20.18.2

किंचिदुन्नतपादस्य किंचिन्मूर्धनि नामिते

kiṃcidunnatapādasya kiṃcinmūrdhani nāmite

20.19

नासापुटं पिधायैकं पर्यायेण निषेचयेत्

nāsāpuṭaṃ pidhāyaikaṃ paryāyeṇa niṣecayet

20.19.2

उष्णाम्बुतप्तं भैषज्यं प्रणाड्या पिचुनाथवा

uṣṇāmbutaptaṃ bhaiṣajyaṃ praṇāḍyā picunāthavā

20.20

दत्ते पादतलस्कन्धहस्तकर्णादि मर्दयेत्

datte pādatalaskandhahastakarṇādi mardayet

20.20.2

शनैर् उच्छिद्य निष्ठीवेत् पार्श्वयोर् उभयोस् ततः

śanair ucchidya niṣṭhīvet pārśvayor ubhayos tataḥ

20.21

आ भेषजक्षयाद् एवं द्विस् त्रिर् वा नस्यम्

bheṣajakṣayād evaṃ dvis trir vā nasyam ācaret

20.21.2

मूर्छायां शीततोयेन सिञ्चेत् परिहरन् शिरः

mūrchāyāṃ śītatoyena siñcet pariharan śiraḥ

20.22

स्नेहं विरेचनस्यान्ते दद्याद् दोषाद्यपेक्षया

snehaṃ virecanasyānte dadyād doṣādyapekṣayā

20.22.2

नस्यान्ते वाक्शतं तिष्ठेद् उत्तानो धारयेत् ततः

nasyānte vākśataṃ tiṣṭhed uttāno dhārayet tataḥ

20.23

धूमं पीत्वा कवोष्णाम्बुकवडान् कण्ठशुद्धये

dhūmaṃ pītvā kavoṣṇāmbukavaḍān kaṇṭhaśuddhaye

20.23.2

सम्यक्स्निग्धे सुखोच्छ्वासस्वप्नबोधाक्षपाटवम्

samyaksnigdhe sukhocchvāsasvapnabodhākṣapāṭavam

20.24

रूक्षे ऽक्षिस्तब्धता शोषो नासास्ये मूर्धशून्यता

rūkṣe 'kṣistabdhatā śoṣo nāsāsye mūrdhaśūnyatā

20.24.2

स्निग्धे ऽति कण्डूगुरुताप्रसेकारुचिपीनसाः

snigdhe 'ti kaṇḍūgurutāprasekārucipīnasāḥ

20.25

सुविरिक्ते ऽक्षिलघुतावक्त्रस्वरविशुद्धयः

suvirikte 'kṣilaghutāvaktrasvaraviśuddhayaḥ

20.25.2

दुर्विरिक्ते गदोद्रेकः क्षामतातिविरेचिते

durvirikte gadodrekaḥ kṣāmatātivirecite

20.26

प्रतिमर्शः क्षतक्षामबालवृद्धसुखात्मसु

pratimarśaḥ kṣatakṣāmabālavṛddhasukhātmasu

20.26.2

प्रयोज्यो ऽकालवर्षे ऽपि न त्विष्टो दुष्टपीनसे

prayojyo 'kālavarṣe 'pi na tviṣṭo duṣṭapīnase

20.27

मद्यपीते ऽबलश्रोत्रे कृमिदूषितमूर्धनि

madyapīte 'balaśrotre kṛmidūṣitamūrdhani

20.27.2

उत्कृष्टोत्क्लिष्टदोषे च हीनमात्रतया हि सः

utkṛṣṭotkliṣṭadoṣe ca hīnamātratayā hi saḥ

20.28.2

शिरोऽभ्यञ्जनगण्डूषप्रस्रावाञ्जनवर्चसाम्

śiro'bhyañjanagaṇḍūṣaprasrāvāñjanavarcasām

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā