16.1.3

बृहस्पति पुरोहिताः देवाः देवानाम् देवाः देवाः प्रथम जाः देवाः देवेषु पराक्रमध्वम् प्रथमाः द्वितीयेषु द्वितीयाः तृतीयेषु त्रिस् एकादशाः त्रिस् त्रयस्त्रिंशाः अनु वः आरभे इदम् शकेयम् यत् इदम् करोमि ते मा अवत ते मा जिन्वत अस्मिन् ब्रह्मन् अस्मिन् क्षत्रे अस्याम् आशिषि अस्याम् पुरोधायाम् अस्मिन् कर्मन् अस्याम् देव हूत्याम् इति चतुर्गृहीतम् जुहोति

bṛhaspati purohitāḥ devāḥ devānām devāḥ devāḥ prathama jāḥ devāḥ deveṣu parākramadhvam prathamāḥ dvitīyeṣu dvitīyāḥ tṛtīyeṣu tris ekādaśāḥ tris trayastriṃśāḥ anu vaḥ ārabhe idam śakeyam yat idam karomi te mā avata te mā jinvata asmin brahman asmin kṣatre asyām āśiṣi asyām purodhāyām asmin karman asyām deva hūtyām iti caturgṛhītam juhoti

16.1.4

जुहूम् स्रुवम् च संमृज्य जुह्वाम् अष्ट गृहीतम् गृहीत्वा युञ्जानः प्रथमम् मनः इति यजुः अष्टमाभिः ऋग्भिः एकाम् आहुतिम् जुहोति अन्तर्वेदि ऊर्ध्वः तिष्ठन्

juhūm sruvam ca saṃmṛjya juhvām aṣṭa gṛhītam gṛhītvā yuñjānaḥ prathamam manaḥ iti yajuḥ aṣṭamābhiḥ ṛgbhiḥ ekām āhutim juhoti antarvedi ūrdhvaḥ tiṣṭhan

16.1.5

यम् कामयेत पापीयान् स्यात् इति एकैकम् तस्य जुहुयात् जिह्मः तिष्ठन्

yam kāmayeta pāpīyān syāt iti ekaikam tasya juhuyāt jihmaḥ tiṣṭhan

16.1.6

यदि कामयेत छन्दांसि यज्ञ यशसेन अर्पयेयम् इति उक्तम्

yadi kāmayeta chandāṃsi yajña yaśasena arpayeyam iti uktam

16.1.7

ऋचा स्तोमम् समर्धय इति अपरम् चतुर्गृहीतम् गृहीत्वा देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे इति चतुर्भिः अभ्रिम् आदत्ते वैणवीम् कल्माषीम् सुषिराम् असुषिराम् वा उभयतःक्ष्णूम् अन्यतरतःक्ष्णूम् वा प्रादेश मात्रीम् अरत्नि मात्रीम् व्यायाम मात्रीम् अपरिमिताम् वा खादिरीम् पालाशीम् औदुम्बरीम् अर्क मयीम् कार्ष्मर्य मयीम् वैकङ्कतीम् शमी मयीम् वा यः वा यज्ञियः वृक्षः फलग्रहिः

ṛcā stomam samardhaya iti aparam caturgṛhītam gṛhītvā devasya tvā savituḥ prasave iti caturbhiḥ abhrim ādatte vaiṇavīm kalmāṣīm suṣirām asuṣirām vā ubhayataḥkṣṇūm anyatarataḥkṣṇūm vā prādeśa mātrīm aratni mātrīm vyāyāma mātrīm aparimitām vā khādirīm pālāśīm audumbarīm arka mayīm kārṣmarya mayīm vaikaṅkatīm śamī mayīm vā yaḥ vā yajñiyaḥ vṛkṣaḥ phalagrahiḥ

16.2.1

इमाम् अगृभ्णन् रशनाम् ऋतस्य इति अश्वाभिधानीम् रशनाम् आदाय प्रतूर्तम् वाजिन् आ द्रव इति अश्वम् अभिदधाति तूष्णीम् गर्दभस्य आदाय युञ्जाथाम् रासभम् युवम् इति गर्दभम्

imām agṛbhṇan raśanām ṛtasya iti aśvābhidhānīm raśanām ādāya pratūrtam vājin ā drava iti aśvam abhidadhāti tūṣṇīm gardabhasya ādāya yuñjāthām rāsabham yuvam iti gardabham

16.2.2

योगे योगे तवस्तरम् इति तिसृभिः अश्व प्रथमाः अभिप्रव्रजन्ति यत्र मृदम् खनिष्यन्तः स्युः

yoge yoge tavastaram iti tisṛbhiḥ aśva prathamāḥ abhipravrajanti yatra mṛdam khaniṣyantaḥ syuḥ

16.2.3

यदि कामयेत पापवस्यसम् स्यात् इति गर्दभ प्रथमाः गच्छेयुः

yadi kāmayeta pāpavasyasam syāt iti gardabha prathamāḥ gaccheyuḥ

16.2.4

अग्निम् पुरीष्यम् अङ्गिरस्वत् अच्छेहि इति जपति

agnim purīṣyam aṅgirasvat acchehi iti japati

16.2.5

अग्निम् पुरीष्यम् अङ्गिरस्वत् अच्छेमः इति येन द्वेष्येण संगच्छते तम् अभिमन्त्रयते

agnim purīṣyam aṅgirasvat acchemaḥ iti yena dveṣyeṇa saṃgacchate tam abhimantrayate

16.2.6

अ पश्यन् निर्दिशति

a paśyan nirdiśati

16.2.7

अग्निम् पुरीष्यम् अङ्गिरस्वत् भरिष्यामः इति वल्मीक वपाम् आ सूर्यस्य उदेतोः ताम् उद्धत्य उपतिष्ठते

agnim purīṣyam aṅgirasvat bhariṣyāmaḥ iti valmīka vapām ā sūryasya udetoḥ tām uddhatya upatiṣṭhate

16.2.8

अनु अग्निः उषसाम् अग्रम् अख्यत् इति वल्मीक वपायाः प्रक्रामति

anu agniḥ uṣasām agram akhyat iti valmīka vapāyāḥ prakrāmati

16.2.9

आगत्य वाजी अध्वनः आक्रम्य वाजिन् पृथिवीम् इति द्वाभ्याम् मृत्खनम् अश्वम् आक्रमय्य द्यौः ते पृष्ठम् इति अश्वस्य पृष्ठम् संमार्ष्टि

āgatya vājī adhvanaḥ ākramya vājin pṛthivīm iti dvābhyām mṛtkhanam aśvam ākramayya dyauḥ te pṛṣṭham iti aśvasya pṛṣṭham saṃmārṣṭi

16.2.10

अभि तिष्ठ पृतन्यतः अधरे सन्तु शत्रवः इन्द्रः इव वृत्रहा तिष्ठ अपः क्षेत्राणि संजयन् अभिष्ठितः असि इति यम् द्वेष्टि तम् अधस्पदम् अश्वस्य मनसा ध्यायति

abhi tiṣṭha pṛtanyataḥ adhare santu śatravaḥ indraḥ iva vṛtrahā tiṣṭha apaḥ kṣetrāṇi saṃjayan abhiṣṭhitaḥ asi iti yam dveṣṭi tam adhaspadam aśvasya manasā dhyāyati

16.2.11

उत्क्राम उदक्रमीत् इति द्वाभ्याम् मृत्खनात् उदञ्चम् अश्वम् उत्क्रमय्य अपः देवीः उपसृज इति अश्वस्य पदे अपः उपसृज्य पदे हिरण्यम् निधाय

utkrāma udakramīt iti dvābhyām mṛtkhanāt udañcam aśvam utkramayya apaḥ devīḥ upasṛja iti aśvasya pade apaḥ upasṛjya pade hiraṇyam nidhāya

16.3.1

जिघर्मि अग्निम् आ त्वा जिघर्मि इति मनस्वतीभ्याम् एकाम् आहुतिम् हिरण्ये हुत्वा अपादाय हिरण्यम् परि वाज पतिः कविः अग्निः इति तिसृभिः अभ्र्या मृत्खनम् परिलिखति बाह्याम् बाह्याम् वर्षीयसीम्

jigharmi agnim ā tvā jigharmi iti manasvatībhyām ekām āhutim hiraṇye hutvā apādāya hiraṇyam pari vāja patiḥ kaviḥ agniḥ iti tisṛbhiḥ abhryā mṛtkhanam parilikhati bāhyām bāhyām varṣīyasīm

16.3.2

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे इति द्वाभ्याम् खनति

devasya tvā savituḥ prasave iti dvābhyām khanati

16.3.3

अपाम् पृष्ठम् असि इति पुष्कर पर्णम् आहृत्य एतया एव विवेष्ट्य शर्म च स्थः वर्म च स्थ इति द्वाभ्याम् उत्तरेण मृत्खनम् कृष्णाजिनम् प्राचीन ग्रीवम् उत्तर लोम आस्तृणाति उपरिष्टात् पुष्कर पर्णम् उत्तानम्

apām pṛṣṭham asi iti puṣkara parṇam āhṛtya etayā eva viveṣṭya śarma ca sthaḥ varma ca stha iti dvābhyām uttareṇa mṛtkhanam kṛṣṇājinam prācīna grīvam uttara loma āstṛṇāti upariṣṭāt puṣkara parṇam uttānam

16.3.4

पुरीष्यः असि विश्व भराः इति मृत्खनम् अभिमन्त्र्य त्वाम् अग्ने पुष्करात् अधि इति कृष्णाजिने पुष्कर पर्णे च संभरति चतसृभिः तिसृभिः वा गायत्रीभिः ब्राह्मणस्य त्रिष्टुब्भिः राजन्यस्य जगतीभिः वैश्यस्य

purīṣyaḥ asi viśva bharāḥ iti mṛtkhanam abhimantrya tvām agne puṣkarāt adhi iti kṛṣṇājine puṣkara parṇe ca saṃbharati catasṛbhiḥ tisṛbhiḥ vā gāyatrībhiḥ brāhmaṇasya triṣṭubbhiḥ rājanyasya jagatībhiḥ vaiśyasya

Āpastambaśrautasūtra