1.19

कुचेलः कर्कशो लुब्धः कुग्रामी स्वयम् आगतः

kucelaḥ karkaśo lubdhaḥ kugrāmī svayam āgataḥ

1.19.2

पञ्च वैद्या न पूज्यन्ते धन्वन्तरिसमा यदि

pañca vaidyā na pūjyante dhanvantarisamā yadi

1.20

न मानेन विना युक्तिर् द्रव्याणां जायते क्वचित्

na mānena vinā yuktir dravyāṇāṃ jāyate kvacit

1.20.2

अतः प्रयोगसिद्ध्यर्थं मागधं मानम् उच्यते

ataḥ prayogasiddhyarthaṃ māgadhaṃ mānam ucyate

1.21

जालान्तरगतचण्डभानुकिरणैर् यद् वीक्ष्यते

jālāntaragatacaṇḍabhānukiraṇair yad vīkṣyate

1.21.2

ततः प्राहुस् त्रसरेणु तत्र षड्भिर् आजाह्वया

tataḥ prāhus trasareṇu tatra ṣaḍbhir ājāhvayā

1.22

स्याद् एभिस् त्रिभिर् एव तोडिततनु गौराह्वयः सर्षपः षड्भिस् तैश् च यवो भवेद् अथ यवैर् एतैस् त्रिभी

syād ebhis tribhir eva toḍitatanu gaurāhvayaḥ sarṣapaḥ ṣaḍbhis taiś ca yavo bhaved atha yavair etais tribhī

1.22.2

गुञ्जः स्यात् त्रियवैश् च रक्तियुगलं वल्लश् च तत्पञ्चकैर् माषोमाषचतुष्ट्यम् निगदितं शाणश् च

guñjaḥ syāt triyavaiś ca raktiyugalaṃ vallaś ca tatpañcakair māṣomāṣacatuṣṭyam nigaditaṃ śāṇaś ca

1.23

कोलं द्रंक्षणकं तथैव वटकं कोलद्वयं कर्षकं चाक्षः पाणितलं विडालपदकं तद्वत् सुवर्णं पिचुः

kolaṃ draṃkṣaṇakaṃ tathaiva vaṭakaṃ koladvayaṃ karṣakaṃ cākṣaḥ pāṇitalaṃ viḍālapadakaṃ tadvat suvarṇaṃ picuḥ

1.23.2

कर्षाभ्याम् अपि शुक्तिका निगदिता कर्षैश् चतुर्भिः पलम् बिल्वं मुष्टिर् अथापि शुक्तियुगलं स्यात् कुञ्चिका षोडशी

karṣābhyām api śuktikā nigaditā karṣaiś caturbhiḥ palam bilvaṃ muṣṭir athāpi śuktiyugalaṃ syāt kuñcikā ṣoḍaśī

1.24

बिल्वे द्वे ऽपि मानिक च प्रसृतं नाम्ना चतुर्भिः पलैः युक्तः स्यात् कुडवो ऽञ्जलिश् च पलिकान्य् अष्टौ शरावो

bilve dve 'pi mānika ca prasṛtaṃ nāmnā caturbhiḥ palaiḥ yuktaḥ syāt kuḍavo 'ñjaliś ca palikāny aṣṭau śarāvo

1.24.2

तन्मानं धरणं पलस्य दशमो भागो भवेत् यत्स्थितं विद्याच् चापि शतं पलानि च तुला भारस् तुलाविंशतिः

tanmānaṃ dharaṇaṃ palasya daśamo bhāgo bhavet yatsthitaṃ vidyāc cāpi śataṃ palāni ca tulā bhāras tulāviṃśatiḥ

1.25

प्रस्थः षोडशभिः पलैर् अथ चतुः प्रस्थं भवेद् आढकं कंसः पात्रम् अथाढकानि च पुनश् चत्वारि संजायते

prasthaḥ ṣoḍaśabhiḥ palair atha catuḥ prasthaṃ bhaved āḍhakaṃ kaṃsaḥ pātram athāḍhakāni ca punaś catvāri saṃjāyate

1.25.2

द्रोणोरल्वणव्यर्मणं च कलशो द्रोणद्वयं स्यात् पुनः सूर्पः कुम्भम् इहोल्लिखन्ति च

ca kalaśo droṇadvayaṃ syāt punaḥ sūrpaḥ kumbham ihollikhanti ca catuḥṣaṣṭiḥ

1.26

द्रोणी द्रोणचतुष्टयेन तुलिका तस्याः शरावाः शतम् अष्टविंशतिसंयुतं च भरिका स्युर् मानसंप्रत्यये

droṇī droṇacatuṣṭayena tulikā tasyāḥ śarāvāḥ śatam aṣṭaviṃśatisaṃyutaṃ ca bharikā syur mānasaṃpratyaye

1.26.2

माषः शाणपिचुः पलं च कुडवः प्रस्थस् तथा चाढको द्रोणो गोण्यपिताश् चतुर्गुणतया निर्धारिताः स्युः

māṣaḥ śāṇapicuḥ palaṃ ca kuḍavaḥ prasthas tathā cāḍhako droṇo goṇyapitāś caturguṇatayā nirdhāritāḥ syuḥ

1.27

यवः स्यात् सर्षपैः षड्भिर् गुञ्जा तु स्यात् त्रिभिर् यवैः

yavaḥ syāt sarṣapaiḥ ṣaḍbhir guñjā tu syāt tribhir yavaiḥ

1.27.2

गुञ्जाभिः पञ्चभिश् चैकमाषकः परिकीर्तितः

guñjābhiḥ pañcabhiś caikamāṣakaḥ parikīrtitaḥ

1.28

भवेत् षोडशभिर् माषैः सुवर्णस् तत् पुनः स्मृतः

bhavet ṣoḍaśabhir māṣaiḥ suvarṇas tat punaḥ smṛtaḥ

1.28.2

चतुर्भिः पलम् एतस्य दशमो धरणो विदुः

caturbhiḥ palam etasya daśamo dharaṇo viduḥ

Abhinavacintāmaṇi