5.8.2

नासिकात्यर्थविवृता संवृता पिटिकाचिता

nāsikātyarthavivṛtā saṃvṛtā piṭikācitā

5.9

उच्छूना स्फुटिता म्लाना यस्यौष्ठो यात्यधो ऽधरः

ucchūnā sphuṭitā mlānā yasyauṣṭho yātyadho 'dharaḥ

5.9.2

ऊर्ध्वं द्वितीयः स्यातां वा पक्वजम्बूनिभावुभौ

ūrdhvaṃ dvitīyaḥ syātāṃ vā pakvajambūnibhāvubhau

5.10

दन्ताः सशर्कराः श्यावास् ताम्राः पुष्पितपङ्किताः

dantāḥ saśarkarāḥ śyāvās tāmrāḥ puṣpitapaṅkitāḥ

5.10.2

सहसैव पतेयुर् वा जिह्वा जिह्मा विसर्पिणी

sahasaiva pateyur vā jihvā jihmā visarpiṇī

5.11

शूना शुष्का गुरुः श्यावा लिप्ता सुप्ता

śūnā śuṣkā guruḥ śyāvā liptā suptā

5.11.2

शिरः शिरोधरा वोढुं पृष्ठं वा भारम् आत्मनः

śiraḥ śirodharā voḍhuṃ pṛṣṭhaṃ vā bhāram ātmanaḥ

5.12

हनू वा पिण्डम् आस्यस्थं शक्नुवन्ति न यस्य च

hanū vā piṇḍam āsyasthaṃ śaknuvanti na yasya ca

5.12.2

यस्यानिमित्तम् अङ्गानि गुरूण्यतिलघूनि वा

yasyānimittam aṅgāni gurūṇyatilaghūni vā

5.13

विषदोषाद् विना यस्य खेभ्यो रक्तं प्रवर्तते

viṣadoṣād vinā yasya khebhyo raktaṃ pravartate

5.13.2

उत्सिक्तं मेहनं यस्य वृषणावतिनिःसृतौ

utsiktaṃ mehanaṃ yasya vṛṣaṇāvatiniḥsṛtau

5.14

अतो ऽन्यथा वा यस्य स्यात् सर्वे ते कालचोदिताः

ato 'nyathā vā yasya syāt sarve te kālacoditāḥ

5.14.2

यस्यापूर्वाः सिरालेखा बालेन्द्वाकृतयो ऽपि वा

yasyāpūrvāḥ sirālekhā bālendvākṛtayo 'pi vā

5.15

ललाटे वस्तिशीर्षे वा षण् मासान् न स जीवति

lalāṭe vastiśīrṣe vā ṣaṇ māsān na sa jīvati

5.15.2

पद्मिनीपत्त्रवत् तोयं शरीरे यस्य देहिनः

padminīpattravat toyaṃ śarīre yasya dehinaḥ

5.16

प्लवते प्लवमानस्य षण् मासास् तस्य जीवितम्

plavate plavamānasya ṣaṇ māsās tasya jīvitam

5.16.2

हरिताभाः सिरा यस्य रोमकूपाश्च संवृताः

haritābhāḥ sirā yasya romakūpāśca saṃvṛtāḥ

5.17

सो ऽम्लाभिलाषी पुरुषः पित्तान् मरणम् अश्नुते

so 'mlābhilāṣī puruṣaḥ pittān maraṇam aśnute

5.17.2

यस्य गोमयचूर्णाभं चूर्णं मूर्ध्नि मुखे ऽपि वा

yasya gomayacūrṇābhaṃ cūrṇaṃ mūrdhni mukhe 'pi vā

5.18

सस्नेहं मूर्ध्नि धूमो वा मासान्तं तस्य जीवितम्

sasnehaṃ mūrdhni dhūmo vā māsāntaṃ tasya jīvitam

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā