4.16.2

द्वितीयं षﾱअहम् उपयन्ति द्वादशाहानि भवन्ति द्वादश वै मासा मासश एव तत् संवत्सरम् आप्नुवन्ति मासशः संवत्सरे प्रतितिष्ठन्तो यन्ति

dvitīyaṃ ṣaﾱaham upayanti dvādaśāhāni bhavanti dvādaśa vai māsā māsaśa eva tat saṃvatsaram āpnuvanti māsaśaḥ saṃvatsare pratitiṣṭhanto yanti

4.16.3

तृतीयं षﾱअहम् उपयन्त्य् अष्टादशाहानि भवन्ति तानि द्वेधा नवान्यानि नवान्यानि नव वै प्राणा नव स्वर्गा लोकाः प्राणांश् चैव तत् स्वर्गांश् च लोकान् आप्नुवन्ति प्राणेषु चैव तत् स्वर्गेषु च लोकेषु प्रतितिष्ठन्तो यन्ति

tṛtīyaṃ ṣaﾱaham upayanty aṣṭādaśāhāni bhavanti tāni dvedhā navānyāni navānyāni nava vai prāṇā nava svargā lokāḥ prāṇāṃś caiva tat svargāṃś ca lokān āpnuvanti prāṇeṣu caiva tat svargeṣu ca lokeṣu pratitiṣṭhanto yanti

4.16.4

चतुर्थं षﾱअहम् उपयन्ति चतुर्विंशतिर् अहानि भवन्ति चतुर्विंशतिर् वा अर्धमासा अर्धमासश एव तत् संवत्सरम् आप्नुवन्त्य् अर्धमासशः संवत्सरे प्रतितिष्ठन्तो यन्ति

caturthaṃ ṣaﾱaham upayanti caturviṃśatir ahāni bhavanti caturviṃśatir vā ardhamāsā ardhamāsaśa eva tat saṃvatsaram āpnuvanty ardhamāsaśaḥ saṃvatsare pratitiṣṭhanto yanti

4.16.5

पञ्चमं षﾱअहम् उपयन्ति त्रिंशद् अहानि भवन्ति त्रिंशदक्षरा वै विराड् विराﾱ अन्नाद्यं विराजम् एव तन् मासि मास्य् अभिसंपादयन्तो यन्ति

pañcamaṃ ṣaﾱaham upayanti triṃśad ahāni bhavanti triṃśadakṣarā vai virāḍ virāﾱ annādyaṃ virājam eva tan māsi māsy abhisaṃpādayanto yanti

4.16.6

अन्नाद्यकामाः खलु वै सत्रम् आसत तद् यद् विराजम् मासि मास्य् अभिसंपादयन्तो यन्त्य् अन्नाद्यम् एव तन् मासि मास्य् अवरुन्धाना यन्त्य् अस्मै च लोकायामुष्मै चोभाभ्याम्

annādyakāmāḥ khalu vai satram āsata tad yad virājam māsi māsy abhisaṃpādayanto yanty annādyam eva tan māsi māsy avarundhānā yanty asmai ca lokāyāmuṣmai cobhābhyām

4.17.1

गवाम् अयनेन यन्ति गावो वा आदित्या आदित्यानाम् एव तद् अयनेन यन्ति

gavām ayanena yanti gāvo vā ādityā ādityānām eva tad ayanena yanti

4.17.2

गावो वै सत्रम् आसत शफाञ्छृङ्गाणि सिषासन्त्यस् तासां दशमे मासि शफाः शृङ्गाण्य् अजायन्त ता अब्रुवन् यस्मै कामायादीक्षामह्य् आपाम तम् उत्तिष्ठामेति ता या उदतिष्ठंस् ता एताः शृङ्गिण्यः

gāvo vai satram āsata śaphāñchṛṅgāṇi siṣāsantyas tāsāṃ daśame māsi śaphāḥ śṛṅgāṇy ajāyanta tā abruvan yasmai kāmāyādīkṣāmahy āpāma tam uttiṣṭhāmeti tā yā udatiṣṭhaṃs tā etāḥ śṛṅgiṇyaḥ

