3.43.6

यथा ह्य् एवास्य प्रायणम् एवम् उदयनम् असद् इति

yathā hy evāsya prāyaṇam evam udayanam asad iti

3.43.7

तद् आहुर् यत् त्रिवृत् प्रायणम् एकविंशम् उदयनं केन ते समे इति

tad āhur yat trivṛt prāyaṇam ekaviṃśam udayanaṃ kena te same iti

3.43.8

यो वा एकविंशस् त्रिवृद् वै सो ऽथो यद् उभौ तृचौ तृचिनाव् इति ब्रूयात् तेनेति

yo vā ekaviṃśas trivṛd vai so 'tho yad ubhau tṛcau tṛcināv iti brūyāt teneti

3.44.1

यो वा एष तपत्य् एषो ऽग्निष्टोम एष साह्नस् तं सहैवाह्ना संस्थापयेयुः साह्नो वै नाम

yo vā eṣa tapaty eṣo 'gniṣṭoma eṣa sāhnas taṃ sahaivāhnā saṃsthāpayeyuḥ sāhno vai nāma

3.44.2

तेन संत्वरमाणाश् चरेयुर् यथैव प्रातःसवन एवम् माध्यंदिन एवं तृतीयसवन एवम् उ ह यजमानो ऽप्रमायुको भवति

tena saṃtvaramāṇāś careyur yathaiva prātaḥsavana evam mādhyaṃdina evaṃ tṛtīyasavana evam u ha yajamāno 'pramāyuko bhavati

3.44.3

यद्ध वा इदम् पूर्वयोः सवनयोर् असंत्वरमाणाश् चरन्ति तस्माद्धेदम् प्राच्यो ग्रामता बहुलाविष्टा अथ यद्धेदं तृतीयसवने संत्वरमाणश् चरन्ति तस्माद्धेदम् प्रत्यञ्चि दीर्घारण्यानि भवन्ति तथा ह यजमानः प्रमायुको भवति

yaddha vā idam pūrvayoḥ savanayor asaṃtvaramāṇāś caranti tasmāddhedam prācyo grāmatā bahulāviṣṭā atha yaddhedaṃ tṛtīyasavane saṃtvaramāṇaś caranti tasmāddhedam pratyañci dīrghāraṇyāni bhavanti tathā ha yajamānaḥ pramāyuko bhavati

3.44.4

तेनासंत्वरमाणाश् चरेयुर् यथैव प्रातःसवन एवम् माध्यंदिन एवं तृतीयसवन एवम् उ ह यजमानो ऽप्रमायुको भवति

tenāsaṃtvaramāṇāś careyur yathaiva prātaḥsavana evam mādhyaṃdina evaṃ tṛtīyasavana evam u ha yajamāno 'pramāyuko bhavati

3.44.5

स एतम् एव शस्त्रेणानुपर्यावर्तेत यदा वा एष प्रातर् उदेत्य् अथ मन्द्रं तपति तस्मान् मन्द्रया वाचा प्रातःसवने शंसेद् अथ यदाभ्येत्य् अथ बलीयस् तपति तस्माद् बलीयस्या वाचा मध्यंदिने शंसेद् अथ यदाभितराम् एत्य् अथ बलिष्ठतमं तपति तस्माद् बलिष्ठतमया वाचा तृतीयसवने शंसेद् एवं शंसेद् यदि वाच ईशीत वाग्घि शस्त्रं यया तु वाचोत्तरोत्तरिण्योत्सहेत समापनाय तया प्रतिपद्येतैतत् सुशस्ततमम् इव भवति

sa etam eva śastreṇānuparyāvarteta yadā vā eṣa prātar udety atha mandraṃ tapati tasmān mandrayā vācā prātaḥsavane śaṃsed atha yadābhyety atha balīyas tapati tasmād balīyasyā vācā madhyaṃdine śaṃsed atha yadābhitarām ety atha baliṣṭhatamaṃ tapati tasmād baliṣṭhatamayā vācā tṛtīyasavane śaṃsed evaṃ śaṃsed yadi vāca īśīta vāgghi śastraṃ yayā tu vācottarottariṇyotsaheta samāpanāya tayā pratipadyetaitat suśastatamam iva bhavati

3.44.6

स वा एष न कदाचनास्तम् एति नोदेति

sa vā eṣa na kadācanāstam eti nodeti

3.44.7

तं यद् अस्तम् एतीति मन्यन्ते ऽह्न एव तद् अन्तम् इत्वाथात्मानं विपर्यस्यते रात्रीम् एवावस्तात् कुरुते ऽहः परस्तात्

taṃ yad astam etīti manyante 'hna eva tad antam itvāthātmānaṃ viparyasyate rātrīm evāvastāt kurute 'haḥ parastāt

3.44.8

अथ यद् एनम् प्रातर् उदेतीति मन्यन्ते रात्रेर् एव तद् अन्तम् इत्वाथात्मानं विपर्यस्यते ऽहर् एवावस्तात् कुरुते रात्रीम् परस्तात्

atha yad enam prātar udetīti manyante rātrer eva tad antam itvāthātmānaṃ viparyasyate 'har evāvastāt kurute rātrīm parastāt

3.44.9

स वा एष न कदाचन निम्रोचति

sa vā eṣa na kadācana nimrocati

3.44.10

न ह वै कदाचन निम्रोचत्य् एतस्य ह सायुज्यं सरूपताम् सलोकताम् अश्नुते य एवं वेद य एवं वेद

na ha vai kadācana nimrocaty etasya ha sāyujyaṃ sarūpatām salokatām aśnute ya evaṃ veda ya evaṃ veda

3.45.1

यज्ञो वै देवेभ्यो ऽन्नाद्यम् उदक्रामत् ते देवा अब्रुवन् यज्ञो वै नो ऽन्नाद्यम् उदक्रमीद् अन्व् इमं यज्ञम् अन्न अन्विच्छामेति ते ऽब्रुवन् कथम् अन्विच्छामेति ब्राह्मणेन च छन्दोभिश् चेत्य् अब्रुवंस् ते ब्राह्मणं छन्दोभिर् अदीक्षयंस् तस्यान्तं यज्ञम् अतन्वतापि पत्नीः समयाजयंस् तस्माद्धाप्येतर्हि दीक्षणीयायाम् इष्टाव् आन्तम् एव यज्ञं तन्वते ऽपि पत्नीः संयाजयन्ति तम् अनु न्यायम्

yajño vai devebhyo 'nnādyam udakrāmat te devā abruvan yajño vai no 'nnādyam udakramīd anv imaṃ yajñam anna anvicchāmeti te 'bruvan katham anvicchāmeti brāhmaṇena ca chandobhiś cety abruvaṃs te brāhmaṇaṃ chandobhir adīkṣayaṃs tasyāntaṃ yajñam atanvatāpi patnīḥ samayājayaṃs tasmāddhāpyetarhi dīkṣaṇīyāyām iṣṭāv āntam eva yajñaṃ tanvate 'pi patnīḥ saṃyājayanti tam anu nyāyam

3.45.2

ते प्रायणीयम् अतन्वत तम् प्रायणीयेन नेदीयो ऽन्वागच्छंस् ते कर्मभिः समत्वरन्त तच् छंय्वन्तम् अकुर्वंस् तस्माद्धाप्येतर्हि प्रायणीयं शंय्वन्तम् एव भवति तम् अनु न्यायम् अन्ववायन्

te prāyaṇīyam atanvata tam prāyaṇīyena nedīyo 'nvāgacchaṃs te karmabhiḥ samatvaranta tac chaṃyvantam akurvaṃs tasmāddhāpyetarhi prāyaṇīyaṃ śaṃyvantam eva bhavati tam anu nyāyam anvavāyan

3.45.3

त आतिथ्यम् अतन्वत तम् आतिथ्येन नेदीयो ऽन्वागच्छंस् ते कर्मभिः समत्वरन्त तद् इﾱआन्तम् अकुर्वंस् तस्माद्धाप्येतर्ह्यातिथ्यम् इﾱआन्तम् एव भवति तम् अनु न्यायम् अन्ववायन्

ta ātithyam atanvata tam ātithyena nedīyo 'nvāgacchaṃs te karmabhiḥ samatvaranta tad iﾱāntam akurvaṃs tasmāddhāpyetarhyātithyam iﾱāntam eva bhavati tam anu nyāyam anvavāyan

3.45.4

त उपसदो ऽतन्वत तम् उपसद्भिर् नेदीयो ऽन्वागच्छंस् ते कर्मभिः समत्वरन्त ते तिस्रः सामिधेनीर् अनूच्य तिस्रो देवता अयजंस् तस्माद्धाप्येतर्ह्युपसत्सु तिस्र एव सामिधेनीर् अनूच्य तिस्रो देवता यजन्ति तम् अनु न्यायम् अन्ववायन्

ta upasado 'tanvata tam upasadbhir nedīyo 'nvāgacchaṃs te karmabhiḥ samatvaranta te tisraḥ sāmidhenīr anūcya tisro devatā ayajaṃs tasmāddhāpyetarhyupasatsu tisra eva sāmidhenīr anūcya tisro devatā yajanti tam anu nyāyam anvavāyan

3.45.5

त उपवसथम् अतन्वत तम् उपवसथ्ये ऽहन्य् आप्नुवंस् तम् आप्त्वान्तं यज्ञम् अतन्वतापि पत्नीः समयाजयंस् तस्माद्धाप्येतर्ह्य् उपवसथ आन्तम् एव यज्ञं तन्वते ऽपि पत्नीः संयाजयन्ति

ta upavasatham atanvata tam upavasathye 'hany āpnuvaṃs tam āptvāntaṃ yajñam atanvatāpi patnīḥ samayājayaṃs tasmāddhāpyetarhy upavasatha āntam eva yajñaṃ tanvate 'pi patnīḥ saṃyājayanti

3.45.6

तस्माद् एतेषु पूर्वेषु कर्मसु शनैस्तरां शनैस्तराम् इवानुब्रूयात्

tasmād eteṣu pūrveṣu karmasu śanaistarāṃ śanaistarām ivānubrūyāt

3.45.7

अनूत्सारम् इव हि ते तम् आयांस् तस्माद् उपवसथे यावत्या वाचा कामयीत तावत्यानुब्रूयाद् आप्तो हि स तर्हि भवतीति

anūtsāram iva hi te tam āyāṃs tasmād upavasathe yāvatyā vācā kāmayīta tāvatyānubrūyād āpto hi sa tarhi bhavatīti

Aitareyabrāhmaṇa