3.26.5

तस्मात् स नखम् इव

tasmāt sa nakham iva

3.26.6

यत् वशम् अस्रवत् सा वशा भवत्

yat vaśam asravat sā vaśā bhavat

3.26.7

तस्मात् सा हविः इव

tasmāt sā haviḥ iva

3.26.8

अथ यः शल्यः यत् अनीकम् आसीत् स सर्पः निर्दंशी अभवत्

atha yaḥ śalyaḥ yat anīkam āsīt sa sarpaḥ nirdaṃśī abhavat

3.27.1

सा यद् दक्षिणेन पदा समगृभ्णात् तत् प्रातःसवनम् अभवत् तद् गायत्री स्वम् आयतनम् अकुरुत तस्मात् तत् समृद्धतमं मन्यन्ते सर्वेषां सवनानाम् अग्रियो मुख्यो भवति श्रेष्ठताम् अश्नुते य एवं वेदाथ यत् सव्येन पदा समगृभ्णात् तन् माध्यंदिनं सवनम् अभवत् तद् विस्रंसत तद् विस्रस्तं नान्वाप्नोत् पूर्वं सवनं ते देवाः प्राजिज्ञासन्त तस्मिंस् त्रिष्टुभं छन्दसाम् अदधुर् इन्द्रं देवतानां तेन तत् समावद्वीर्यम् अभवत् पूर्वेण सवनेनोभाभ्यां सवनाभ्यां समावद्वीर्याभ्यां समावज्जामीभ्यां राध्नोति य एवं वेदाथ यन् मुखेन समगृभ्णात् तत् तृतीयसवनम् अभवत्

sā yad dakṣiṇena padā samagṛbhṇāt tat prātaḥsavanam abhavat tad gāyatrī svam āyatanam akuruta tasmāt tat samṛddhatamaṃ manyante sarveṣāṃ savanānām agriyo mukhyo bhavati śreṣṭhatām aśnute ya evaṃ vedātha yat savyena padā samagṛbhṇāt tan mādhyaṃdinaṃ savanam abhavat tad visraṃsata tad visrastaṃ nānvāpnot pūrvaṃ savanaṃ te devāḥ prājijñāsanta tasmiṃs triṣṭubhaṃ chandasām adadhur indraṃ devatānāṃ tena tat samāvadvīryam abhavat pūrveṇa savanenobhābhyāṃ savanābhyāṃ samāvadvīryābhyāṃ samāvajjāmībhyāṃ rādhnoti ya evaṃ vedātha yan mukhena samagṛbhṇāt tat tṛtīyasavanam abhavat

3.27.2

तस्य पतन्ती रसम् अधयत् तद्धीतरसं नान्वाप्नोत् पूर्वे सवने ते देवाः प्राजिज्ञासन्त तत् पशुष्व् अपश्यंस् तद् यद् आशिरम् अवनयन्त्य् आज्येन पशुना चरन्ति तेन तत् समावद्वीर्यम् अभवत् पूर्वाभ्यां सवनाभ्याम्

tasya patantī rasam adhayat taddhītarasaṃ nānvāpnot pūrve savane te devāḥ prājijñāsanta tat paśuṣv apaśyaṃs tad yad āśiram avanayanty ājyena paśunā caranti tena tat samāvadvīryam abhavat pūrvābhyāṃ savanābhyām

3.27.3

सर्वैः सवनैः समावद्वीर्यैः समावज्जामिभी राध्नोति य एवं वेद

sarvaiḥ savanaiḥ samāvadvīryaiḥ samāvajjāmibhī rādhnoti ya evaṃ veda

3.28.1

ते वा इमे इतरे छन्दसी गायत्रीम् अभ्यवदेतां वित्तं नाव् अक्षराण्य् अनुपर्यागुर् इति नेत्य् अब्रवीद् गायत्री यथावित्तम् एव न इति ते देवेषु प्रश्नम् ऐतां ते देवा अब्रुवन् यथावित्तम् एव व इति तस्माद्धाप्य् एतर्हि वित्त्यां व्याहुर् यथावित्तम् एव न इति ततो वा अष्टाक्षरा गायत्र्य् अभवत् त्र्यक्षरा त्रिष्टुब् एकाक्षरा जगती

te vā ime itare chandasī gāyatrīm abhyavadetāṃ vittaṃ nāv akṣarāṇy anuparyāgur iti nety abravīd gāyatrī yathāvittam eva na iti te deveṣu praśnam aitāṃ te devā abruvan yathāvittam eva va iti tasmāddhāpy etarhi vittyāṃ vyāhur yathāvittam eva na iti tato vā aṣṭākṣarā gāyatry abhavat tryakṣarā triṣṭub ekākṣarā jagatī

3.28.2

साष्टाक्षरा गायत्री प्रातःसवनम् उदयच्छन् नाशक्नोत् त्रिष्टुप् त्र्यक्षरा माध्यंदिनं सवनम् उद्यन्तुं तां गायत्र्य् अब्रवीद् आयान्य् अपि मे ऽत्रास्त्व् इति सा तथेत्य् अब्रवीत् त्रिष्टुप् तां वै मैतैर् अष्टाभिर् अक्षरैर् उपसंधेहीति तथेति ताम् उपसमदधाद् एतद् वै तद् गायत्र्यै मध्यंदिने यन् मरुत्वतीयस्योत्तरे प्रतिपदो यश् चानुचरः सैकादशाक्षरा भूत्वा माध्यंदिनं सवनम् उदयच्छत्

sāṣṭākṣarā gāyatrī prātaḥsavanam udayacchan nāśaknot triṣṭup tryakṣarā mādhyaṃdinaṃ savanam udyantuṃ tāṃ gāyatry abravīd āyāny api me 'trāstv iti sā tathety abravīt triṣṭup tāṃ vai maitair aṣṭābhir akṣarair upasaṃdhehīti tatheti tām upasamadadhād etad vai tad gāyatryai madhyaṃdine yan marutvatīyasyottare pratipado yaś cānucaraḥ saikādaśākṣarā bhūtvā mādhyaṃdinaṃ savanam udayacchat

3.28.3

नाशक्नोज् जगत्य् एकाक्षरा तृतीयसवनम् उद्यन्तुं तां गायत्र्य् अब्रवीद् आयान्य् अपि मे ऽत्रास्त्व् इति सा तथेत्य् अब्रवीज् जगती तां वै मैतैर् एकादशभिर् अक्षरैर् उपसंधेहीति तथेति ताम् उपसमदधाद् एतद् वै तद् गायत्र्यै तृतीयसवने यद् वैश्वदेवस्योत्तरे प्रतिपदो यश् चानुचरः सा द्वादशाक्षरा भूत्वा तृतीयसवनम् उदयच्छत्

nāśaknoj jagaty ekākṣarā tṛtīyasavanam udyantuṃ tāṃ gāyatry abravīd āyāny api me 'trāstv iti sā tathety abravīj jagatī tāṃ vai maitair ekādaśabhir akṣarair upasaṃdhehīti tatheti tām upasamadadhād etad vai tad gāyatryai tṛtīyasavane yad vaiśvadevasyottare pratipado yaś cānucaraḥ sā dvādaśākṣarā bhūtvā tṛtīyasavanam udayacchat

3.28.4

ततो वा अष्टाक्षरा गायत्र्य् अभवद् एकादशाक्षरा त्रिष्टुब् द्वादशाक्षरा जगती

tato vā aṣṭākṣarā gāyatry abhavad ekādaśākṣarā triṣṭub dvādaśākṣarā jagatī

3.28.5

सर्वैश् छन्दोभिः समावद्वीर्यैः समावज्जामिभी राध्नोति य एवं वेद

sarvaiś chandobhiḥ samāvadvīryaiḥ samāvajjāmibhī rādhnoti ya evaṃ veda

3.28.6

एकं वै सत् तत् त्रेधाभवत् तस्माद् आहुर् दातव्यम् एवं विदुष इत्य् एकं हि सत् तत् त्रेधाभवत्

ekaṃ vai sat tat tredhābhavat tasmād āhur dātavyam evaṃ viduṣa ity ekaṃ hi sat tat tredhābhavat

