27.51

उन्मार्गगा यन्त्रनिपीडनेन स्वस्थानम् आयान्ति पुनर् न यावत्

unmārgagā yantranipīḍanena svasthānam āyānti punar na yāvat

27.51.2

दोषाः प्रदुष्टा रुधिरं प्रपन्नास् तावद्धिताहारविहारभाक् स्यात्

doṣāḥ praduṣṭā rudhiraṃ prapannās tāvaddhitāhāravihārabhāk syāt

27.52

नात्युष्णशीतं लघु दीपनीयं रक्ते ऽपनीते हितम् अन्नपानम्

nātyuṣṇaśītaṃ laghu dīpanīyaṃ rakte 'panīte hitam annapānam

27.52.2

तदा शरीरं ह्यनवस्थितासृग् अग्निर् विशेषाद् इति रक्षितव्यः

tadā śarīraṃ hyanavasthitāsṛg agnir viśeṣād iti rakṣitavyaḥ

27.53

प्रसन्नवर्णेन्द्रियम् इन्द्रियार्थान् इच्छन्तम् अव्याहतपक्तृवेगम्

prasannavarṇendriyam indriyārthān icchantam avyāhatapaktṛvegam

27.53.2

सुखान्वितं पुष्टिबलोपपन्नं विशुद्धरक्तं पुरुषं वदन्ति

sukhānvitaṃ puṣṭibalopapannaṃ viśuddharaktaṃ puruṣaṃ vadanti

28.1

अथातः शल्याहरणविधिम् अध्यायं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śalyāharaṇavidhim adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

28.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

28.1.3

वक्रर्जुतिर्यगूर्ध्वाधः शल्यानां पञ्चधा गतिः

vakrarjutiryagūrdhvādhaḥ śalyānāṃ pañcadhā gatiḥ

28.1.4

ध्यामं शोफरुजावन्तं स्रवन्तं शोणितं मुहुः

dhyāmaṃ śopharujāvantaṃ sravantaṃ śoṇitaṃ muhuḥ

28.2

अभ्युद्गतं बुद्बुदवत् पिटिकोपचितं व्रणम्

abhyudgataṃ budbudavat piṭikopacitaṃ vraṇam

28.2.2

मृदुमांसं च जानीयाद् अन्तःशल्यं समासतः

mṛdumāṃsaṃ ca jānīyād antaḥśalyaṃ samāsataḥ

28.3

विशेषात् त्वग्गते शल्ये विवर्णः कठिनायतः

viśeṣāt tvaggate śalye vivarṇaḥ kaṭhināyataḥ

28.3.2

शोफो भवति मांसस्थे चोषः शोफो विवर्धते

śopho bhavati māṃsasthe coṣaḥ śopho vivardhate

28.4

पीडनाक्षमता पाकः शल्यमार्गो न रोहति

pīḍanākṣamatā pākaḥ śalyamārgo na rohati

28.4.2

पेश्यन्तरगते मांसप्राप्तवच्छ्वयथुं विना

peśyantaragate māṃsaprāptavacchvayathuṃ vinā

28.5

आक्षेपः स्नायुजालस्य संरम्भस्तम्भवेदनाः

ākṣepaḥ snāyujālasya saṃrambhastambhavedanāḥ

28.5.2

स्नायुगे दुर्हरं चैतत् सिराध्मानं सिराश्रिते

snāyuge durharaṃ caitat sirādhmānaṃ sirāśrite

28.6

स्वकर्मगुणहानिः स्यात् स्रोतसां स्रोतसि स्थिते

svakarmaguṇahāniḥ syāt srotasāṃ srotasi sthite

28.6.2

धमनीस्थे ऽनिलो रक्तं फेनयुक्तम् उदीरयेत्

dhamanīsthe 'nilo raktaṃ phenayuktam udīrayet

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā