1.19.42

दिशः प्रफुल्लरुचिरकाशचामरशोभिताः

diśaḥ praphullarucirakāśacāmaraśobhitāḥ

1.19.42.2

विमलामोदितक्रोञ्चमल्लिकापरिमण्डिताः

vimalāmoditakroñcamallikāparimaṇḍitāḥ

1.19.43

सप्तच्छदरजोयोगदृप्तदन्तिकुलं वनम्

saptacchadarajoyogadṛptadantikulaṃ vanam

1.19.43.2

प्रक्षीयते तदा वायुः पित्तं कुप्यति पार्वति

prakṣīyate tadā vāyuḥ pittaṃ kupyati pārvati

1.19.44

दिवानिशादिमध्यान्ते श्लेष्मपित्तसमीरणाः

divāniśādimadhyānte śleṣmapittasamīraṇāḥ

1.19.44.2

कुप्यन्ति ऋतवः सर्वे प्रवर्तन्ते क्रमाच्छिवे

kupyanti ṛtavaḥ sarve pravartante kramācchive

1.19.45

दिनमाग्नेयरूपं स्याद् रात्रिः सौम्यमयी भवेत्

dinamāgneyarūpaṃ syād rātriḥ saumyamayī bhavet

1.19.45.2

द्वौ च पक्षौ तदा देवि ऋतू हेमन्तशैशिरौ

dvau ca pakṣau tadā devi ṛtū hemantaśaiśirau

1.19.46

तौ ऋतू हिमकालः स्यादुष्णौ मधुनिदाघकौ

tau ṛtū himakālaḥ syāduṣṇau madhunidāghakau

1.19.46.2

प्रावृट्शरदृतू ज्ञेयौ वर्षाकालः स उच्यते

prāvṛṭśaradṛtū jñeyau varṣākālaḥ sa ucyate

1.19.47

ऋतुभिः शिशिराद्यैस्तत्त्रिभिः स्यादुत्तरायणम्

ṛtubhiḥ śiśirādyaistattribhiḥ syāduttarāyaṇam

1.19.47.2

तदा ज्ञेयमिति ज्ञेयमादानं तद्भवेत्प्रिये

tadā jñeyamiti jñeyamādānaṃ tadbhavetpriye

1.19.48

सूर्यानिलौ स्वभावेन भूमिसौम्यरसापहौ

sūryānilau svabhāvena bhūmisaumyarasāpahau

1.19.48.2

किंतु मार्गवशादेतावत्युष्णखररूक्षकौ

kiṃtu mārgavaśādetāvatyuṣṇakhararūkṣakau

1.19.49

आददाते बलं तेजः प्राणिनां प्रतिवासरम्

ādadāte balaṃ tejaḥ prāṇināṃ prativāsaram

1.19.49.2

तिक्तः कषायकटुकौ प्रबलाः स्युर्यथोत्तरम्

tiktaḥ kaṣāyakaṭukau prabalāḥ syuryathottaram

1.19.50

प्रावृडाद्यैश्च ऋतुभिस्त्रिभिः स्याद्दक्षिणायनम्

prāvṛḍādyaiśca ṛtubhistribhiḥ syāddakṣiṇāyanam

1.19.50.2

एतत्सोमात्मकं विद्धि विसर्गाख्यमिति स्मृतम्

etatsomātmakaṃ viddhi visargākhyamiti smṛtam

1.19.51

प्रकृत्या शीतला वृष्ट्या वायुसोमाम्बुदाः परम्

prakṛtyā śītalā vṛṣṭyā vāyusomāmbudāḥ param

1.19.51.2

बलिनः स्युर्यतस्तस्मात्सूर्यः क्षीणरुचिर् भवेत्

balinaḥ syuryatastasmātsūryaḥ kṣīṇarucir bhavet

Ānandakanda