6.6.2

एको ऽयं बहुमार्गाय दुर्गतेर् देशिकः परम्

eko 'yaṃ bahumārgāya durgater deśikaḥ param

6.7

निश्चेष्टः शववच्छेते तृतीये तु मदे स्थितः

niśceṣṭaḥ śavavacchete tṛtīye tu made sthitaḥ

6.7.2

मरणाद् अपि पापात्मा गतः पापतरां दशाम्

maraṇād api pāpātmā gataḥ pāpatarāṃ daśām

6.8

धर्माधर्मं सुखं दुःखम् अर्थानर्थं हिताहितम्

dharmādharmaṃ sukhaṃ duḥkham arthānarthaṃ hitāhitam

6.8.2

यद् आसक्तो न जानाति कथं तच्छीलयेद् बुधः

yad āsakto na jānāti kathaṃ tacchīlayed budhaḥ

6.9

मद्ये मोहो भयं शोकः क्रोधो मृत्युश्च संश्रिताः

madye moho bhayaṃ śokaḥ krodho mṛtyuśca saṃśritāḥ

6.9.2

सोन्मादमदमूर्छायाः सापस्मारापतानकाः

sonmādamadamūrchāyāḥ sāpasmārāpatānakāḥ

6.10

यत्रैकः स्मृतिविभ्रंशस् तत्र सर्वम् असाधु यत्

yatraikaḥ smṛtivibhraṃśas tatra sarvam asādhu yat

6.10.2

अयुक्तियुक्तम् अन्नं हि व्याधये मरणाय वा

ayuktiyuktam annaṃ hi vyādhaye maraṇāya vā

6.11

मद्यं त्रिवर्गधीधैर्यलज्जादेरपि नाशनम्

madyaṃ trivargadhīdhairyalajjāderapi nāśanam

6.11.2

नातिमाद्यन्ति बलिनः कृताहारा महाशनाः

nātimādyanti balinaḥ kṛtāhārā mahāśanāḥ

6.12

स्निग्धाः सत्त्ववयोयुक्ता मद्यनित्यास् तदन्वयाः

snigdhāḥ sattvavayoyuktā madyanityās tadanvayāḥ

6.12.2

मेदःकफाधिका मन्दवातपित्ता दृढाग्नयः

medaḥkaphādhikā mandavātapittā dṛḍhāgnayaḥ

6.13

विपर्यये ऽतिमाद्यन्ति विश्रब्धाः कुपिताश्च ये

viparyaye 'timādyanti viśrabdhāḥ kupitāśca ye

6.13.2

मद्येन चाम्लरूक्षेण साजीर्णे बहुनाति च

madyena cāmlarūkṣeṇa sājīrṇe bahunāti ca

6.14

वातात् पित्तात् कफात् सर्वैश्चत्वारः स्युर् मदात्ययाः

vātāt pittāt kaphāt sarvaiścatvāraḥ syur madātyayāḥ

6.14.2

सर्वे ऽपि सर्वैर् जायन्ते व्यपदेशस् तु भूयसा

sarve 'pi sarvair jāyante vyapadeśas tu bhūyasā

6.15

सामान्यं लक्षणं तेषां प्रमोहो हृदयव्यथा

sāmānyaṃ lakṣaṇaṃ teṣāṃ pramoho hṛdayavyathā

6.15.2

विड्भेदः प्रततं तृष्णा सौम्याग्नेयो ज्वरो ऽरुचिः

viḍbhedaḥ pratataṃ tṛṣṇā saumyāgneyo jvaro 'ruciḥ

6.16

शिरःपार्श्वास्थिरुक्कम्पो मर्मभेदस् त्रिकग्रहः

śiraḥpārśvāsthirukkampo marmabhedas trikagrahaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā