4.7

कासं घुर्घुरकं मोहम् अरुचिम् पीनसं तृषम्

kāsaṃ ghurghurakaṃ moham arucim pīnasaṃ tṛṣam

4.7.2

करोति तीव्रवेगं च श्वासं प्राणोपतापिनम्

karoti tīvravegaṃ ca śvāsaṃ prāṇopatāpinam

4.8

प्रताम्येत् तस्य वेगेन निष्ठ्यूतान्ते क्षणं सुखी

pratāmyet tasya vegena niṣṭhyūtānte kṣaṇaṃ sukhī

4.8.2

कृच्छ्राच्छयानः श्वसिति निषण्णः स्वास्थ्यम् ऋच्छति

kṛcchrācchayānaḥ śvasiti niṣaṇṇaḥ svāsthyam ṛcchati

4.9

उच्छ्रिताक्षो ललाटेन स्विद्यता भृशम् अर्तिमान्

ucchritākṣo lalāṭena svidyatā bhṛśam artimān

4.9.2

विशुष्कास्यो मुहुःश्वासी काङ्क्षत्युष्णं सवेपथुः

viśuṣkāsyo muhuḥśvāsī kāṅkṣatyuṣṇaṃ savepathuḥ

4.10

मेघाम्बुशीतप्राग्वातैः श्लेष्मलैश्च विवर्धते

meghāmbuśītaprāgvātaiḥ śleṣmalaiśca vivardhate

4.10.2

स याप्यस् तमकः साध्यो नवो वा बलिनो भवेत्

sa yāpyas tamakaḥ sādhyo navo vā balino bhavet

4.11

ज्वरमूर्छायुतः शीतैः शाम्येत् प्रतमकस् तु सः

jvaramūrchāyutaḥ śītaiḥ śāmyet pratamakas tu saḥ

4.11.2

छिन्नाच्छ्वसिति विच्छिन्नं मर्मच्छेदरुजार्दितः

chinnācchvasiti vicchinnaṃ marmacchedarujārditaḥ

4.12

सस्वेदमूर्छः सानाहो वस्तिदाहनिरोधवान्

sasvedamūrchaḥ sānāho vastidāhanirodhavān

4.12.2

अधोदृग् विप्लुताक्षश्च मुह्यन् रक्तैकलोचनः

adhodṛg viplutākṣaśca muhyan raktaikalocanaḥ

4.13

शुष्कास्यः प्रलपन् दीनो नष्टच्छायो विचेतनः

śuṣkāsyaḥ pralapan dīno naṣṭacchāyo vicetanaḥ

4.13.2

महता महता दीनो नादेन श्वसिति

mahatā mahatā dīno nādena śvasiti

4.14

उद्धूयमानः संरब्धो मत्तर्षभ इवानिशम्

uddhūyamānaḥ saṃrabdho mattarṣabha ivāniśam

4.14.2

प्रणष्टज्ञानविज्ञानो विभ्रान्तनयनाननः

praṇaṣṭajñānavijñāno vibhrāntanayanānanaḥ

4.15

वक्षः समाक्षिपन् बद्धमूत्रवर्चा विशीर्णवाक्

vakṣaḥ samākṣipan baddhamūtravarcā viśīrṇavāk

4.15.2

शुष्ककण्ठो मुहुर् मुह्यन् कर्णशङ्खशिरोऽतिरुक्

śuṣkakaṇṭho muhur muhyan karṇaśaṅkhaśiro'tiruk

4.16

दीर्घम् ऊर्ध्वं श्वसित्यूर्ध्वान् न च प्रत्याहरत्यधः

dīrgham ūrdhvaṃ śvasityūrdhvān na ca pratyāharatyadhaḥ

4.16.2

श्लेष्मावृतमुखस्रोताः क्रुद्धगन्धवहार्दितः

śleṣmāvṛtamukhasrotāḥ kruddhagandhavahārditaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā