1.8.13

सर्वम् उपपन्नम् इति कौटिल्यः

sarvam upapannam iti kauṭilyaḥ

1.8.14

कार्य सामर्थ्यात् हि पुरुष सामर्थ्यम् कल्प्यते

kārya sāmarthyāt hi puruṣa sāmarthyam kalpyate

1.8.15

सामर्थ्यात् च विभज्य अमात्य विभवम् देश कालौ च कर्म च अमात्याः सर्वे एव एते कार्याः स्युः न तु मन्त्रिणः

sāmarthyāt ca vibhajya amātya vibhavam deśa kālau ca karma ca amātyāḥ sarve eva ete kāryāḥ syuḥ na tu mantriṇaḥ

1.9.1

जानपदो ऽभिजातः स्ववग्रहः कृतशिल्पश्चक्षुष्मान् प्राज्ञो धारयिष्णुर् दक्षो वाग्मी प्रगल्भः प्रतिपत्तिमान् उत्साहप्रभावयुक्तः क्लेशसहः शुचिर् मैत्रो दृढभक्तिः शीलबलारोग्यसत्त्वयुक्तः स्तम्भचापलहीनः सम्प्रियो वैराणाम् अकर्तेत्यमात्यसम्पत्

jānapado 'bhijātaḥ svavagrahaḥ kṛtaśilpaścakṣuṣmān prājño dhārayiṣṇur dakṣo vāgmī pragalbhaḥ pratipattimān utsāhaprabhāvayuktaḥ kleśasahaḥ śucir maitro dṛḍhabhaktiḥ śīlabalārogyasattvayuktaḥ stambhacāpalahīnaḥ sampriyo vairāṇām akartetyamātyasampat

1.9.2

अतः पादार्धगुणहीनौ मध्यमावरौ

ataḥ pādārdhaguṇahīnau madhyamāvarau

1.9.3

तेषां जनपदभिजनम् अवग्रहं चाप्ततः परीक्षेत समानविद्येभ्यः शिल्पं शास्त्रचक्षुष्मत्तां च कर्मारम्भेषु प्रज्ञां धारयिष्णुतां दाक्ष्यं च कथायोगेषु वाग्मित्वं प्रागल्भ्यं प्रतिभानवत्त्वं च संवासिभ्यः शीलबलारोग्यसत्त्वयोगम् अस्तम्भम् अचापलं च प्रत्यक्षतः सम्प्रियत्वम् अवैरत्वं

teṣāṃ janapadabhijanam avagrahaṃ cāptataḥ parīkṣeta samānavidyebhyaḥ śilpaṃ śāstracakṣuṣmattāṃ ca karmārambheṣu prajñāṃ dhārayiṣṇutāṃ dākṣyaṃ ca kathāyogeṣu vāgmitvaṃ prāgalbhyaṃ pratibhānavattvaṃ ca saṃvāsibhyaḥ śīlabalārogyasattvayogam astambham acāpalaṃ ca pratyakṣataḥ sampriyatvam avairatvaṃ

1.9.4

प्रत्यक्षपरोक्षानुमेया हि राजवृत्तिः

pratyakṣaparokṣānumeyā hi rājavṛttiḥ

1.9.5

स्वयं दृष्टं प्रत्यक्षम्

svayaṃ dṛṣṭaṃ pratyakṣam

1.9.6

परोपदिष्टं परोक्षम्

paropadiṣṭaṃ parokṣam

1.9.7

कर्मसु कृतेनाकृतावेक्षणम् अनुमेयम्

karmasu kṛtenākṛtāvekṣaṇam anumeyam

1.9.8

यौगपद्यात् तु कर्मणाम् अनेकत्वाद् अनेकस्थत्वाच्च देशकालात्ययो मा भूद् इति परोक्षम् अमात्यैः कारयेदित्यमात्यकर्म

yaugapadyāt tu karmaṇām anekatvād anekasthatvācca deśakālātyayo mā bhūd iti parokṣam amātyaiḥ kārayedityamātyakarma

1.9.9

पुरोहितम् उदितोदितकुलशीलं साङ्गे वेदे दैवे निमित्ते दण्डनीत्यां चाभिविनीतम् आपदां दैवमानुषीणाम् अथर्वभिर् उपायैश्च प्रतिकर्तारं कुर्वीत

purohitam uditoditakulaśīlaṃ sāṅge vede daive nimitte daṇḍanītyāṃ cābhivinītam āpadāṃ daivamānuṣīṇām atharvabhir upāyaiśca pratikartāraṃ kurvīta

1.9.10

तम् आचार्यं शिष्यः पितरं पुत्रो भृत्यः स्वामिनम् इव चानुवर्तेत

tam ācāryaṃ śiṣyaḥ pitaraṃ putro bhṛtyaḥ svāminam iva cānuvarteta

1.9.11

ब्राह्मणेनैधितं क्षत्रं मन्त्रिमन्त्राभिमन्त्रितम्

brāhmaṇenaidhitaṃ kṣatraṃ mantrimantrābhimantritam

1.9.11.2

जयत्यजितम् अत्यन्तं शास्त्रानुगमशस्त्रितम्

jayatyajitam atyantaṃ śāstrānugamaśastritam

1.10.1

मन्त्रिपुरोहितसखः सामान्येष्वधिकरणेषु स्थापयित्वामात्यान् उपधाभिः शोधयेत्

mantripurohitasakhaḥ sāmānyeṣvadhikaraṇeṣu sthāpayitvāmātyān upadhābhiḥ śodhayet

1.10.2

पुरोहितम् अयाज्ययाजनाध्यापने नियुक्तम् अमृष्यमाणं राजावक्षिपेत्

purohitam ayājyayājanādhyāpane niyuktam amṛṣyamāṇaṃ rājāvakṣipet

1.10.3

स सत्त्रिभिः शपथपूर्वम् एकैकम् अमात्यम् उपजापयेत् अधार्मिको ऽयं राजा साधु धार्मिकम् अन्यम् अस्य तत्कुलीनम् अपरुद्धं कुल्यम् एकप्रग्रहं सामन्तम् आटविकम् औपपादिकं वा प्रतिपादयामः सर्वेषाम् एतद् रोचते कथं वा तव इति

sa sattribhiḥ śapathapūrvam ekaikam amātyam upajāpayet adhārmiko 'yaṃ rājā sādhu dhārmikam anyam asya tatkulīnam aparuddhaṃ kulyam ekapragrahaṃ sāmantam āṭavikam aupapādikaṃ vā pratipādayāmaḥ sarveṣām etad rocate kathaṃ vā tava iti

1.10.4

प्रत्याख्याने शुचिः

pratyākhyāne śuciḥ

1.10.4.2

इति धर्मोपधा

iti dharmopadhā

Arthaśāstra