3.29.1

ते देवा अब्रुवन्न् आदित्यान् युष्माभिर् इदं सवनम् उद्यच्छामेति तथेति तस्माद् आदित्यारम्भणं तृतीयसवनम् आदित्यग्रहः पुरस्तात् तस्य

te devā abruvann ādityān yuṣmābhir idaṃ savanam udyacchāmeti tatheti tasmād ādityārambhaṇaṃ tṛtīyasavanam ādityagrahaḥ purastāt tasya

3.29.2

यजत्य् आदित्यासो अदितिर् मादयन्ताम् इति मद्वत्या रूपसमृद्धया मद्वद् वै तृतीयसवनस्य रूपम्

yajaty ādityāso aditir mādayantām iti madvatyā rūpasamṛddhayā madvad vai tṛtīyasavanasya rūpam

3.29.3

नानुवषट्करोति न भक्षयति संस्था वा एषा यद् अनुवषट्कारः संस्था भक्षः प्राणा आदित्या नेत् प्राणान् संस्थापयानीति

nānuvaṣaṭkaroti na bhakṣayati saṃsthā vā eṣā yad anuvaṣaṭkāraḥ saṃsthā bhakṣaḥ prāṇā ādityā net prāṇān saṃsthāpayānīti

3.29.4

त आदित्या अब्रुवन् सवितारं त्वयेदं सह सवनम् उद्यच्छामेति तथेति तस्मात् सावित्री प्रतिपद् भवति वैश्वदेवस्य सावित्रग्रहः पुरस्तात् तस्य यजति दमूना देवः सविता वरेण्य इति मद्वत्या रूपसमृद्धया मद्वद् वै तृतीयसवनस्य रूपं नानुवषट्करोति न भक्षयति संस्था वा एषा यद् अनुवषट्कारः संस्था भक्षः प्राणः सविता नेत् प्राणं संस्थापयानीति

ta ādityā abruvan savitāraṃ tvayedaṃ saha savanam udyacchāmeti tatheti tasmāt sāvitrī pratipad bhavati vaiśvadevasya sāvitragrahaḥ purastāt tasya yajati damūnā devaḥ savitā vareṇya iti madvatyā rūpasamṛddhayā madvad vai tṛtīyasavanasya rūpaṃ nānuvaṣaṭkaroti na bhakṣayati saṃsthā vā eṣā yad anuvaṣaṭkāraḥ saṃsthā bhakṣaḥ prāṇaḥ savitā net prāṇaṃ saṃsthāpayānīti

3.29.5

उभे वा एष एते सवने विपिबति यत् सविता प्रातःसवनं च तृतीयसवनं च तद् यत् पिबवत् सावित्र्यै निविदः पदम् पुरस्ताद् भवति मद्वद् उपरिष्टाद् उभयोर् एवैनं तत् सवनयोर् आभजति प्रातःसवने च तृतीयसवने च

ubhe vā eṣa ete savane vipibati yat savitā prātaḥsavanaṃ ca tṛtīyasavanaṃ ca tad yat pibavat sāvitryai nividaḥ padam purastād bhavati madvad upariṣṭād ubhayor evainaṃ tat savanayor ābhajati prātaḥsavane ca tṛtīyasavane ca

3.29.6

बह्व्यः प्रातर् वायव्याः शस्यन्त एका तृतीयसवने तस्माद् ऊर्ध्वाः पुरुषस्य भूयांसः प्राणा यच्चावाञ्चः

bahvyaḥ prātar vāyavyāḥ śasyanta ekā tṛtīyasavane tasmād ūrdhvāḥ puruṣasya bhūyāṃsaḥ prāṇā yaccāvāñcaḥ

3.29.7

द्यावापृथिवीयं शंसति द्यावापृथिवी वै प्रतिष्ठे इयम् एवेह प्रतिष्ठासाव् अमुत्र तद् यद् द्यावापृथिवीयं शंसति प्रतिष्ठयोर् एवैनं तत् प्रतिष्ठापयति

dyāvāpṛthivīyaṃ śaṃsati dyāvāpṛthivī vai pratiṣṭhe iyam eveha pratiṣṭhāsāv amutra tad yad dyāvāpṛthivīyaṃ śaṃsati pratiṣṭhayor evainaṃ tat pratiṣṭhāpayati

Aitareyabrāhmaṇa