23.23

नाञ्जयेद् भीतवमितविरिक्ताशितवेगिते

nāñjayed bhītavamitaviriktāśitavegite

23.23.2

क्रुद्धज्वरिततान्ताक्षिशिरोरुक्शोकजागरे

kruddhajvaritatāntākṣiśirorukśokajāgare

23.24

अदृष्टे ऽर्के शिरःस्नाते पीतयोर् धूममद्ययोः

adṛṣṭe 'rke śiraḥsnāte pītayor dhūmamadyayoḥ

23.24.2

अजीर्णे ऽग्न्यर्कसंतप्ते दिवासुप्ते पिपासिते

ajīrṇe 'gnyarkasaṃtapte divāsupte pipāsite

23.25

अतितीक्ष्णमृदुस्तोकबह्वच्छघनकर्कशम्

atitīkṣṇamṛdustokabahvacchaghanakarkaśam

23.25.2

अत्यर्थशीतलं तप्तम् अञ्जनं नावचारयेत्

atyarthaśītalaṃ taptam añjanaṃ nāvacārayet

23.26

अथानुमीलयन् दृष्टिम् अन्तः संचारयेच्छनैः

athānumīlayan dṛṣṭim antaḥ saṃcārayecchanaiḥ

23.26.2

अञ्जिते वर्त्मनी किंचिच् चालयेच्चैवम् अञ्जनम्

añjite vartmanī kiṃcic cālayeccaivam añjanam

23.27

तीक्ष्णं व्याप्नोति सहसा न चोन्मेषनिमेषणम्

tīkṣṇaṃ vyāpnoti sahasā na conmeṣanimeṣaṇam

23.27.2

निष्पीडनं च वर्त्मभ्यां क्षालनं वा समाचरेत्

niṣpīḍanaṃ ca vartmabhyāṃ kṣālanaṃ vā samācaret

23.28

अपेतौषधसंरम्भं निर्वृतं नयनं यदा

apetauṣadhasaṃrambhaṃ nirvṛtaṃ nayanaṃ yadā

23.28.2

व्याधिदोषर्तुयोग्याभिर् अद्भिः प्रक्षालयेत् तदा

vyādhidoṣartuyogyābhir adbhiḥ prakṣālayet tadā

23.29

दक्षिणाङ्गुष्ठकेनाक्षि ततो वामं सवाससा

dakṣiṇāṅguṣṭhakenākṣi tato vāmaṃ savāsasā

23.29.2

ऊर्ध्ववर्त्मनि संगृह्य शोध्यं वामेन चेतरत्

ūrdhvavartmani saṃgṛhya śodhyaṃ vāmena cetarat

23.30

वर्त्मप्राप्तो ऽञ्जनाद् दोषो रोगान् कुर्याद् अतो ऽन्यथा

vartmaprāpto 'ñjanād doṣo rogān kuryād ato 'nyathā

23.30.2

कण्डूजाड्ये ऽञ्जनं तीक्ष्णं धूमं वा योजयेत् पुनः

kaṇḍūjāḍye 'ñjanaṃ tīkṣṇaṃ dhūmaṃ vā yojayet punaḥ

24.1

नयने ताम्यति स्तब्धे शुष्के रूक्षे ऽभिघातिते

nayane tāmyati stabdhe śuṣke rūkṣe 'bhighātite

24.1.2

वातपित्तातुरे जिह्मे शीर्णपक्ष्माविलेक्षणे

vātapittāture jihme śīrṇapakṣmāvilekṣaṇe

24.2

कृच्छ्रोन्मीलसिराहर्षसिरोत्पाततमोऽर्जुनैः

kṛcchronmīlasirāharṣasirotpātatamo'rjunaiḥ

24.2.2

स्यन्दमन्थान्यतोवातवातपर्यायशुक्रकैः

syandamanthānyatovātavātaparyāyaśukrakaiḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā