8.1.4

आ त्वा रथं यथोतय इदं वसो सुतम् अन्ध इति राथंतरी प्रतिपद् राथंतरो ऽनुचरः पवमानोक्थं वा एतद् यन् मरुत्वतीयम् पवमाने वा अत्र रथंतरं कुर्वन्ति बृहत् पृष्ठं सवीवधतायै तद् इदं रथंतरं स्तुतम् आभ्याम् प्रतिपदनुचराभ्याम् अनुशंसति

ā tvā rathaṃ yathotaya idaṃ vaso sutam andha iti rāthaṃtarī pratipad rāthaṃtaro 'nucaraḥ pavamānokthaṃ vā etad yan marutvatīyam pavamāne vā atra rathaṃtaraṃ kurvanti bṛhat pṛṣṭhaṃ savīvadhatāyai tad idaṃ rathaṃtaraṃ stutam ābhyām pratipadanucarābhyām anuśaṃsati

8.1.5

अथो ब्रह्म वै रथंतरं क्षत्रं बृहद् ब्रह्म खलु वै क्षत्रात् पूर्वम् ब्रह्मपुरस्तान् म उग्रं राष्ट्रम् अव्यथ्यम् असद् इत्य् अथान्नं वै रथंतरम् अन्नम् एवास्मै तत् पुरस्तात् कल्पयत्य् अथेयं वै पृथिवी रथंतरम् इयं खलु वै प्रतिष्ठा प्रतिष्ठाम् एवास्मै तत् पुरस्तात् कल्पयति

atho brahma vai rathaṃtaraṃ kṣatraṃ bṛhad brahma khalu vai kṣatrāt pūrvam brahmapurastān ma ugraṃ rāṣṭram avyathyam asad ity athānnaṃ vai rathaṃtaram annam evāsmai tat purastāt kalpayaty atheyaṃ vai pṛthivī rathaṃtaram iyaṃ khalu vai pratiṣṭhā pratiṣṭhām evāsmai tat purastāt kalpayati

8.1.6

समान इन्द्रनिहवो ऽविभक्तः सो ऽह्नाम् उद्वान् ब्राह्मणस्पत्य उभयसाम्नो रूपम् उभे हि सामनी क्रियेते

samāna indranihavo 'vibhaktaḥ so 'hnām udvān brāhmaṇaspatya ubhayasāmno rūpam ubhe hi sāmanī kriyete

8.1.7

समान्यो धाय्या अविभक्तास् ता अह्नाम्

samānyo dhāyyā avibhaktās tā ahnām

8.1.8

ऐकाहिको मरुत्वतीयः प्रगाथः

aikāhiko marutvatīyaḥ pragāthaḥ

8.2.1

जनिष्ठा उग्रः सहसे तुरायेति सूक्तम् उग्रवत् सहस्वत् तत् क्षत्रस्य रूपम् मन्द्र ओजिष्ठ इत्य् ओजस्वत् तत् क्षत्रस्य रूपम् बहुलाभिमान इत्य् अभिवद् अभिभूत्यै रूपं तद् एकादशर्चम् भवत्य् एकादशाक्षरा वै त्रिष्टुप् त्रैष्टुभो वै राजन्य ओजो वा इन्द्रियं वीर्यं त्रिष्टुब् ओजः क्षत्रं वीर्यं राजन्यस् तद् एनम् ओजसा क्षत्रेण वीर्येण समर्धयति तद् गौरिवीतम् भवत्य् एतद् वै मरुत्वतीयं समृद्धं यद् गौरिवीतं तस्योक्तम् ब्राह्मणम्

janiṣṭhā ugraḥ sahase turāyeti sūktam ugravat sahasvat tat kṣatrasya rūpam mandra ojiṣṭha ity ojasvat tat kṣatrasya rūpam bahulābhimāna ity abhivad abhibhūtyai rūpaṃ tad ekādaśarcam bhavaty ekādaśākṣarā vai triṣṭup traiṣṭubho vai rājanya ojo vā indriyaṃ vīryaṃ triṣṭub ojaḥ kṣatraṃ vīryaṃ rājanyas tad enam ojasā kṣatreṇa vīryeṇa samardhayati tad gaurivītam bhavaty etad vai marutvatīyaṃ samṛddhaṃ yad gaurivītaṃ tasyoktam brāhmaṇam

8.2.2

त्वाम् इद्धि हवामह इति बृहत्पृष्ठम् भवति क्षत्रं वै बृहत् क्षत्रेणैव तत् क्षत्रं समर्धयत्य् अथो क्षत्रं वै बृहद् आत्मा यजमानस्य निष्केवल्यं तद् यद् बृहत्पृष्ठम् भवति क्षत्रं वै बृहत् क्षत्रेणैवैनं तत् समर्धयत्य् अथो ज्यैष्ठ्यं वै बृहज् ज्यैष्ठ्येनैवैनं तत् समर्धयत्य् अथो श्रैष्ठ्यं वै बृहच् छ्रैष्ठ्येनैवैनं तत् समर्धयति

tvām iddhi havāmaha iti bṛhatpṛṣṭham bhavati kṣatraṃ vai bṛhat kṣatreṇaiva tat kṣatraṃ samardhayaty atho kṣatraṃ vai bṛhad ātmā yajamānasya niṣkevalyaṃ tad yad bṛhatpṛṣṭham bhavati kṣatraṃ vai bṛhat kṣatreṇaivainaṃ tat samardhayaty atho jyaiṣṭhyaṃ vai bṛhaj jyaiṣṭhyenaivainaṃ tat samardhayaty atho śraiṣṭhyaṃ vai bṛhac chraiṣṭhyenaivainaṃ tat samardhayati

8.2.3

अभि त्वा शूर नोनुम इति रथंतरम् अनुरूपं कुर्वन्त्य् अयं वै लोको रथंतरम् असौ लोको बृहद् अस्य वै लोकस्यासौ लोको ऽनुरूपो ऽमुष्य लोकस्यायं लोको ऽनुरूपस् तद् यद् रथंतरम् अनुरूपं कुर्वन्त्य् उभाव् एव तल्लोकौ यजमानाय सम्भोगिनौ कुर्वन्त्य् अथो ब्रह्म वै रथंतरं क्षत्रम् बृहद् ब्रह्मणि खलु वै क्षत्रम् प्रतिष्ठितं क्षत्रे ब्रह्माथो साम्न एव सयोनितायै

abhi tvā śūra nonuma iti rathaṃtaram anurūpaṃ kurvanty ayaṃ vai loko rathaṃtaram asau loko bṛhad asya vai lokasyāsau loko 'nurūpo 'muṣya lokasyāyaṃ loko 'nurūpas tad yad rathaṃtaram anurūpaṃ kurvanty ubhāv eva tallokau yajamānāya sambhoginau kurvanty atho brahma vai rathaṃtaraṃ kṣatram bṛhad brahmaṇi khalu vai kṣatram pratiṣṭhitaṃ kṣatre brahmātho sāmna eva sayonitāyai

8.2.4

यद् वावानेति धाय्या तस्या उक्तम् ब्राह्मणम्

yad vāvāneti dhāyyā tasyā uktam brāhmaṇam

8.2.5

उभयं शृणवच् च न इति सामप्रगाथ उभयसाम्नो रूपम् उभे हि सामनी क्रियेते

ubhayaṃ śṛṇavac ca na iti sāmapragātha ubhayasāmno rūpam ubhe hi sāmanī kriyete

8.3.1

तम् उ ष्टुहि यो अभिभूत्योजा इति सूक्तम् अभिवद् अभिभूत्यै रूपम्

tam u ṣṭuhi yo abhibhūtyojā iti sūktam abhivad abhibhūtyai rūpam

8.3.2

अषाﾱहम् उग्रं सहमानम् आभिर् इत्य् उग्रवत् सहमानवत् तत् क्षत्रस्य रूपम्

aṣāﾱham ugraṃ sahamānam ābhir ity ugravat sahamānavat tat kṣatrasya rūpam

8.3.3

तत् पञ्चदशर्चम् भवत्य् ओजो वा इन्द्रियं वीर्यम् पञ्चदश ओजः क्षत्रं वीर्यम् राजन्यस् तद् एनम् ओजसा क्षत्रेण वीर्येण समर्धयति

tat pañcadaśarcam bhavaty ojo vā indriyaṃ vīryam pañcadaśa ojaḥ kṣatraṃ vīryam rājanyas tad enam ojasā kṣatreṇa vīryeṇa samardhayati

8.3.4

तद् भारद्वाजम् भवति भारद्वाजं वै बृहद् आर्षेयेण सलोम

tad bhāradvājam bhavati bhāradvājaṃ vai bṛhad ārṣeyeṇa saloma

8.3.5

एष ह वाव क्षत्रिययज्ञः समृद्धो यो बृहत्पृष्ठस् तस्माद् यत्र क्वच क्षत्रियो यजेत बृहद् एव तत्र पृष्ठं स्यात् तत्समृद्धम्

eṣa ha vāva kṣatriyayajñaḥ samṛddho yo bṛhatpṛṣṭhas tasmād yatra kvaca kṣatriyo yajeta bṛhad eva tatra pṛṣṭhaṃ syāt tatsamṛddham

