2.42

हीनानार्यातिनिपुणसेवां विग्रहम् उत्तमैः

hīnānāryātinipuṇasevāṃ vigraham uttamaiḥ

2.42.2

संध्यास्व् अभ्यवहारस्त्रीस्वप्नाध्ययनचिन्तनम्

saṃdhyāsv abhyavahārastrīsvapnādhyayanacintanam

2.43

शत्रुसत्त्रगणाकीर्णगणिकापणिकाशनम्

śatrusattragaṇākīrṇagaṇikāpaṇikāśanam

2.43.2

गात्रवक्त्रनखैर् वाद्यं हस्तकेशावधूननम्

gātravaktranakhair vādyaṃ hastakeśāvadhūnanam

2.44

तोयाग्निपूज्यमध्येन यानं धूमं शवाश्रयम्

toyāgnipūjyamadhyena yānaṃ dhūmaṃ śavāśrayam

2.44.2

मद्यातिसक्तिं विश्रम्भस्वातन्त्र्ये स्त्रीषु च त्यजेत्

madyātisaktiṃ viśrambhasvātantrye strīṣu ca tyajet

2.45

आचार्यः सर्वचेष्टासु लोक एव हि धीमतः

ācāryaḥ sarvaceṣṭāsu loka eva hi dhīmataḥ

2.45.2

अनुकुर्यात् तम् एवातो लौकिके ऽर्थे परीक्षकः

anukuryāt tam evāto laukike 'rthe parīkṣakaḥ

2.46

आर्द्रसंतानता त्यागः कायवाक्चेतसां दमः

ārdrasaṃtānatā tyāgaḥ kāyavākcetasāṃ damaḥ

2.46.2

स्वार्थबुद्धिः परार्थेषु पर्याप्तम् इति सद्व्रतम्

svārthabuddhiḥ parārtheṣu paryāptam iti sadvratam

2.47

नक्तंदिनानि मे यान्ति कथंभूतस्य संप्रति

naktaṃdināni me yānti kathaṃbhūtasya saṃprati

2.47.2

दुःखभाङ् न भवत्येवं नित्यं संनिहितस्मृतिः

duḥkhabhāṅ na bhavatyevaṃ nityaṃ saṃnihitasmṛtiḥ

2.48

एवं कृत्स्नदिनं नीत्वा रात्रौ यामे गृहे गते

evaṃ kṛtsnadinaṃ nītvā rātrau yāme gṛhe gate

2.48.2

देवान् ऋषीन् गुरून् स्मृत्वा ततः शयनम् आचरेत्

devān ṛṣīn gurūn smṛtvā tataḥ śayanam ācaret

2.49

इत्याचारः समासेन यं प्राप्नोति समाचरन्

ityācāraḥ samāsena yaṃ prāpnoti samācaran

2.49.2

आयुर् आरोग्यम् ऐश्वर्यं यशो लोकांश् च शाश्वतान्

āyur ārogyam aiśvaryaṃ yaśo lokāṃś ca śāśvatān

3.1

अथात ऋतुचर्याध्यायं व्याख्यास्यामः

athāta ṛtucaryādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

3.1.2

इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ

3.1.3

मासैर् द्विसंख्यैर् माघाद्यैः क्रमात् षड् ऋतवः स्मृताः

māsair dvisaṃkhyair māghādyaiḥ kramāt ṣaḍ ṛtavaḥ smṛtāḥ

3.1.4

शिशिरो ऽथ वसन्तश् च ग्रीष्मो वर्षाशरद्धिमाः

śiśiro 'tha vasantaś ca grīṣmo varṣāśaraddhimāḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā