2.10.41.2

अप्याधौ परिदाने वा भवतस्ताव् उपग्रहौ

apyādhau paridāne vā bhavatastāv upagrahau

2.10.42

जातेर् विशेषेषु परेषु चैव ग्रामेषु देशेषु च तेषु तेषु

jāter viśeṣeṣu pareṣu caiva grāmeṣu deśeṣu ca teṣu teṣu

2.10.42.2

अनुग्रहो यो नृपतेर् निदेशात् तज्ज्ञः परीहार इति व्यवस्येत्

anugraho yo nṛpater nideśāt tajjñaḥ parīhāra iti vyavasyet

2.10.43

निसृष्टिस्थापना कार्यकरणे वचने तथा

nisṛṣṭisthāpanā kāryakaraṇe vacane tathā

2.10.43.2

एष वाचिकलेखः स्याद् भवेन् नैसृष्टिको ऽपि वा

eṣa vācikalekhaḥ syād bhaven naisṛṣṭiko 'pi vā

2.10.44

विविधां दैवसंयुक्तां तत्त्वजां चैव मानुषीम्

vividhāṃ daivasaṃyuktāṃ tattvajāṃ caiva mānuṣīm

2.10.44.2

द्विविधां तां व्यवस्यन्ति प्रवृत्तिं शासनं प्रति

dvividhāṃ tāṃ vyavasyanti pravṛttiṃ śāsanaṃ prati

2.10.45

दृष्ट्वा लेखं यथातत्त्वं ततः प्रत्यनुभाष्य च

dṛṣṭvā lekhaṃ yathātattvaṃ tataḥ pratyanubhāṣya ca

2.10.45.2

प्रतिलेखो भवेत् कार्यो यथा राजवचस्तथा

pratilekho bhavet kāryo yathā rājavacastathā

2.10.46

यत्रेश्वरांश्चाधिकृतांश्च राजा रक्षोपकारौ पथिकार्थम् आह

yatreśvarāṃścādhikṛtāṃśca rājā rakṣopakārau pathikārtham āha

2.10.46.2

सर्वत्रगो नाम भवेत् स मार्गे देशे च सर्वत्र च वेदितव्यः

sarvatrago nāma bhavet sa mārge deśe ca sarvatra ca veditavyaḥ

2.10.47

उपायाः सामोपप्रदानभेददण्डाः

upāyāḥ sāmopapradānabhedadaṇḍāḥ

2.10.48

तत्र साम पञ्चविधं गुणसंकीर्तनम् सम्बन्धोपाख्यानम् परस्परोपकारसंदर्शनम् आयतिप्रदर्शनम् आत्मोपनिधानम् इति

tatra sāma pañcavidhaṃ guṇasaṃkīrtanam sambandhopākhyānam parasparopakārasaṃdarśanam āyatipradarśanam ātmopanidhānam iti

2.10.49

तत्राभिजनशरीरकर्मप्रकृतिश्रुतद्रव्यादीनां गुणग्रहणं प्रशंसा स्तुतिर् गुणसंकीर्तनम्

tatrābhijanaśarīrakarmaprakṛtiśrutadravyādīnāṃ guṇagrahaṇaṃ praśaṃsā stutir guṇasaṃkīrtanam

2.10.50

ज्ञातियौनमौखस्रौवकुलहृदयमित्रसंकीर्तनं सम्बन्धोपाख्यानम्

jñātiyaunamaukhasrauvakulahṛdayamitrasaṃkīrtanaṃ sambandhopākhyānam

2.10.51

स्वपक्षपरपक्षयोर् अन्योन्योपकारसंकीर्तनं परस्परोपकारसंदर्शनम्

svapakṣaparapakṣayor anyonyopakārasaṃkīrtanaṃ parasparopakārasaṃdarśanam

2.10.52

अस्मिन् एवं कृत इदम् आवयोर् भवति इत्याशाजननम् आयतिप्रदर्शनम्

asmin evaṃ kṛta idam āvayor bhavati ityāśājananam āyatipradarśanam

2.10.53

यो ऽहं स भवान् यन् मम द्रव्यं तद् भवता स्वकृत्येषु प्रयोज्यताम् इत्यात्मोपनिधानम्

yo 'haṃ sa bhavān yan mama dravyaṃ tad bhavatā svakṛtyeṣu prayojyatām ityātmopanidhānam

2.10.53.2

इति

iti

2.10.54

उपप्रदानम् अर्थोपकारः

upapradānam arthopakāraḥ

Arthaśāstra