saṃmohaḥ kāsas tṛṣṇā vamir jvaraḥ

6.23.2

निवृत्तो यस् तु मद्येभ्यो जितात्मा बुद्धिपूर्वकृत्

nivṛtto yas tu madyebhyo jitātmā buddhipūrvakṛt

6.24

विकारैः स्पृश्यते जातु न स शारीरमानसैः

vikāraiḥ spṛśyate jātu na sa śārīramānasaiḥ

6.24.2

रजोमोहाहिताहारपरस्य स्युस् त्रयो गदाः

rajomohāhitāhāraparasya syus trayo gadāḥ

6.25

रसासृक्चेतनावाहिस्रोतोरोधसमुद्भवाः

rasāsṛkcetanāvāhisrotorodhasamudbhavāḥ

6.25.2

मदमूर्छायसंन्यासा यथोत्तरबलोत्तराः

madamūrchāyasaṃnyāsā yathottarabalottarāḥ

6.26

मदो ऽत्र दोषैः सर्वैश्च रक्तमद्यविषैरपि

mado 'tra doṣaiḥ sarvaiśca raktamadyaviṣairapi

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā