2.26.5

तत् तन् नादृत्यं व्यृद्धं वा एतद् यज्ञे क्रियते यत्र पुरोनुवाक्या ज्यायसी याज्यायै यत्र वै याज्या ज्यायसी तत् समृद्धम् अथो यत्र समे यस्यो तत् कामाय तथा कुर्यात् प्राणस्य च वाचश् चात्रैव तद् उपाप्तम्

tat tan nādṛtyaṃ vyṛddhaṃ vā etad yajñe kriyate yatra puronuvākyā jyāyasī yājyāyai yatra vai yājyā jyāyasī tat samṛddham atho yatra same yasyo tat kāmāya tathā kuryāt prāṇasya ca vācaś cātraiva tad upāptam

2.26.5

यत् ऐन्द्रम् पदम् तेन वाचम् कल्पयति

yat aindram padam tena vācam kalpayati

2.26.7

वाच् हि ऐन्द्री

vāc hi aindrī

2.27.1

प्राणा वै द्विदेवत्या एकपात्रा गृह्यन्ते तस्मात् प्राणा एकनामानो द्विपात्रा हूयन्ते तस्मात् प्राणा द्वन्द्वम्

prāṇā vai dvidevatyā ekapātrā gṛhyante tasmāt prāṇā ekanāmāno dvipātrā hūyante tasmāt prāṇā dvandvam

2.27.2

येनैवाध्वर्युर् यजुषा प्रयच्छति तेन होता प्रतिगृह्णाति

yenaivādhvaryur yajuṣā prayacchati tena hotā pratigṛhṇāti

2.27.3

एष वसुः पुरूवसुर् इह वसुः पुरूवसुर् मयि वसुः पुरूवसुर् वाक्पा वाचम् मे पाहीत्य् ऐन्द्रवायवम् भक्षयति

eṣa vasuḥ purūvasur iha vasuḥ purūvasur mayi vasuḥ purūvasur vākpā vācam me pāhīty aindravāyavam bhakṣayati

2.27.4

उपहूता वाक् सह प्राणेनोप मां वाक्सह प्राणेन ह्वयताम् उपहूता ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजा उप माम् ऋषयो दैव्यासो ह्वयन्तां तनूपावानस् तन्वस् तपोजा इति

upahūtā vāk saha prāṇenopa māṃ vāksaha prāṇena hvayatām upahūtā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojā upa mām ṛṣayo daivyāso hvayantāṃ tanūpāvānas tanvas tapojā iti

2.27.5

प्राणा वा ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजास् तान् एव तद् उपह्वयते

prāṇā vā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojās tān eva tad upahvayate

2.27.6

एष वसुर् विदद्वसुर् इह वसुर् विदद्वसुर् मयि वसुर् विदद्वसुश् चक्षुष्पाश् चक्षुर् मे पाहीति मैत्रावरुणम् भक्षयत्य् उपहूतं चक्षुः सह मनसोप मां चक्षुः सह मनसा ह्वयताम् उपहूता ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजा उप माम् ऋषयो दैव्यासो ह्वयन्तां तनूपावानस् तन्वस् तपोजा इति प्राणा वा ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजास् तान् एव तद् उपह्वयते

eṣa vasur vidadvasur iha vasur vidadvasur mayi vasur vidadvasuś cakṣuṣpāś cakṣur me pāhīti maitrāvaruṇam bhakṣayaty upahūtaṃ cakṣuḥ saha manasopa māṃ cakṣuḥ saha manasā hvayatām upahūtā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojā upa mām ṛṣayo daivyāso hvayantāṃ tanūpāvānas tanvas tapojā iti prāṇā vā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojās tān eva tad upahvayate

2.27.7

एष वसुः संयद्वसुर् इह वसुः संयद्वसुर् मयि वसुः संयद्वसुः श्रोत्रपाः श्रोत्रम् मे पाहीत्य् आश्विनम् भक्षयत्य् उपहूतं श्रोत्रं सहात्मनोप मां श्रोत्रं सहात्मना ह्वयताम् उपहूता ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजा उप माम् ऋषयो दैव्यासो ह्वयन्तां तनूपावानस् तन्वस् तपोजा इति प्राणा वा ऋषयो दैव्यासस् तनूपावानस् तन्वस् तपोजास् तान् एव तद् उपह्वयते

eṣa vasuḥ saṃyadvasur iha vasuḥ saṃyadvasur mayi vasuḥ saṃyadvasuḥ śrotrapāḥ śrotram me pāhīty āśvinam bhakṣayaty upahūtaṃ śrotraṃ sahātmanopa māṃ śrotraṃ sahātmanā hvayatām upahūtā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojā upa mām ṛṣayo daivyāso hvayantāṃ tanūpāvānas tanvas tapojā iti prāṇā vā ṛṣayo daivyāsas tanūpāvānas tanvas tapojās tān eva tad upahvayate

2.27.8

पुरस्तात् प्रत्यञ्चम् ऐन्द्रवायवम् भक्षयति तस्मात् पुरस्तात् प्राणापानौ पुरस्तात् प्रत्यञ्चम् मैत्रावरुणम् भक्षयति तस्मात् पुरस्ताच्चक्षुषी सर्वतः परिहारम् आश्विनम् भक्षयति तस्मान् मनुष्याश् च पशवश् च सर्वतो वाचं वदन्तीं शृण्वन्ति

purastāt pratyañcam aindravāyavam bhakṣayati tasmāt purastāt prāṇāpānau purastāt pratyañcam maitrāvaruṇam bhakṣayati tasmāt purastāccakṣuṣī sarvataḥ parihāram āśvinam bhakṣayati tasmān manuṣyāś ca paśavaś ca sarvato vācaṃ vadantīṃ śṛṇvanti

2.28.1

प्राणा वै द्विदेवत्या अनवानं द्विदेवत्यान् यजेत् प्राणानां संतत्यै प्राणानाम् अव्यवच्छेदाय

prāṇā vai dvidevatyā anavānaṃ dvidevatyān yajet prāṇānāṃ saṃtatyai prāṇānām avyavacchedāya

2.28.2

प्राणा वै द्विदेवत्या न द्विदेवत्यानाम् अनुवषट्कुर्यात्

prāṇā vai dvidevatyā na dvidevatyānām anuvaṣaṭkuryāt

2.28.3

यद् द्विदेवत्यानाम् अनुवषट्कुर्याद् असंस्थितान् प्राणान् संस्थापयेत् संस्था वा एषा यद् अनुवषट्कारो य एनं तत्र ब्रूयाद् असंस्थितान् प्राणान् समतिष्ठिपत् प्राण एनम् हास्यतीति शश्वत् तथा स्यात् तस्मान् न द्विदेवत्यानाम् अनुवषट्कुर्यात्

yad dvidevatyānām anuvaṣaṭkuryād asaṃsthitān prāṇān saṃsthāpayet saṃsthā vā eṣā yad anuvaṣaṭkāro ya enaṃ tatra brūyād asaṃsthitān prāṇān samatiṣṭhipat prāṇa enam hāsyatīti śaśvat tathā syāt tasmān na dvidevatyānām anuvaṣaṭkuryāt

2.28.4

तद् आहुर् द्विर् आगूर्य मैत्रावरुणो द्विः प्रेष्यति सकृद् आगूर्य होता द्विर् वषट्करोति का होतुरागूर् इति

tad āhur dvir āgūrya maitrāvaruṇo dviḥ preṣyati sakṛd āgūrya hotā dvir vaṣaṭkaroti kā hoturāgūr iti

2.28.5

प्राणा वै द्विदेवत्या आगूर् वज्रस् तद् यद्धोतान्तरेणागुरेतागुरा वज्रेण यजमानस्य प्राणान् वीयाद् य एनं तत्र ब्रूयाद् आगुरा वज्रेण यजमानस्य प्राणान् व्यगात् प्राण एनं हास्यतीति शश्वत् तथा स्यात् तस्मात् तत्र होतान्तरेण नागुरेत

prāṇā vai dvidevatyā āgūr vajras tad yaddhotāntareṇāguretāgurā vajreṇa yajamānasya prāṇān vīyād ya enaṃ tatra brūyād āgurā vajreṇa yajamānasya prāṇān vyagāt prāṇa enaṃ hāsyatīti śaśvat tathā syāt tasmāt tatra hotāntareṇa nāgureta

2.28.6

अथो मनो वै यज्ञस्य मैत्रावरुणो वाग् यज्ञस्य होता मनसा वा इषिता वाग् वदति यां ह्य् अन्यमना वाचं वदत्य् असुर्या वै सा वाग् अदेवजुष्टा तद् यद् एवात्र मैत्रावरुणो द्विर् आगुरते सैव होतुर् आगूः

atho mano vai yajñasya maitrāvaruṇo vāg yajñasya hotā manasā vā iṣitā vāg vadati yāṃ hy anyamanā vācaṃ vadaty asuryā vai sā vāg adevajuṣṭā tad yad evātra maitrāvaruṇo dvir āgurate saiva hotur āgūḥ

2.29.1

प्राणा वा ऋतुयाजास् तद् यद् ऋतुयाजैश्चरन्ति प्राणान् एव तद् यजमाने दधति

prāṇā vā ṛtuyājās tad yad ṛtuyājaiścaranti prāṇān eva tad yajamāne dadhati

2.29.2

षﾱ ऋतुनेति यजन्ति प्राणम् एव तद् यजमाने दधति

ṣaﾱ ṛtuneti yajanti prāṇam eva tad yajamāne dadhati

2.29.3

चत्वार ऋतुभिर् इति यजन्त्य् अपानम् एव तद् यजमाने दधति

catvāra ṛtubhir iti yajanty apānam eva tad yajamāne dadhati

Aitareyabrāhmaṇa