5.18.2

मूर्ध्नि भ्रुवोर् वा कुर्वन्ति सीमन्तावर्तका नवाः

mūrdhni bhruvor vā kurvanti sīmantāvartakā navāḥ

5.19

मृत्युं स्वस्थस्य षड्रात्रात् त्रिरात्राद् आतुरस्य तु

mṛtyuṃ svasthasya ṣaḍrātrāt trirātrād āturasya tu

5.19.2

जिह्वा श्यावा मुखं पूति सव्यम् अक्षि निमज्जति

jihvā śyāvā mukhaṃ pūti savyam akṣi nimajjati

5.20

खगा वा मूर्ध्नि लीयन्ते यस्य तं परिवर्जयेत्

khagā vā mūrdhni līyante yasya taṃ parivarjayet

5.20.2

यस्य स्नातानुलिप्तस्य पूर्वं शुष्यत्युरो भृशम्

yasya snātānuliptasya pūrvaṃ śuṣyatyuro bhṛśam

5.21

आर्द्रेषु सर्वगात्रेषु सो ऽर्धमासं न जीवति

ārdreṣu sarvagātreṣu so 'rdhamāsaṃ na jīvati

5.21.2

अकस्माद् युगपद् गात्रे वर्णौ प्राकृतवैकृतौ

akasmād yugapad gātre varṇau prākṛtavaikṛtau

5.22

तथैवोपचयग्लानिरौक्ष्यस्नेहादि मृत्यवे

tathaivopacayaglāniraukṣyasnehādi mṛtyave

5.22.2

यस्य स्फुटेयुरङ्गुल्यो नाकृष्टा न स जीवति

yasya sphuṭeyuraṅgulyo nākṛṣṭā na sa jīvati

5.23

क्षवकासादिषु तथा यस्यापूर्वो ध्वनिर् भवेत्

kṣavakāsādiṣu tathā yasyāpūrvo dhvanir bhavet

5.23.2

ह्रस्वो दीर्घो ऽति वोच्छ्वासः पूतिः सुरभिरेव वा

hrasvo dīrgho 'ti vocchvāsaḥ pūtiḥ surabhireva vā

5.24

आप्लुतानाप्लुते काये यस्य गन्धो ऽतिमानुषः

āplutānāplute kāye yasya gandho 'timānuṣaḥ

5.24.2

मलवस्त्रव्रणादौ वा वर्षान्तं तस्य जीवितम्

malavastravraṇādau vā varṣāntaṃ tasya jīvitam

5.25

भजन्ते ऽत्यङ्गसौरस्याद् यं यूकामक्षिकादयः

bhajante 'tyaṅgasaurasyād yaṃ yūkāmakṣikādayaḥ

5.25.2

त्यजन्ति वातिवैरस्यात् सो ऽपि वर्षं न जीवति

tyajanti vātivairasyāt so 'pi varṣaṃ na jīvati

5.26

सततोष्मसु गात्रेषु शैत्यं यस्योपलक्ष्यते

satatoṣmasu gātreṣu śaityaṃ yasyopalakṣyate

5.26.2

शीतेषु भृशम् औष्ण्यं वा स्वेदः स्तम्भो ऽप्यहेतुकः

śīteṣu bhṛśam auṣṇyaṃ vā svedaḥ stambho 'pyahetukaḥ

5.27

यो जातशीतपिटिकः शीताङ्गो वा विदह्यते

yo jātaśītapiṭikaḥ śītāṅgo vā vidahyate

5.27.2

उष्णद्वेषी च शीतार्तः स प्रेताधिपगोचरः

uṣṇadveṣī ca śītārtaḥ sa pretādhipagocaraḥ

5.28

उरस्यूष्मा भवेद् यस्य जठरे चातिशीतता

urasyūṣmā bhaved yasya jaṭhare cātiśītatā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā