3.32.2

घ्नन्ति वा एतत् सोमं यद् अभिषुण्वन्ति तस्यैताम् अनुस्तरणीं कुर्वन्ति यत् सौम्यः पितृभ्यो वा अनुस्तरणी तस्मात् सौम्यस्य पितृमत्या यजति

ghnanti vā etat somaṃ yad abhiṣuṇvanti tasyaitām anustaraṇīṃ kurvanti yat saumyaḥ pitṛbhyo vā anustaraṇī tasmāt saumyasya pitṛmatyā yajati

3.32.3

अवधिषुर् वा एतत् सोमं यद् अभ्यसुषवुस् तद् एनम् पुनः संभावयन्ति

avadhiṣur vā etat somaṃ yad abhyasuṣavus tad enam punaḥ saṃbhāvayanti

3.32.4

पुनर् आप्याययन्त्य् उपसदां रूपेणोपसदां किल वै तद् रूपं यद् एता देवता अग्निः सोमो विष्णुर् इति

punar āpyāyayanty upasadāṃ rūpeṇopasadāṃ kila vai tad rūpaṃ yad etā devatā agniḥ somo viṣṇur iti

3.32.5

प्रतिगृह्य सौम्यं होता पूर्वश् छन्दोगेभ्यो ऽवेक्षेत

pratigṛhya saumyaṃ hotā pūrvaś chandogebhyo 'vekṣeta

3.32.6

तं हैके पूर्वं छन्दोगेभ्यो हरन्ति तत् तथा न कुर्याद् वषट्कर्ता प्रथमः सर्वभक्षान् भक्षयतीति ह स्माह तेनैव रूपेण तस्माद् वषट्कर्तैव पूर्वो ऽवेक्षेताथैनं छन्दोगेभ्यो हरन्ति

taṃ haike pūrvaṃ chandogebhyo haranti tat tathā na kuryād vaṣaṭkartā prathamaḥ sarvabhakṣān bhakṣayatīti ha smāha tenaiva rūpeṇa tasmād vaṣaṭkartaiva pūrvo 'vekṣetāthainaṃ chandogebhyo haranti

3.33.1

प्रजापतिर् वै स्वां दुहितरम् अभ्यध्यायद् दिवम् इत्य् अन्य आहुर् उषसम् इत्य् अन्ये ताम् ऋश्यो भूत्वा रोहितम् भूताम् अभ्यैत् तं देवा अपश्यन्न् अकृतं वै प्रजापतिः करोतीति ते तम् ऐच्छन् य एनम् आरिष्यत्य् एतम् अन्योन्यस्मिन् नाविन्दंस् तेषां या एव घोरतमास् तन्व आसंस् ता एकधा समभरंस् ताः संभृता एष देवो ऽभवत् तद् अस्यैतद् भूतवन् नाम

prajāpatir vai svāṃ duhitaram abhyadhyāyad divam ity anya āhur uṣasam ity anye tām ṛśyo bhūtvā rohitam bhūtām abhyait taṃ devā apaśyann akṛtaṃ vai prajāpatiḥ karotīti te tam aicchan ya enam āriṣyaty etam anyonyasmin nāvindaṃs teṣāṃ yā eva ghoratamās tanva āsaṃs tā ekadhā samabharaṃs tāḥ saṃbhṛtā eṣa devo 'bhavat tad asyaitad bhūtavan nāma

3.33.2

भवति वै स यो ऽस्यैतद् एवं नाम वेद

bhavati vai sa yo 'syaitad evaṃ nāma veda

3.33.3

तं देवा अब्रुवन्न् अयं वै प्रजापतिर् अकृतम् अकर् इमं विध्येति स तथेत्यब्रवीत् स वै वो वरं वृणा इति वृणीष्वेति स एतम् एव वरम् अवृणीत पशूनाम् आधिपत्यं तद् अस्यैतत् पशुमन् नाम

taṃ devā abruvann ayaṃ vai prajāpatir akṛtam akar imaṃ vidhyeti sa tathetyabravīt sa vai vo varaṃ vṛṇā iti vṛṇīṣveti sa etam eva varam avṛṇīta paśūnām ādhipatyaṃ tad asyaitat paśuman nāma

3.33.4

पशुमान् भवति यो ऽस्यैतद् एवं नाम वेद

paśumān bhavati yo 'syaitad evaṃ nāma veda

3.33.5

तम् अभ्यायत्याविध्यत् स विद्ध ऊर्ध्व उदप्रपतत् तम् एतम् मृग इत्य् आचक्षते य उ एव मृगव्याधः स उ एव स या रोहित् सा रोहिणी यो एवेषुस् त्रिकाण्डा सो एवेषुस् त्रिकाण्डा

tam abhyāyatyāvidhyat sa viddha ūrdhva udaprapatat tam etam mṛga ity ācakṣate ya u eva mṛgavyādhaḥ sa u eva sa yā rohit sā rohiṇī yo eveṣus trikāṇḍā so eveṣus trikāṇḍā

