8.23.7.2

दिवम् मर्त्य इव हस्ताभ्यां नोदापुः पञ्च मानवा इति

divam martya iva hastābhyāṃ nodāpuḥ pañca mānavā iti

8.23.8

एतं ह वा ऐन्द्रम् महाभिषेकम् बृहदुक्थ ऋषिर् दुर्मुखाय पाञ्चालाय प्रोवाच तस्माद् उ दुर्मुखः पाञ्चालो राजा सन् विद्यया समन्तं सर्वतः पृथिवीं जयन् परीयाय

etaṃ ha vā aindram mahābhiṣekam bṛhaduktha ṛṣir durmukhāya pāñcālāya provāca tasmād u durmukhaḥ pāñcālo rājā san vidyayā samantaṃ sarvataḥ pṛthivīṃ jayan parīyāya

8.23.9

एतं ह वा ऐन्द्रम् महाभिषेकं वासिष्ठः सात्यहव्यो ऽत्यरातये जानंतपये प्रोवाच तस्माद् व् अत्यरातिर् जानंतपिर् अराजा सन् विद्यया समन्तं सर्वतः पृथिवीं जयन् परीयाय

etaṃ ha vā aindram mahābhiṣekaṃ vāsiṣṭhaḥ sātyahavyo 'tyarātaye jānaṃtapaye provāca tasmād v atyarātir jānaṃtapir arājā san vidyayā samantaṃ sarvataḥ pṛthivīṃ jayan parīyāya

8.23.10

स होवाच वासिष्ठः सात्यहव्यो ऽजैषीर् वै समन्तं सर्वतः पृथिवीम् महन् मा गमयेति स होवाचात्यरातिर् जानंतपिर् यदा ब्राह्मणोत्तरकुरूञ् जयेयम् अथ त्वम् उ हैव पृथिव्यै राजा स्याः सेनापतिर् एव ते ऽहं स्याम् इति स होवाच वासिष्ठः सात्यहव्यो देवक्षेत्रं वै तन् न वै तन् मर्त्यो जेतुम् अर्हत्य् अद्रुक्षो वै म आत इदं दद इति ततो हात्यरातिं जानंतपिम् आत्तवीर्यं निःशुक्रम् अमित्रतपनः शुष्मिणः शैब्यो राजा जघान

sa hovāca vāsiṣṭhaḥ sātyahavyo 'jaiṣīr vai samantaṃ sarvataḥ pṛthivīm mahan mā gamayeti sa hovācātyarātir jānaṃtapir yadā brāhmaṇottarakurūñ jayeyam atha tvam u haiva pṛthivyai rājā syāḥ senāpatir eva te 'haṃ syām iti sa hovāca vāsiṣṭhaḥ sātyahavyo devakṣetraṃ vai tan na vai tan martyo jetum arhaty adrukṣo vai ma āta idaṃ dada iti tato hātyarātiṃ jānaṃtapim āttavīryaṃ niḥśukram amitratapanaḥ śuṣmiṇaḥ śaibyo rājā jaghāna

8.23.11

तस्माद् एवं विदुषे ब्राह्मणायैवं चक्रुषे न क्षत्रियो द्रुह्येन् नेद् राष्ट्राद् अवपद्येय नेद् वा मा प्राणो जहद् इति जहद् इति

tasmād evaṃ viduṣe brāhmaṇāyaivaṃ cakruṣe na kṣatriyo druhyen ned rāṣṭrād avapadyeya ned vā mā prāṇo jahad iti jahad iti

8.24.1

अथातः पुरोधाया एव

athātaḥ purodhāyā eva

8.24.1

न ह वै अ पुरोहितस्य राज्ञः देवाः अन्नम् अदन्ति

na ha vai a purohitasya rājñaḥ devāḥ annam adanti

8.24.3

तस्मात् राजा यक्ष्यमाणः ब्राह्मणम् पुरोदधीत देवाः मे अन्नम् अदन् इति

tasmāt rājā yakṣyamāṇaḥ brāhmaṇam purodadhīta devāḥ me annam adan iti

8.24.3

अग्नीन् वा एष स्वर्ग्यान् राजोद्धरते यत् पुरोहितम्

agnīn vā eṣa svargyān rājoddharate yat purohitam

8.24.4

तस्य पुरोहित एवाहवनीयो भवति जाया गार्हपत्यः पुत्रो ऽन्वाहार्यपचनः स यत् पुरोहिताय करोत्य् आहवनीय एव तज् जुहोत्य् अथ यज् जायायै करोति गार्हपत्य एव तज् जुहोत्य् अथ यत् पुत्राय करोत्य् अन्वाहार्यपचन एव तज् जुहोति त एनं शान्ततनवो ऽभिहुता अभिप्रीताः स्वर्गं लोकम् अभिवहन्ति क्षत्रं च बलं च राष्ट्रं च विशं च

tasya purohita evāhavanīyo bhavati jāyā gārhapatyaḥ putro 'nvāhāryapacanaḥ sa yat purohitāya karoty āhavanīya eva taj juhoty atha yaj jāyāyai karoti gārhapatya eva taj juhoty atha yat putrāya karoty anvāhāryapacana eva taj juhoti ta enaṃ śāntatanavo 'bhihutā abhiprītāḥ svargaṃ lokam abhivahanti kṣatraṃ ca balaṃ ca rāṣṭraṃ ca viśaṃ ca

8.24.5

त एवैनम् अशान्ततनवो ऽनभिहुता अनभिप्रीताः स्वर्गाल् लोकान् नुदन्ते क्षत्राच् च बलाच् च राष्ट्राच् च विशश् च

ta evainam aśāntatanavo 'nabhihutā anabhiprītāḥ svargāl lokān nudante kṣatrāc ca balāc ca rāṣṭrāc ca viśaś ca

8.24.6

अग्निर् वा एष वैश्वानरः पञ्चमेनिर् यत् पुरोहितस् तस्य वाच्य् एवैका मेनिर् भवति पादयोर् एका त्वच्य् एका हृदय एकोपस्थ एका ताभिर् ज्वलन्तीभिर् दीप्यमानाभिर् उपोदेति राजानं स यद् आह क्व भगवो ऽवात्सीस् तृणान्य् अस्मा आहरतेति तेनास्य तां शमयति यास्य वाचि मेनिर् भवत्य् अथ यद् अस्मा उदकम् आनयन्ति पाद्यं तेनास्य तां शमयति यास्य पादयोर् मेनिर् भवत्य् अथ यद् एनम् अलंकुर्वन्ति तेनास्य तां शमयति यास्य त्वचि मेनिर् भवत्य् अथ यद् एनं तर्पयन्ति तेनास्य तां शमयति यास्य हृदये मेनिर् भवत्य् अथ यद् अस्यानारुद्धो वेश्मसु वसति तेनास्य तां शमयति यास्योपस्थे मेनिर् भवति

agnir vā eṣa vaiśvānaraḥ pañcamenir yat purohitas tasya vācy evaikā menir bhavati pādayor ekā tvacy ekā hṛdaya ekopastha ekā tābhir jvalantībhir dīpyamānābhir upodeti rājānaṃ sa yad āha kva bhagavo 'vātsīs tṛṇāny asmā āharateti tenāsya tāṃ śamayati yāsya vāci menir bhavaty atha yad asmā udakam ānayanti pādyaṃ tenāsya tāṃ śamayati yāsya pādayor menir bhavaty atha yad enam alaṃkurvanti tenāsya tāṃ śamayati yāsya tvaci menir bhavaty atha yad enaṃ tarpayanti tenāsya tāṃ śamayati yāsya hṛdaye menir bhavaty atha yad asyānāruddho veśmasu vasati tenāsya tāṃ śamayati yāsyopasthe menir bhavati

8.24.7

स एनं शान्ततनुर् अभिहुतो ऽभिप्रीतः स्वर्गं लोकम् अभिवहति क्षत्रं च बलं च राष्ट्रं च विशं च स एवैनम् अशान्ततनुर् अनभिहुतो ऽनभिप्रीतः स्वर्गाल्लोकान् नुदते क्षत्राच् च बलाच् च राष्ट्राच् च विशश् च

sa enaṃ śāntatanur abhihuto 'bhiprītaḥ svargaṃ lokam abhivahati kṣatraṃ ca balaṃ ca rāṣṭraṃ ca viśaṃ ca sa evainam aśāntatanur anabhihuto 'nabhiprītaḥ svargāllokān nudate kṣatrāc ca balāc ca rāṣṭrāc ca viśaś ca

8.25.1

अग्निर् वा एष वैश्वानरः पञ्चमेनिर् यत् पुरोहितस् ताभी राजानम् परिगृह्य तिष्ठति समुद्र इव भूमिम्

agnir vā eṣa vaiśvānaraḥ pañcamenir yat purohitas tābhī rājānam parigṛhya tiṣṭhati samudra iva bhūmim

8.25.2

अयुवमार्य् अस्य राष्ट्रम् भवति नैनम् पुरायुषः प्राणो जहात्य् आ जरसं जीवति सर्वम् आयुर् एति न पुनर् म्रियते यस्यैवं विद्वान् ब्राह्मणो राष्ट्रगोपः पुरोहितः

ayuvamāry asya rāṣṭram bhavati nainam purāyuṣaḥ prāṇo jahāty ā jarasaṃ jīvati sarvam āyur eti na punar mriyate yasyaivaṃ vidvān brāhmaṇo rāṣṭragopaḥ purohitaḥ

8.25.3

क्षत्रेण क्षत्रं जयति बलेन बलम् अश्नुते यस्यैवं विद्वान् ब्राह्मणो राष्ट्रगोपः पुरोहितः

kṣatreṇa kṣatraṃ jayati balena balam aśnute yasyaivaṃ vidvān brāhmaṇo rāṣṭragopaḥ purohitaḥ

8.25.4

तस्मै विशः संजानते सम्मुखा एकमनसो यस्यैवं विद्वान् ब्राह्मणो राष्ट्रगोपः पुरोहितः

tasmai viśaḥ saṃjānate sammukhā ekamanaso yasyaivaṃ vidvān brāhmaṇo rāṣṭragopaḥ purohitaḥ

8.26.1

तद् अप्य् एतद् ऋषिणोक्तम्

tad apy etad ṛṣiṇoktam

8.26.2

स इद् राजा प्रतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थाव् अभि वीर्येणेति

sa id rājā pratijanyāni viśvā śuṣmeṇa tasthāv abhi vīryeṇeti

8.26.3

सपत्ना वै द्विषन्तो भ्रातृव्या जन्यानि तान् एव तच् छुष्मेण वीर्येणाधितिष्ठति

sapatnā vai dviṣanto bhrātṛvyā janyāni tān eva tac chuṣmeṇa vīryeṇādhitiṣṭhati

Aitareyabrāhmaṇa