2.1.273

सिन्दूरनागगर्भे सैमन्तिकवीरपांसु नागभवम्

sindūranāgagarbhe saimantikavīrapāṃsu nāgabhavam

2.1.273.2

रक्तं च नागरेणुः गणपतिभूषा सुरङ्ग इत्याख्या

raktaṃ ca nāgareṇuḥ gaṇapatibhūṣā suraṅga ityākhyā

2.1.274

सौभाग्यं चैव शृङ्गारं मङ्गल्यम् अरुणं रजः

saubhāgyaṃ caiva śṛṅgāraṃ maṅgalyam aruṇaṃ rajaḥ

2.1.274.2

सिन्दूरं कटुकं तिक्तमुष्णं व्रणविरोपणम्

sindūraṃ kaṭukaṃ tiktamuṣṇaṃ vraṇaviropaṇam

2.1.275

किलासविषकण्डूतिविसर्पशमनं परम्

kilāsaviṣakaṇḍūtivisarpaśamanaṃ param

2.1.275.2

हिङ्गुले ये गुणाः सन्ति ते गुणास्तिमुरौ

hiṅgule ye guṇāḥ santi te guṇāstimurau

2.1.276

रसाञ्जनं रसोद्भूतं रसगर्भं रसाग्रजम्

rasāñjanaṃ rasodbhūtaṃ rasagarbhaṃ rasāgrajam

2.1.276.2

रीत्यां तु धाम्यमानायां तत्किट्टं तु रसाञ्जनम्

rītyāṃ tu dhāmyamānāyāṃ tatkiṭṭaṃ tu rasāñjanam

2.1.277

तदभावे तु कर्तव्यं दार्वीक्वाथसमुद्भवम्

tadabhāve tu kartavyaṃ dārvīkvāthasamudbhavam

2.1.277.2

कृतकं बालभैषज्यं दार्वीक्वाथोद्भवं तथा

kṛtakaṃ bālabhaiṣajyaṃ dārvīkvāthodbhavaṃ tathā

2.1.278

दार्वीक्वाथभवं कण्ठविकासि क्षिप्तम् अक्ष्णि यत्

dārvīkvāthabhavaṃ kaṇṭhavikāsi kṣiptam akṣṇi yat

2.1.278.2

तद् रसाञ्जनमुद्दिष्टं कषायं कटु तिक्तकम्

tad rasāñjanamuddiṣṭaṃ kaṣāyaṃ kaṭu tiktakam

2.1.279

किंचिद् उष्णं कफहरं छेदनं लेखनं लघु

kiṃcid uṣṇaṃ kaphaharaṃ chedanaṃ lekhanaṃ laghu

2.1.279.2

रक्तपित्तप्रशमनं नेत्ररोगविनाशनम्

raktapittapraśamanaṃ netrarogavināśanam

2.1.280

रसाञ्जनं तार्क्ष्यशैलं ज्ञेयं वर्यञ्जनं तथा

rasāñjanaṃ tārkṣyaśailaṃ jñeyaṃ varyañjanaṃ tathā

2.1.280.2

रसनाभं चाग्निसारं द्वादशाह्वयकीर्तितम्

rasanābhaṃ cāgnisāraṃ dvādaśāhvayakīrtitam

2.1.281

नीलं नीलाञ्जनं चैव चक्षुष्यं वारिसम्भवम्

nīlaṃ nīlāñjanaṃ caiva cakṣuṣyaṃ vārisambhavam

2.1.281.2

कपोतकं च कापोतं सम्प्रोक्तं शक्रभूमिजम्

kapotakaṃ ca kāpotaṃ samproktaṃ śakrabhūmijam

2.1.282

शीतं नीलाञ्जनं प्रोक्तं कटुतिक्तकषायकम्

śītaṃ nīlāñjanaṃ proktaṃ kaṭutiktakaṣāyakam

2.1.282.2

चक्षुष्यं कफवातघ्नं विषघ्नं च रसायनम्

cakṣuṣyaṃ kaphavātaghnaṃ viṣaghnaṃ ca rasāyanam

Ānandakanda