4.17.3

अथ याः समापयिष्यामः संवत्सरम् इत्य् आसत तासाम् अश्रद्धया शृङ्गाणि प्रावर्तन्त ता एतास् तूपरा ऊर्जं त्व् असुन्वंस् तस्माद् उ ताः सर्वान् ऋतून् प्राप्त्वोत्तरम् उत्तिष्ठन्त्य् ऊर्जं ह्य् असुन्वन् सर्वस्य वै गावः प्रेमाणं सर्वस्य चारुतां गताः

atha yāḥ samāpayiṣyāmaḥ saṃvatsaram ity āsata tāsām aśraddhayā śṛṅgāṇi prāvartanta tā etās tūparā ūrjaṃ tv asunvaṃs tasmād u tāḥ sarvān ṛtūn prāptvottaram uttiṣṭhanty ūrjaṃ hy asunvan sarvasya vai gāvaḥ premāṇaṃ sarvasya cārutāṃ gatāḥ

4.17.4

सर्वस्य प्रेमाणं सर्वस्य चारुतां गच्छति य एवं वेद

sarvasya premāṇaṃ sarvasya cārutāṃ gacchati ya evaṃ veda

4.17.5

आदित्याश् च ह वा अङ्गिरसश् च स्वर्गे लोके ऽस्पर्धन्त वयम् पूर्व एष्यामो वयम् इति ते हादित्याः पूर्वे स्वर्गं लोकं जग्मुः पश्चेवाङ्गिरसः षष्ट्यां वा वर्षेषु

ādityāś ca ha vā aṅgirasaś ca svarge loke 'spardhanta vayam pūrva eṣyāmo vayam iti te hādityāḥ pūrve svargaṃ lokaṃ jagmuḥ paścevāṅgirasaḥ ṣaṣṭyāṃ vā varṣeṣu

4.17.6

यथा वा प्रायणीयो ऽतिरात्रश् चतुर्विंश उक्थ्यः सर्वे ऽभिप्लवाः षﾱअहा आक्ष्यन्त्य् अन्यान्य् अहानि तद् आदित्यानाम् अयनम्

yathā vā prāyaṇīyo 'tirātraś caturviṃśa ukthyaḥ sarve 'bhiplavāḥ ṣaﾱahā ākṣyanty anyāny ahāni tad ādityānām ayanam

4.17.7

प्रायणीयो ऽतिरात्रश् चतुर्विंश उक्थ्यः सर्वे पृष्ठ्याः षﾱअहा आक्ष्यन्त्य् अन्यान्य् अहानि तद् अङ्गिरसाम् अयनम्

prāyaṇīyo 'tirātraś caturviṃśa ukthyaḥ sarve pṛṣṭhyāḥ ṣaﾱahā ākṣyanty anyāny ahāni tad aṅgirasām ayanam

4.17.8

सा यथा स्रुतिर् अञ्जसायन्य् एवम् अभिप्लवः षﾱअहः स्वर्गस्य लोकस्याथ यथा महापथः पर्याण एवम् पृष्ठ्यः षﾱअहः स्वर्गस्य लोकस्य तद् यद् उभाभ्यां यन्त्य् उभाभ्यां वै यन् न रिष्यत्य् उभयोः कामयोर् उपाप्त्यै यश् चाभिप्लवे षﾱअहे यश् च पृष्ठ्ये

sā yathā srutir añjasāyany evam abhiplavaḥ ṣaﾱahaḥ svargasya lokasyātha yathā mahāpathaḥ paryāṇa evam pṛṣṭhyaḥ ṣaﾱahaḥ svargasya lokasya tad yad ubhābhyāṃ yanty ubhābhyāṃ vai yan na riṣyaty ubhayoḥ kāmayor upāptyai yaś cābhiplave ṣaﾱahe yaś ca pṛṣṭhye

4.18.1

एकविंशम् एतद् अहर् उपयन्ति विषुवन्तम् मध्ये संवत्सरस्य

ekaviṃśam etad ahar upayanti viṣuvantam madhye saṃvatsarasya

4.18.2

एतेन वै देवा एकविंशेनादित्यं स्वर्गाय लोकायोदयच्छन्

etena vai devā ekaviṃśenādityaṃ svargāya lokāyodayacchan

4.18.3

स एष इत एकविंशः

sa eṣa ita ekaviṃśaḥ

4.18.4

तस्य दशावस्ताद् अहानि दिवाकीर्त्यस्य भवन्ति दश परस्तान् मध्य एष एकविंश उभयतो विराजि प्रतिष्ठित उभयतो हि वा एष विराजि प्रतिष्ठितस् तस्माद् एषो ऽन्तरेमांल्लोकान् यन् न व्यथते

tasya daśāvastād ahāni divākīrtyasya bhavanti daśa parastān madhya eṣa ekaviṃśa ubhayato virāji pratiṣṭhita ubhayato hi vā eṣa virāji pratiṣṭhitas tasmād eṣo 'ntaremāṃllokān yan na vyathate

4.18.5

तस्य वै देवा आदित्यस्य स्वर्गाल् लोकाद् अवपाताद् अबिभयुस् तं त्रिभिः स्वर्गैर् लोकैर् अवस्तात् प्रत्युत्तभ्नुवन् स्तोमा वै त्रयः स्वर्गा लोकास् तस्य पराचो ऽतिपाताद् अबिभयुस् तं त्रिभिः स्वर्गैर् लोकैः परस्तात् प्रत्यस्तभ्नुवन् स्तोमा वै त्रयः स्वर्गा लोकास् तत् त्रयो ऽवस्तात् सप्तदशा भवन्ति त्रयः परस्तान् मध्य एष एकविंश उभयतः स्वरसामभिर् धृत उभयतो हि वा एष स्वरसामभिर् धृतस् तस्माद् एषो ऽन्तरेमांल्लोकान् यन् न व्यथते

tasya vai devā ādityasya svargāl lokād avapātād abibhayus taṃ tribhiḥ svargair lokair avastāt pratyuttabhnuvan stomā vai trayaḥ svargā lokās tasya parāco 'tipātād abibhayus taṃ tribhiḥ svargair lokaiḥ parastāt pratyastabhnuvan stomā vai trayaḥ svargā lokās tat trayo 'vastāt saptadaśā bhavanti trayaḥ parastān madhya eṣa ekaviṃśa ubhayataḥ svarasāmabhir dhṛta ubhayato hi vā eṣa svarasāmabhir dhṛtas tasmād eṣo 'ntaremāṃllokān yan na vyathate

4.18.6

तस्य वै देवा आदित्यस्य स्वर्गाल् लोकाद् अवपाताद् अबिभयुस् तम् परमैः स्वर्गैर् लोकैर् अवस्तात् प्रत्युत्तभ्नुवन् स्तोमा वै परमाः स्वर्गा लोकास् तस्य पराचो ऽतिपाताद् अबिभयुस् तम् परमैः स्वर्गैर् लोकैः परस्तात् प्रत्यस्तभ्नुवन् स्तोमा वै परमाः स्वर्गा लोकास् तत् त्रयो ऽवस्तात् सप्तदशा भवन्ति त्रयः परस्तात् ते द्वौ द्वौ सम्पद्य त्रयश् चतुस्त्रिंशा भवन्ति चतुस्त्रिंशो वै स्तोमानाम् उत्तमस् तेषु वा एष एतद् अध्याहितस् तपति तेषु हि वा एष एतद् अध्याहितस् तपति

tasya vai devā ādityasya svargāl lokād avapātād abibhayus tam paramaiḥ svargair lokair avastāt pratyuttabhnuvan stomā vai paramāḥ svargā lokās tasya parāco 'tipātād abibhayus tam paramaiḥ svargair lokaiḥ parastāt pratyastabhnuvan stomā vai paramāḥ svargā lokās tat trayo 'vastāt saptadaśā bhavanti trayaḥ parastāt te dvau dvau sampadya trayaś catustriṃśā bhavanti catustriṃśo vai stomānām uttamas teṣu vā eṣa etad adhyāhitas tapati teṣu hi vā eṣa etad adhyāhitas tapati

4.18.7

स वा एष उत्तरो ऽस्मात् सर्वस्माद् भूताद् भविष्यतः सर्वम् एवेदम् अतिरोचते यद् इदं किंचोत्तरो भवति

sa vā eṣa uttaro 'smāt sarvasmād bhūtād bhaviṣyataḥ sarvam evedam atirocate yad idaṃ kiṃcottaro bhavati

Aitareyabrāhmaṇa