3.83.2

यः स्याद् दोषो ऽधिकस् तेन प्रकृतिः सप्तधोदिता

yaḥ syād doṣo 'dhikas tena prakṛtiḥ saptadhoditā

3.84

विभुत्वाद् आशुकारित्वाद् बलित्वाद् अन्यकोपनात्

vibhutvād āśukāritvād balitvād anyakopanāt

3.84.2

स्वातन्त्र्याद् बहुरोगत्वाद् दोषाणां प्रबलो ऽनिलः

svātantryād bahurogatvād doṣāṇāṃ prabalo 'nilaḥ

3.85

प्रायो ऽत एव पवनाध्युषिता मनुष्या दोषात्मकाः स्फुटितधूसरकेशगात्राः

prāyo 'ta eva pavanādhyuṣitā manuṣyā doṣātmakāḥ sphuṭitadhūsarakeśagātrāḥ

3.85.2

शीतद्विषश् चलधृतिस्मृतिबुद्धिचेष्टासौहार्ददृष्टिगतयो ऽतिबहुप्रलापाः

śītadviṣaś caladhṛtismṛtibuddhiceṣṭāsauhārdadṛṣṭigatayo 'tibahupralāpāḥ

3.86

अल्पवित्तबलजीवितनिद्राः सन्नसक्तचलजर्जरवाचः

alpavittabalajīvitanidrāḥ sannasaktacalajarjaravācaḥ

3.86.2

नास्तिका बहुभुजः सविलासा गीतहासमृगयाकलिलोलाः

nāstikā bahubhujaḥ savilāsā gītahāsamṛgayākalilolāḥ

3.87

मधुराम्लपटूष्णसात्म्यकाङ्क्षाः कृशदीर्घाकृतयः सशब्दयाताः

madhurāmlapaṭūṣṇasātmyakāṅkṣāḥ kṛśadīrghākṛtayaḥ saśabdayātāḥ

3.87.2

न दृढा न जितेन्द्रिया न चार्या न च कान्तादयिता बहुप्रजा वा

na dṛḍhā na jitendriyā na cāryā na ca kāntādayitā bahuprajā vā

3.88

नेत्राणि चैषां खरधूसराणि वृत्तान्य् अचारूणि मृतोपमानि

netrāṇi caiṣāṃ kharadhūsarāṇi vṛttāny acārūṇi mṛtopamāni

3.88.2

उन्मीलितानीव भवन्ति सुप्ते शैलद्रुमांस् ते गगनं च यान्ति

unmīlitānīva bhavanti supte śailadrumāṃs te gaganaṃ ca yānti

3.89

अधन्या मत्सराध्माताः स्तेनाः प्रोद्बद्धपिण्डिकाः

adhanyā matsarādhmātāḥ stenāḥ prodbaddhapiṇḍikāḥ

3.89.2

श्वशृगालोष्ट्रगृध्राखुकाकानूकाश् च वातिकाः

śvaśṛgāloṣṭragṛdhrākhukākānūkāś ca vātikāḥ

3.90

पित्तं वह्निर् वह्निजं वा यद् अस्मात् पित्तोद्रिक्तस् तीक्ष्णतृष्णाबुभुक्षः

pittaṃ vahnir vahnijaṃ vā yad asmāt pittodriktas tīkṣṇatṛṣṇābubhukṣaḥ

3.90.2

गौरोष्णाङ्गस् ताम्रहस्ताङ्घ्रिवक्त्रः शूरो मानी पिङ्गकेशो ऽल्परोमा

gauroṣṇāṅgas tāmrahastāṅghrivaktraḥ śūro mānī piṅgakeśo 'lparomā

3.91

दयितमाल्यविलेपनमण्डनः सुचरितः शुचिर् आश्रितवत्सलः

dayitamālyavilepanamaṇḍanaḥ sucaritaḥ śucir āśritavatsalaḥ

3.91.2

विभवसाहसबुद्धिबलान्वितो भवति भीषु गतिर् द्विषताम् अपि

vibhavasāhasabuddhibalānvito bhavati bhīṣu gatir dviṣatām api

3.92

मेधावी प्रशिथिलसंधिबन्धमांसो नारीणाम् अनभिमतो ऽल्पशुक्रकामः

medhāvī praśithilasaṃdhibandhamāṃso nārīṇām anabhimato 'lpaśukrakāmaḥ

3.92.2

आवासः पलिततरंगनीलिकानां भुङ्क्ते ऽन्नं मधुरकषायतिक्तशीतम्

āvāsaḥ palitataraṃganīlikānāṃ bhuṅkte 'nnaṃ madhurakaṣāyatiktaśītam

3.93

घर्मद्वेषी स्वेदनः पूतिगन्धिर् भूर्युच्चारक्रोधपानाशनेर्ष्यः

gharmadveṣī svedanaḥ pūtigandhir bhūryuccārakrodhapānāśanerṣyaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā