5.25

शूकपूर्णाभकण्ठत्वं स्निग्धोष्णोपशयो ऽनिलात्

śūkapūrṇābhakaṇṭhatvaṃ snigdhoṣṇopaśayo 'nilāt

5.25.2

पित्तात् तालुगले दाहः शोष उक्तावसूयनम्

pittāt tālugale dāhaḥ śoṣa uktāvasūyanam

5.26

लिम्पन्न् इव कफात् कण्ठं मन्दः खुरखुरायते

limpann iva kaphāt kaṇṭhaṃ mandaḥ khurakhurāyate

5.26.2

स्वरो विबद्धः सर्वैस् तु सर्वलिङ्गः क्षयात् कषेत्

svaro vibaddhaḥ sarvais tu sarvaliṅgaḥ kṣayāt kaṣet

5.27

धूमायतीव चात्यर्थं मेदसा श्लेष्मलक्षणः

dhūmāyatīva cātyarthaṃ medasā śleṣmalakṣaṇaḥ

5.27.2

कृच्छ्रलक्ष्याक्षरश्चात्र सर्वैरन्त्यं च वर्जयेत्

kṛcchralakṣyākṣaraścātra sarvairantyaṃ ca varjayet

5.28

अरोचको भवेद् दोषैर् जिह्वाहृदयसंश्रयैः

arocako bhaved doṣair jihvāhṛdayasaṃśrayaiḥ

5.28.2

संनिपातेन मनसः संतापेन च पञ्चमः

saṃnipātena manasaḥ saṃtāpena ca pañcamaḥ

5.29

कषायतिक्तमधुरं वातादिषु मुखं क्रमात्

kaṣāyatiktamadhuraṃ vātādiṣu mukhaṃ kramāt

5.29.2

सर्वोत्थे विरसं शोकक्रोधादिषु यथामलम्

sarvotthe virasaṃ śokakrodhādiṣu yathāmalam

5.30

छर्दिर् दोषैः पृथक् सर्वैर् द्विष्टैरर्थैश्च पञ्चमी

chardir doṣaiḥ pṛthak sarvair dviṣṭairarthaiśca pañcamī

5.30.2

उदानो विकृतो दोषान् सर्वास्वप्यूर्ध्वम् अस्यति

udāno vikṛto doṣān sarvāsvapyūrdhvam asyati

5.31

तासूत्क्लेशास्यलावण्यप्रसेकारुचयो ऽग्रगाः

tāsūtkleśāsyalāvaṇyaprasekārucayo 'gragāḥ

5.31.2

नाभिपृष्ठं रुजन् वायुः पार्श्वे चाहारम् उत्क्षिपेत्

nābhipṛṣṭhaṃ rujan vāyuḥ pārśve cāhāram utkṣipet

5.32

ततो विच्छिन्नम् अल्पाल्पं कषायं फेनिलं वमेत्

tato vicchinnam alpālpaṃ kaṣāyaṃ phenilaṃ vamet

5.32.2

शब्दोद्गारयुतं कृष्णम् अच्छं कृच्छ्रेण वेगवत्

śabdodgārayutaṃ kṛṣṇam acchaṃ kṛcchreṇa vegavat

5.33

कासास्यशोषहृन्मूर्धस्वरपीडाक्लमान्वितः

kāsāsyaśoṣahṛnmūrdhasvarapīḍāklamānvitaḥ

5.33.2

पित्तात् क्षारोदकनिभं धूम्रं हरितपीतकम्

pittāt kṣārodakanibhaṃ dhūmraṃ haritapītakam

5.34

सासृग् अम्लं कटूष्णं च तृण्मूर्छातापदाहवत्

sāsṛg amlaṃ kaṭūṣṇaṃ ca tṛṇmūrchātāpadāhavat

5.34.2

कफात् स्निग्धं घनं शीतं श्लेष्मतन्तुगवाक्षितम्

kaphāt snigdhaṃ ghanaṃ śītaṃ śleṣmatantugavākṣitam

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā