6.31.1

तद् आहुर् यद् अस्मिन् विश्वजित्य् अतिरात्र एवं षष्ठे ऽहनि कल्पते यज्ञः कल्पते यजमानस्य प्रजातिः कथम् अत्राशस्त एव नाभानेदिष्ठो भवत्य् अथ मैत्रावरुणो वालखिल्याः शंसति ते प्राणा रेतो वा अग्रे ऽथ प्राणा एवम् ब्राह्मणाच्छंस्य् अशस्त एव नाभानेदिष्ठो भवत्य् अथ वृषाकपिं शंसति स आत्मा रेतो वा अग्रे ऽथात्मा कथम् अत्र यजमानस्य प्रजातिः कथम् प्राणा अविक्ﾱप्ता भवन्तीति

tad āhur yad asmin viśvajity atirātra evaṃ ṣaṣṭhe 'hani kalpate yajñaḥ kalpate yajamānasya prajātiḥ katham atrāśasta eva nābhānediṣṭho bhavaty atha maitrāvaruṇo vālakhilyāḥ śaṃsati te prāṇā reto vā agre 'tha prāṇā evam brāhmaṇācchaṃsy aśasta eva nābhānediṣṭho bhavaty atha vṛṣākapiṃ śaṃsati sa ātmā reto vā agre 'thātmā katham atra yajamānasya prajātiḥ katham prāṇā avikﾱptā bhavantīti

6.31.2

यजमानं ह वा एतेन सर्वेण यज्ञक्रतुना संस्कुर्वन्ति स यथा गर्भो योन्याम् अन्तर् एवं सम्भवञ्छेते न वै सकृद् एवाग्रे सर्वः सम्भवत्य् एकैकं वा अङ्गं सम्भवतः सम्भवतीति

yajamānaṃ ha vā etena sarveṇa yajñakratunā saṃskurvanti sa yathā garbho yonyām antar evaṃ sambhavañchete na vai sakṛd evāgre sarvaḥ sambhavaty ekaikaṃ vā aṅgaṃ sambhavataḥ sambhavatīti

6.31.3

सर्वाणि चेत् समाने ऽहन् क्रियेरन् कल्पत एव यज्ञः कल्पते यजमानस्य प्रजातिर् अथैतं होतैवयामरुतं तृतीयसवने शंसति तद् यास्य प्रतिष्ठा तस्याम् एवैनं तद् अन्ततः प्रतिष्ठापयति

sarvāṇi cet samāne 'han kriyeran kalpata eva yajñaḥ kalpate yajamānasya prajātir athaitaṃ hotaivayāmarutaṃ tṛtīyasavane śaṃsati tad yāsya pratiṣṭhā tasyām evainaṃ tad antataḥ pratiṣṭhāpayati

6.32.1

छन्दसां वै षष्ठेनाह्नाप्तानां रसो ऽत्यनेदत् स प्रजापतिर् अबिभेत् पराङ् अयं छन्दसां रसो लोकान् अत्येष्यतीति तम् परस्ताच् छन्दोभिः पर्यगृह्णान् नाराशंस्या गायत्र्या रैभ्या त्रिष्टुभः पारिक्षित्या जगत्याः कारव्ययानुष्टुभस् तत् पुनश् छन्दस्सु रसम् अदधात्

chandasāṃ vai ṣaṣṭhenāhnāptānāṃ raso 'tyanedat sa prajāpatir abibhet parāṅ ayaṃ chandasāṃ raso lokān atyeṣyatīti tam parastāc chandobhiḥ paryagṛhṇān nārāśaṃsyā gāyatryā raibhyā triṣṭubhaḥ pārikṣityā jagatyāḥ kāravyayānuṣṭubhas tat punaś chandassu rasam adadhāt

6.32.2

सरसैर् हास्य छन्दोभिर् इष्टम् भवति सरसैश् छन्दोभिर् यज्ञं तनुते य एवं वेद

sarasair hāsya chandobhir iṣṭam bhavati sarasaiś chandobhir yajñaṃ tanute ya evaṃ veda

6.32.3

नाराशंसीः शंसति प्रजा वै नरो वाक् शंसः प्रजास्व् एव तद् वाचं दधाति तस्माद् इमाः प्रजा वदन्त्यो जायन्ते य एवं वेद यद् एव नाराशंसीः

nārāśaṃsīḥ śaṃsati prajā vai naro vāk śaṃsaḥ prajāsv eva tad vācaṃ dadhāti tasmād imāḥ prajā vadantyo jāyante ya evaṃ veda yad eva nārāśaṃsīḥ

6.32.4

शंसन्तो वै देवाश् च ऋषयश् च स्वर्गं लोकम् आयंस् तथैवैतद् यजमानाः शंसन्त एव स्वर्गं लोकं यन्ति

śaṃsanto vai devāś ca ṛṣayaś ca svargaṃ lokam āyaṃs tathaivaitad yajamānāḥ śaṃsanta eva svargaṃ lokaṃ yanti

6.32.5

ताः प्रग्राहं शंसति यथा वृषाकपिं वार्षाकपं हि वृषाकपेस् तन् न्यायम् एति

tāḥ pragrāhaṃ śaṃsati yathā vṛṣākapiṃ vārṣākapaṃ hi vṛṣākapes tan nyāyam eti

6.32.6

तासु न न्यूङ्खयेन् नीवैव नर्देत् स हि तासां न्यूङ्खः

tāsu na nyūṅkhayen nīvaiva nardet sa hi tāsāṃ nyūṅkhaḥ

6.32.7

रैभीः शंसति

raibhīḥ śaṃsati

6.32.8

रेभन्तो वै देवाश् च ऋषयश् च स्वर्गं लोकम् आयंस् तथैवैतद् यजमाना रेभन्त एव स्वर्गं लोकं यन्ति

rebhanto vai devāś ca ṛṣayaś ca svargaṃ lokam āyaṃs tathaivaitad yajamānā rebhanta eva svargaṃ lokaṃ yanti

6.32.9

ताः प्रग्राहं शंसति यथा वृषाकपिं वार्षाकपं हि वृषाकपेस् तन् न्यायम् एति तासु न न्यूङ्खयेन् नीवैव नर्देत् स हि तासां न्यूङ्खः

tāḥ pragrāhaṃ śaṃsati yathā vṛṣākapiṃ vārṣākapaṃ hi vṛṣākapes tan nyāyam eti tāsu na nyūṅkhayen nīvaiva nardet sa hi tāsāṃ nyūṅkhaḥ

6.32.10

पारिक्षितीः शंसति

pārikṣitīḥ śaṃsati

6.32.11

अग्निर् वै परिक्षिद् अग्निर् हीमाः प्रजाः परिक्षेत्य् अग्निं हीमाः प्रजाः परिक्षियन्ति

agnir vai parikṣid agnir hīmāḥ prajāḥ parikṣety agniṃ hīmāḥ prajāḥ parikṣiyanti

6.32.12

अग्नेर् एव सायुज्यं सरूपतां सलोकताम् अश्नुते य एवं वेद

agner eva sāyujyaṃ sarūpatāṃ salokatām aśnute ya evaṃ veda

6.32.13

यद् एव पारिक्षितीः

yad eva pārikṣitīḥ

6.32.14

संवत्सरो वै परिक्षित् संवत्सरो हीमाः प्रजाः परिक्षेति संवत्सरं हीमाः प्रजाः परिक्षियन्ति

saṃvatsaro vai parikṣit saṃvatsaro hīmāḥ prajāḥ parikṣeti saṃvatsaraṃ hīmāḥ prajāḥ parikṣiyanti

6.32.15

संवत्सरस्यैव सायुज्यं सरूपतां सलोकताम् अश्नुते य एवं वेद ताः प्रग्राहं शंसति यथा वृषाकपिं वार्षाकपं हि वृषाकपेस् तन् न्यायम् एति तासु न न्यूङ्खयेन् नीवैव नर्देत् स हि तासां न्यूङ्खः

saṃvatsarasyaiva sāyujyaṃ sarūpatāṃ salokatām aśnute ya evaṃ veda tāḥ pragrāhaṃ śaṃsati yathā vṛṣākapiṃ vārṣākapaṃ hi vṛṣākapes tan nyāyam eti tāsu na nyūṅkhayen nīvaiva nardet sa hi tāsāṃ nyūṅkhaḥ

6.32.16

कारव्याः शंसति

kāravyāḥ śaṃsati

6.32.17

देवा वै यत् किंच कल्याणं कर्माकुर्वंस् तत् कारव्याभिर् आप्नुवंस् तथैवैतद् यजमाना यत् किंच कल्याणं कर्म कुर्वन्ति तत् कारव्याभिर् आप्नुवन्ति

devā vai yat kiṃca kalyāṇaṃ karmākurvaṃs tat kāravyābhir āpnuvaṃs tathaivaitad yajamānā yat kiṃca kalyāṇaṃ karma kurvanti tat kāravyābhir āpnuvanti

Aitareyabrāhmaṇa