8.4.1

ऐकाहिका होत्रा एता वै शान्ताः क्ﾱप्ताः प्रतिष्ठिता होत्रा यद् ऐकाहिकाः शान्त्यै क्ﾱप्त्यै प्रतिष्ठित्या अप्रच्युत्यै ताः सर्वरूपा भवन्ति सर्वसमृद्धाः सर्वरूपतायै सर्वसमृद्ध्यै सर्वरूपाभिर् होत्राभिः सर्वसमृद्धाभिः सर्वान् कामान् अवाप्नवामेति तस्माद् यत्र क्वचैकाहा असर्वस्तोमा असर्वपृष्ठा ऐकाहिका एव तत्र होत्राः स्युस् तत् समृद्धम्

aikāhikā hotrā etā vai śāntāḥ kﾱptāḥ pratiṣṭhitā hotrā yad aikāhikāḥ śāntyai kﾱptyai pratiṣṭhityā apracyutyai tāḥ sarvarūpā bhavanti sarvasamṛddhāḥ sarvarūpatāyai sarvasamṛddhyai sarvarūpābhir hotrābhiḥ sarvasamṛddhābhiḥ sarvān kāmān avāpnavāmeti tasmād yatra kvacaikāhā asarvastomā asarvapṛṣṭhā aikāhikā eva tatra hotrāḥ syus tat samṛddham

8.4.2

उक्थ्य एवायम् पञ्चदशः स्याद् इत्य् आहुर् ओजो वा इन्द्रियं वीर्यम् पञ्चदश ओजः क्षत्रं वीर्यं राजन्यस् तद् एनम् ओजसा क्षत्रेण वीर्येण समर्धयति

ukthya evāyam pañcadaśaḥ syād ity āhur ojo vā indriyaṃ vīryam pañcadaśa ojaḥ kṣatraṃ vīryaṃ rājanyas tad enam ojasā kṣatreṇa vīryeṇa samardhayati

8.4.3

तस्य त्रिंशत् स्तुतशस्त्राणि भवन्ति त्रिंशदक्षरा वै विराड् विराड् अन्नाद्यं विराज्य् एवैनं तद् अन्नाद्ये प्रतिष्ठापयति तस्मात् तदुक्थ्यः पञ्चदशः स्याद् इत्य् आहुः

tasya triṃśat stutaśastrāṇi bhavanti triṃśadakṣarā vai virāḍ virāḍ annādyaṃ virājy evainaṃ tad annādye pratiṣṭhāpayati tasmāt tadukthyaḥ pañcadaśaḥ syād ity āhuḥ

8.4.4

ज्योतिष्टोम एवाग्निष्टोमः स्यात्

jyotiṣṭoma evāgniṣṭomaḥ syāt

8.4.5

ब्रह्म वै स्तोमानां त्रिवृत् क्षत्रम् पञ्चदशो ब्रह्म खलु वै क्षत्रात् पूर्वं ब्रह्म पुरस्तान् म उग्रं राष्ट्रम् अव्यथ्यम् असद् इति विशः सप्तदशः शौद्रो वर्ण एकविंशो विशं चैवास्मै तच् छौद्रं च वर्णम् अनुवर्त्मानौ कुर्वन्त्य् अथो तेजो वै स्तोमानां त्रिवृद् वीर्यम् पञ्चदशः प्रजातिः सप्तदशः प्रतिष्ठैकविंशस् तद् एनं तेजसा वीर्येण प्रजात्या प्रतिष्ठयान्ततः समर्धयति तस्माज् ज्योतिष्टोमः स्यात्

brahma vai stomānāṃ trivṛt kṣatram pañcadaśo brahma khalu vai kṣatrāt pūrvaṃ brahma purastān ma ugraṃ rāṣṭram avyathyam asad iti viśaḥ saptadaśaḥ śaudro varṇa ekaviṃśo viśaṃ caivāsmai tac chaudraṃ ca varṇam anuvartmānau kurvanty atho tejo vai stomānāṃ trivṛd vīryam pañcadaśaḥ prajātiḥ saptadaśaḥ pratiṣṭhaikaviṃśas tad enaṃ tejasā vīryeṇa prajātyā pratiṣṭhayāntataḥ samardhayati tasmāj jyotiṣṭomaḥ syāt

Aitareyabrāhmaṇa