3.33.6

तद् वा इदम् प्रजापते रेतः सिक्तम् अधावत् तत् सरो ऽभवत् ते देवा अब्रुवन् मेदम् प्रजापते रेतो दुषद् इति यद् अब्रुवन् मेदम् प्रजापते रेतो दुषद् इति तन् मादुषम् अभवत् तन् मादुषस्य मादुषत्वम् मादुषं ह वै नामैतद् यन् मानुषं तन् मादुषं सन् मानुषम् इत्य् आचक्षते परोक्षेण परोक्षप्रिया इव हि देवाः

tad vā idam prajāpate retaḥ siktam adhāvat tat saro 'bhavat te devā abruvan medam prajāpate reto duṣad iti yad abruvan medam prajāpate reto duṣad iti tan māduṣam abhavat tan māduṣasya māduṣatvam māduṣaṃ ha vai nāmaitad yan mānuṣaṃ tan māduṣaṃ san mānuṣam ity ācakṣate parokṣeṇa parokṣapriyā iva hi devāḥ

3.34.1

तद् अग्निना पर्यादधुस् तन् मरुतो ऽधून्वंस् तद् अग्निर् न प्राच्यावयत् तद् अग्निना वैश्वानरेण पर्यादधुस् तन् मरुतो ऽधून्वंस् तद् अग्निर् वैश्वानरः प्राच्यावयत् तस्य यद् रेतसः प्रथमम् उददीप्यत तद् असाव् आदित्यो ऽभवद् यद् द्वितीयम् आसीत् तद् भृगुर् अभवत् तं वरुणो न्यगृह्णीत तस्मात् स भृगुर् वारुणिर् अथ यत् तृतीयम् अदीदेद् इव त आदित्या अभवन् ये ऽङ्गारा आसंस् ते ऽङ्गिरसो ऽभवन् यद् अङ्गाराः पुनर् अवशान्ता उददीप्यन्त तद् बृहस्पतिर् अभवत्

tad agninā paryādadhus tan maruto 'dhūnvaṃs tad agnir na prācyāvayat tad agninā vaiśvānareṇa paryādadhus tan maruto 'dhūnvaṃs tad agnir vaiśvānaraḥ prācyāvayat tasya yad retasaḥ prathamam udadīpyata tad asāv ādityo 'bhavad yad dvitīyam āsīt tad bhṛgur abhavat taṃ varuṇo nyagṛhṇīta tasmāt sa bhṛgur vāruṇir atha yat tṛtīyam adīded iva ta ādityā abhavan ye 'ṅgārā āsaṃs te 'ṅgiraso 'bhavan yad aṅgārāḥ punar avaśāntā udadīpyanta tad bṛhaspatir abhavat

3.34.2

यानि परिक्षाणान्य् आसंस् ते कृष्णाः पशवो ऽभवन् या लोहिनी मृत्तिका ते रोहिता अथ यद् भस्मासीत् तत् परुष्यं व्यसर्पद् गौरो गवय ऋश्य उष्ट्रो गर्दभ इति ये चैते ऽरुणाः पशवस् ते च

yāni parikṣāṇāny āsaṃs te kṛṣṇāḥ paśavo 'bhavan yā lohinī mṛttikā te rohitā atha yad bhasmāsīt tat paruṣyaṃ vyasarpad gauro gavaya ṛśya uṣṭro gardabha iti ye caite 'ruṇāḥ paśavas te ca

3.34.3

तान् वा एष देवो ऽभ्यवदत मम वा इदं मम वै वास्तुहम् इति तम् एतयर्चा निरवादयन्त यैषा रौद्री शस्यते

tān vā eṣa devo 'bhyavadata mama vā idaṃ mama vai vāstuham iti tam etayarcā niravādayanta yaiṣā raudrī śasyate

3.34.4

आ ते पितर् मरुतां सुम्नम् एतु मा नः सूर्यस्य संदृशो युयोथास् त्वं नो वीरो अर्वति क्षमेथाः

ā te pitar marutāṃ sumnam etu mā naḥ sūryasya saṃdṛśo yuyothās tvaṃ no vīro arvati kṣamethāḥ

3.34.5

इति ब्रूयान् नाभि न इत्य् अनभिमानुको हैष देवः प्रजा भवति

iti brūyān nābhi na ity anabhimānuko haiṣa devaḥ prajā bhavati

3.34.6

प्र जायेमहि रुद्रिय प्रजाभिर् इति ब्रूयान् न रुद्रेत्य् एतस्यैव नाम्नः परिहृत्यै

pra jāyemahi rudriya prajābhir iti brūyān na rudrety etasyaiva nāmnaḥ parihṛtyai

3.34.7

तद् उ खलु शं नः करतीत्य् एव शंसेच् छम् इति प्रतिपद्यते सर्वस्मा एव शान्त्यै नृभ्यो नारिभ्यो गव इति पुमांसो वै नरः स्त्रियो नार्यः सर्वस्मा एव शान्त्यै

tad u khalu śaṃ naḥ karatīty eva śaṃsec cham iti pratipadyate sarvasmā eva śāntyai nṛbhyo nāribhyo gava iti pumāṃso vai naraḥ striyo nāryaḥ sarvasmā eva śāntyai

3.34.8

सो ऽनिरुक्ता रौद्री शान्ता सर्वायुः सर्वायुत्वाय

so 'niruktā raudrī śāntā sarvāyuḥ sarvāyutvāya

3.34.9

सर्वम् आयुर् एति य एवं वेद

sarvam āyur eti ya evaṃ veda

Aitareyabrāhmaṇa