28.47

पाचयित्वा हरेच्छल्यं पाटनैषणभेदनैः

pācayitvā harecchalyaṃ pāṭanaiṣaṇabhedanaiḥ

28.47.2

शल्यप्रदेशयन्त्राणाम् अवेक्ष्य बहुरूपताम्

śalyapradeśayantrāṇām avekṣya bahurūpatām

28.47.3

तैस् तैरुपायैर् मतिमान् शल्यं विद्यात् तथाहरेत्

tais tairupāyair matimān śalyaṃ vidyāt tathāharet

29.1

अथातः शस्त्रकर्मविधिम् अध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śastrakarmavidhim adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

29.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

29.1.3

व्रणः संजायते प्रायः पाकाच्छ्वयथुपूर्वकात्

vraṇaḥ saṃjāyate prāyaḥ pākācchvayathupūrvakāt

29.1.4

तम् एवोपचरेत् तस्माद् रक्षन् पाकं प्रयत्नतः

tam evopacaret tasmād rakṣan pākaṃ prayatnataḥ

29.2

सुशीतलेपसेकास्रमोक्षसंशोधनादिभिः

suśītalepasekāsramokṣasaṃśodhanādibhiḥ

29.2.2

शोफो ऽल्पो ऽल्पोष्मरुक् सामः सवर्णः कठिनः स्थिरः

śopho 'lpo 'lpoṣmaruk sāmaḥ savarṇaḥ kaṭhinaḥ sthiraḥ

29.3

पच्यमानो विवर्णस् तु रागी वस्तिरिवाततः

pacyamāno vivarṇas tu rāgī vastirivātataḥ

29.3.2

स्फुटतीव सनिस्तोदः साङ्गमर्दविजृम्भिकः

sphuṭatīva sanistodaḥ sāṅgamardavijṛmbhikaḥ

29.4

संरम्भारुचिदाहोषातृड्ज्वरानिद्रतान्वितः

saṃrambhārucidāhoṣātṛḍjvarānidratānvitaḥ

29.4.2

स्त्यानं विष्यन्दयत्याज्यं व्रणवत् स्पर्शनासहः

styānaṃ viṣyandayatyājyaṃ vraṇavat sparśanāsahaḥ

29.5

पक्वे ऽल्पवेगता म्लानिः पाण्डुता वलिसंभवः

pakve 'lpavegatā mlāniḥ pāṇḍutā valisaṃbhavaḥ

29.5.2

नामो ऽन्तेषून्नतिर् मध्ये कण्डूशोफादिमार्दवम्

nāmo 'nteṣūnnatir madhye kaṇḍūśophādimārdavam

29.6

स्पृष्टे पूयस्य संचारो भवेद् वस्ताविवाम्भसः

spṛṣṭe pūyasya saṃcāro bhaved vastāvivāmbhasaḥ

29.6.2

शूलं नर्ते ऽनिलाद् दाहः पित्ताच्छोफः कफोदयात्

śūlaṃ narte 'nilād dāhaḥ pittācchophaḥ kaphodayāt

29.7

रागो रक्ताच्च पाकः स्याद् अतो दोषैः सशोणितैः

rāgo raktācca pākaḥ syād ato doṣaiḥ saśoṇitaiḥ

29.7.2

पाके ऽतिवृत्ते सुषिरस् तनुत्वग्दोषभक्षितः

pāke 'tivṛtte suṣiras tanutvagdoṣabhakṣitaḥ

29.8

वलीभिराचितः श्यावः शीर्यमाणतनूरुहः

valībhirācitaḥ śyāvaḥ śīryamāṇatanūruhaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā